I SA/Wr 841/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędziowie Asesor WSA Anetta Chołuj (spr.), Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skargi A sp. z o.o. w O. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za I/2006 oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...] , nr [...] określił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł i kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe [...] zł. Spółka, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] złożyła odwołanie, w którym oprócz wniosku o uchylenie przedmiotowej decyzji, wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Strona w uzasadnieniu wskazała jedynie, iż wnosi z ostrożności o wstrzymanie przedmiotowej decyzji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. po rozpatrzeniu powyższego wniosku, wydał w dniu [...] o nr [...] postanowienie, odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu którego, powołując się na przepisy art. 224 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - przywołanej dalej, jako Ordynacja podatkowa, wskazał, iż ciężar udowodnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ciąży na stronie, a nie na organie. Zdaniem organu strona we wniosku przedstawiła wyłącznie argumenty merytoryczne, mające znaczenie przy rozpatrywaniu odwołania, nie wskazując na żadne okoliczności uprawdopodobniające naruszenie jej interesu czy też interesu publicznego. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Spółkę zażaleniem z dnia [...], w którym zarzuciła ona naruszenie podstawowych zasad prawa podatkowego, niewłaściwą wykładnię przepisu art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej, jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, dokonanie subiektywnej oceny materiału dowodowego z pominięciem oczywistych okoliczności, oraz dokonanie analizy w oparciu o znany materiał dowodowy w sposób całkowicie chybiony, nie logiczny, z pominięciem podstawowych zasad życia codziennego. Zdaniem strony organ znał jej sytuację majątkową - przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - która uniemożliwia wywiązanie się z nałożonych zobowiązań podatkowych. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji stwierdzając w uzasadnieniu, iż wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zawarty w odwołaniu od decyzji) nie zawierał uzasadnienia, które zgodnie z art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej mogłoby stanowić przesłankę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W ocenie organu odwoławczego, na stronie spoczywa ciężar wykazania ważnego i słusznego interesu własnego, który mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Zdaniem organu II instancji ogólnie sformułowany zarzut, że z ostrożności wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji, nie wypełniał dyspozycji zawartej w przepisie art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że prowadzone w spółce postępowanie kontrolne a następnie podatkowe, miało na celu zbadanie poprawności rozliczeń Spółki z tytułu podatku od towarów i usług z Budżetem Państwa a nie badanie sytuacji finansowej firmy. W decyzji organ wskazał jedynie na przedmiot działalności Spółki, miejsce prowadzenia działalności gospodarczej a także wskazał, rozliczenie których czynności dokonane przez Spółkę zostało dokonane z naruszeniem obowiązujących norm prawnych. Za bezpodstawne uznano, więc twierdzenia Spółki, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji została opisana sytuacja finansowa firmy. Organ odwoławczy podkreśli, że Spółka nie wskazała żadnych konkretnych przesłanek potwierdzających zasadność twierdzenia, że zapłata kwoty wynikającej z decyzji wiąże się z zachwianiem sytuacji finansowej, w szczególności, że kwota [...] zł stanowi jedynie [...] kwoty orzeczonego zwrotu podatku. Podkreślono, że strona także w zażaleniu nie przedstawiła argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, Spółka wniosła o jego uchylenie w całości lub części oraz wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.. Skarżąca podtrzymała wcześniej wskazane w zażaleniu zarzuty, w szczególności naruszenie podstawowych zasad prawa podatkowego, niewłaściwą wykładnię przepisu art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej, jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, dokonanie subiektywnej oceny materiału dowodowego z pominięciem oczywistych okoliczności oraz dokonanie analizy w oparciu o znany materiał dowodowy w sposób całkowicie chybiony, nie logiczny, z pominięciem podstawowych zasad życia codziennego. Rozstrzygnięciu organu odwoławczemu skarżąca zarzuciła brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego aktualną sytuację finansową Spółki, nieuwzględnienie wszystkich znanych organowi prowadzącemu postępowanie istotnych okoliczności rzutujących na rentowność firmy, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, iż organ nie dokonał oceny, czy zakończenie działalności przez Spółkę, utrata miejsc pracy dla wielu osób nie mieści się w granicach ważnego interesu publicznego Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, ustosunkowując się do zawartych w niej zarzutów, w całości podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdza, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie i dotyczy kwestii związanych z procesem stosowania prawa przez organ. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie zaskarżonego postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jego wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., jak też poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., nie naruszają prawa. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji merytorycznej w sprawie podatku od towarów i usług za [...]. Strona skarżąca z jednej strony twierdziła, iż w pełni wykazała swój ważny interes, natomiast z drugiej strony organy podatkowe uznały, że nie poparte uzasadnieniem powoływanie się przez stronę jedynie na - wskazanie nieprawidłowości w postępowaniu przy wydawaniu decyzji wymiarowych - nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku. Rozpoczynając rozważania przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej, wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania. Oznacza to tym samym, że w postępowaniu podatkowym wykonaniu podlegają decyzje nieostateczne, przez co decyzja organu podatkowego pierwszej instancji jest wykonalna, a obowiązek z niej wypływający - wymagalny. Innym słowem decyzja nieostateczna jest zatem tytułem wykonawczym i na jej podstawie może być wszczęte postępowanie egzekucyjne. Wyjątkiem od zasady natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej jest przewidziana w art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej możliwość wstrzymania wykonania takiej decyzji. Przepis ten stanowi mianowicie, iż w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym, organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje w drodze postanowienia wykonanie decyzji w całości lub w części. Przyjąć zatem trzeba, iż w sytuacji stwierdzenia istnienia przywołanych przesłanek wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter obligatoryjny. Jednakże wobec faktu, że terminy "ważny interes strony", jak i "interes publiczny" są pojęciami nieostrymi, ocenę, czy okoliczności sprawy przemawiają za wstrzymaniem wykonania decyzji, pozostawiono uznaniu organów podatkowych. Podkreślić jednak należy stanowczo, że przyjęta konstrukcja uznania administracyjnego nie oznacza dowolności działania, gdyż zakres swobody ograniczony jest po pierwsze przez fakt, iż organ orzeka w formie postanowienia, na które służy zażalenie, a tym samym jest zobowiązany w uzasadnieniu tego postanowienia do wyjaśnienia motywów swojej oceny; a po drugie organ związany jest, wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, ogólną zasadą pogłębiania zaufania do organów podatkowych, co obliguje go do starannego rozważenia zasadności wstrzymania wykonania decyzji. W tej sytuacji zasadnym jest przeto stanowisko, iż rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uzależnione jest od istnienia wskazanego przez stronę "ważnego jej interesu" lub "interesu publicznego". Brak ustawowego określenia, co należy rozumieć pod tymi pojęciami stwarza możliwość elastycznego ich traktowania, uwzględniającego różnorodność sytuacji faktycznych. Można w pewnym uproszczeniu przyjąć, że w ramach ważnego interesu strony będą się mieściły zarówno sytuacje, w których zapłata podatku bądź zaległości wynikających z decyzji będzie stwarzała zagrożenie dla podstawowych interesów majątkowych strony, jak również, gdy takie zagrożenie nie wystąpi, jednakże wstrzymanie wykonania jest uzasadnione innym "szczególnie ważnym interesem" związanym z jej sytuacją osobistą lub rodzinną. W żadnym wypadku przesłanki wstrzymania wykonania decyzji nie stanowi jednakże "wątpliwy" charakter należności wynikający z decyzji podatkowej. Natomiast pojęcie "interesu publicznego" odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych, jako pewnej całości, a szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury Państwa. Strona wnosząca o wstrzymanie wykonania decyzji w swojej indywidualnej sprawie w oparciu o przypadek uzasadniony interesem publicznym, powinna wskazać na okoliczności ten interes wykazujące. Podobne stanowisko zaprezentował WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 marca 2007r. o sygn. akt I SA/Wr 20/07, które podziela Skład orzekający w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, iż ciężar wykazania wystąpienia przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - w przypadku złożenia wniosku przez stronę - spoczywa w całości na stronie, która domaga się wydania pozytywnego rozstrzygnięcia i wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki prawne. Analiza akt postępowania w niniejszej sprawie, a także wyjaśnienia strony zawarte w uzasadnieniu skargi, prowadzą jednak do konkluzji, że w istocie wniosek strony nie zawierał wymaganego uzasadnienia, natomiast merytoryczne zarzuty wobec samej decyzji pozostały bez wpływu na rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż nie są to bowiem kwestie będące przedmiotem badania w postępowaniu wpadkowym. Zgodzić się należało z organami podatkowymi, iż skarżąca w żaden sposób nie wykazała, jakoby jej sytuacja finansowa uniemożliwiała uiszczenie kwoty ustalonej zaskarżoną decyzją i stwarzała zagrożenie dla jej podstawowych interesów majątkowych, nie wykazała również innego szczególnego ważnego i słusznego interesu własnego, który mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Strona nie wykazała również, jakoby wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażało interesowi publicznemu. Strona jedynie we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wskazała, że wnosi ten wniosek z ostrożności. Należy zauważyć, iż organy nie są zobowiązane do poszukiwania przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. To na stronie spoczywa ciężar wykazania ważnego i słusznego interesu własnego, który mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Zgodzić się należy z organem, że ogólnie sformułowany zarzut, że z ostrożności wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji, nie wypełniał dyspozycji zawartej w przepisie art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej. Słuszne jest także twierdzenie organu, że prowadzone w Spółce postępowanie kontrolne a następnie podatkowe, miało na celu zbadanie poprawności rozliczeń Spółki z tytułu podatku od towarów i usług z Budżetem Państwa a nie badanie sytuacji finansowej firmy. Poza tym istotą postępowania wymiarowego nie jest badanie sytuacji majątkowej firmy. Jedynie w postępowaniach w sprawie ulg finansowych takich jak umorzenie zaległości czy też rozłożenie jej na raty bada się sytuacje majątkową, co także nie zwalnia w takich postępowaniach strony z udowodnienia trudnej sytuacji majątkowej. W sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdziłyby okoliczność trudnej sytuacji finansowej Spółki nie może czynić organom skutecznego zarzutu, że nie uwzględniły – przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - jej trudnej sytuacji finansowej. Z przedstawionych powyżej przyczyn skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.