I SA/Wr 859/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wraz ze skargą M. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, że wydatki jego jednoosobowego gospodarstwa domowego, prowadzonego we "własnościowym mieszkaniu spółdzielczym" o powierzchni 34 m², w lutym i marcu 2011 r. wyniosły odpowiednio 893,58 zł i 871,98 zł i obejmowały oprócz kosztów utrzymania mieszkania między innymi opłaty kancelaryjne uiszczane w postępowaniu przed sądem powszechnym w kwocie 110 zł (marzec 2011 r.) oraz koszty zakupu leków w skali miesiąca w kwocie 133,12 zł. Jednocześnie skarżący podał, że jego źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne wypłacane do dnia 28 lutego 2011 r. w kwocie 1.479,96 zł, natomiast od dnia 1 marca 2011 r. – w kwocie 1.525,06 zł. Zarządzeniem z dnia 30 maja 2011 r. Przewodniczący Wydziału I Sądu wyznaczył wpis sądowy od skargi na wyżej oznaczoną decyzję w kwocie 500 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał kserokopie swojego rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za lata 2009 i 2010 oraz historii swojego rachunku bankowego za okres od dnia 12 maja do dnia 30 czerwca 2011 r. Wynika z nich ponad wcześniej przedstawione przez wnioskodawcę informacje, że w latach 2009 i 2010 skarżący uzyskał świadczenie emerytalne w kwocie odpowiednio 20.173,14 zł i 21.152,52 zł. Postanowieniami z dnia 22 października 2010 r. (sygn. akt III SA/Wr 658/10 i III SA/Wr 659/10, obecnie odpowiednio I SA/Wr 140/11 i I SA/Wr 141/11) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać - zgodnie z przepisem art. 245 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy ocenił, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących na obecnym etapie postępowania wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł, określona w art. 246 § 1 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść wydatku 500 zł bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość aktualnie uzyskiwanego dochodu (emerytury) skarżącego, a z drugiej strony koszty utrzymania jego jednoosobowego gospodarstwa domowego, aktualnie powiększone z uwagi na potrzebę zażywania przez skarżącego leków. Wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie wniosku przyznanie prawa pomocy miało również utrzymanie się sytuacji materialnej M. Z., która uzasadniała, w ocenie wyrażonej w postanowieniach referendarza sądowego w Sądzie z dnia 22 października 2011 r. (sygn. akt III SA/Wr 658/10 i III SA/Wr 659/10, obecnie I SA/Wr 140/11 i I SA/Wr 141/11), przyznanie prawa pomocy w analogicznym zakresie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.