I SA/Wr 859/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-11-07
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, obejmujący opłatę kancelaryjną za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz protokołu rozprawy, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz protokołu rozprawy, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Kryterium to jest spełnione, gdy wysokość dochodów strony jest niska, a koszty utrzymania gospodarstwa domowego, w tym wydatki na leki i spłatę kredytów, są wysokie.Stan faktyczny
Strona skarżąca M. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz protokołu rozprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazała na niskie dochody z emerytury i wysokie koszty utrzymania jednoosobowego gospodarstwa domowego, w tym wydatki na leki i spłatę kredytów. Wcześniej przyznawano jej prawo pomocy w podobnym zakresie. Referendarz sądowy ocenił, że strona wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 września 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 859/11) wraz z uzasadnieniem oraz doręczenie kserokopii protokołu rozprawy przed Sądem w dniu 15 września 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 września 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 859/11) wraz z uzasadnieniem oraz doręczenie kserokopii protokołu rozprawy przed Sądem w dniu 15 września 2011 r.
M. Z. wraz z wnioskiem z dnia 5 października 2011 r. o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 września 2011 r. oraz kserokopii protokołu z rozprawy z dnia 15 września 2011 r. przesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, że wydatki jego jednoosobowego gospodarstwa domowego, prowadzonego we "własnościowym mieszkaniu spółdzielczym" o powierzchni 34 m², w sierpniu i wrześniu 2011 r. wyniosły odpowiednio 873,78zł i 885,15 zł i obejmowały oprócz kosztów utrzymania mieszkania między innymi koszty zakupu leków w skali miesiąca w kwocie 133,12 zł. Jednocześnie skarżący podał, że jego źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne wypłacane w kwocie 1.525,06 zł.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał dokumenty, z których wynika, ponad wcześniej przedstawione przez wnioskodawcę informacje, że spłaca on kredyty kwotami od 74,86 zł do 142,49 zł.
W sprawach o sygn. akt III SA/Wr 658/10 i III SA/Wr 659/10, obecnie odpowiednio I SA/Wr 140/11 i I SA/Wr 141/11, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 4 lipca 2011 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia opłat kancelaryjnych z tytułu jego wniosku z dnia 5 października 2011 r.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać - zgodnie z przepisem art. 245 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy ocenił, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących na obecnym etapie postępowania opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku Sądu z dnia 29 września 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 859/11) wraz z uzasadnieniem oraz o doręczenie kserokopii protokołu rozprawy przed Sądem w dniu 15 września 2011 r., określona w art. 246 § 1 pkt 2) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść takiego wydatku bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość aktualnie uzyskiwanego dochodu (emerytury) skarżącego, a z drugiej strony koszty utrzymania jego jednoosobowego gospodarstwa domowego, aktualnie powiększone z uwagi na potrzebę zażywania przez skarżącego leków.
Wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie wniosku przyznanie prawa pomocy miało również utrzymanie się sytuacji materialnej M. Z., która uzasadniała, w ocenie wyrażonej w postanowieniach referendarza sądowego w Sądzie w sprawach o sygn. akt III SA/Wr 658/10 i III SA/Wr 659/10, obecnie I SA/Wr 140/11 i I SA/Wr 141/11 oraz z dnia 4 lipca 2011 r. w niniejszej sprawie, przyznanie prawa pomocy w analogicznym zakresie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło