I SA/Wr 868/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia NSA Henryka Łysikowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi K.B. (dalej: Skarżący/podatnik) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: SKO) z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. 1.2. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Prezydent Miasta W. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) wznowił z urzędu postępowanie podatkowe i decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości nakaz płatniczy nr [...] z dnia [...] na łączne zobowiązanie pieniężne na 2015r.; ustalił Skarżącemu podatek rolny za nieruchomość gruntową, oznaczoną geodezyjnie jako działka nr [...], [...], obręb S., o pow. 0,4282 ha w wysokości 131 zł; podatek od nieruchomości w wysokości 761 zł, od nieruchomości położonej przy ul. [...]; za pozostałe grunty o pow. 1168 m2, za budynki mieszkalne lub ich części o pow. użytkowej 233, 95 m2; za budynki pozostałe lub ich części o pow. użytkowej 8,42 m2, płatne w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015r. w kwocie 892 zł. 1.3. Skarżący w odwołaniu z dnia 11 kwietnia 2017r. zakwestionował ww. decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, podnosząc, że jest ona błędna pod względem merytorycznym, formalnym, jak i rachunkowym. 1.4. W powołanym na wstępie postanowieniu SKO stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.). W uzasadnieniu wskazano, że decyzja została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu 27 marca 2017r. (poniedziałek), co jednoznacznie wynika z pokwitowania odbioru. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie, terminie oraz sposobie wniesienia odwołania do organu odwoławczego. W sprawie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z końcem 10 kwietnia 2017r. (poniedziałek). Skarżący sporządzone, już po upływie wskazanego terminu, odwołanie opatrzył datą 11 kwietnia 2017r. i złożył je osobiście w Urzędzie Miejskim W. w dniu 11 kwietnia 2017r., co wynika z prezentaty przyjęcia pisma oraz adnotacji o sposobie jego wniesienia. Uznano zatem, że z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że ustawowy termin do wniesienia odwołania został przekroczony już w momencie sporządzania odwołania. W takim stanie rzeczy Skarżący przez swoje zaniechanie uchybił terminowi do wniesienia odwołania i nie złożył wraz z nim wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Zatem SKO zobligowane było do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący zaskarżył postanowienie SKO. Wskazał w skardze, że jest świadomy konsekwencji jakim jest uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jednak zaistniała sytuacja powstała niejako nie z jego winy i wobec powyższego należałoby umożliwić podatnikowi wyeliminowanie negatywnych skutków zaskarżonych decyzji. Zdaniem Skarżącego istnieją zasadne przesłanki ku temu by podatnikowi, na jego prośbę, przywrócić termin. Podatnik jest osobą 83 letnią, ma problemy w zapamiętywaniu informacji oraz udzielaniu odpowiedzi ze względu na zaburzenia [...] – jest pacjentem [...] przy ul. [...]. Obecnie czeka na badanie we [...] (termin [...]). Podatnik nie jest już osobą samodzielną. Wszelką korespondencję przyjmuje, ale o niej zapomina, niejednokrotnie chowa do szuflad, a tylko przypadek czasami sprawia, że się odnajduje jakiś list. Podatnik już się samodzielnie nie porusza. Wszędzie trzeba go dowozić. W urzędach reprezentuje go córka. 2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie SKO skarga stanowi spóźniony wniosek o przywrócenie terminu. Zauważono też, że nie załączono do skargi żadnego dokumentu potwierdzającego problemy zdrowotne Skarżącego. Nie potwierdzają tego też akta postępowania podatkowego, prowadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji z czynnym udziałem Skarżącego. W szczególności, zawarte w protokole oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 3 sierpnia 2016r. oraz w protokole z kontroli podatkowej przeprowadzonej na nieruchomości przy ul. [...] w dniu 8 września 2016r. Także wypowiedzi Skarżącego świadczą o całkowicie świadomej (i – z punktu widzenia podatnika logicznej) ocenie sytuacji. 2.3. W dniu 18 stycznia 2018r., ale już po posiedzeniu Sądu, wpłynęło pismo strony skarżącej wraz z załącznikiem w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]. Z treści tego zaświadczenia wynikają zalecenia lekarskie dla poddania skarżącego diagnostyce w kierunku choroby [...]. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga jest bezzsadna. 3.2. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Nie jest zaś rolą sądu administracyjnego zastępowanie organów podatkowych w ich działaniach władczych. 3.3. Należy też wskazać, że stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, [...]. Przedmiotem zaś niniejszej skargi jest postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Skarga zaś w istocie jest spóźnionym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który powinien był zostać skierowany do SKO, nie zaś do Sądu. Rolą zaś Sądu jest ocena zaskarżonego postanowienia SKO pod kątem jego zgodności z prawem. 3.4. Stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zaś zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Redakcja art. 228 § 1 pkt 2 O.p., a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14-dni od daty doręczenia decyzji pierwszej instancji. W istocie, charakter zaskarżonego postanowienia, które wydawane jest na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w ogóle wyklucza możliwość brania pod uwagę zarówno przez organ podatkowy, jak i Sąd (przy kontroli legalności postanowienia wydanego na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p.) jakichkolwiek przesłanek z powodu których termin do wniesienia odwołania nie został zachowany. Jak to zostało zaakcentowane na wstępie rozważań, stosując normę z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy nie wyjaśnia, ani nie analizuje okoliczności z powodu których doszło do uchybienia terminowi (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 września 2017 r., I SA/Wr 650/17, CBOSA). Na tle okoliczności sprawy nie ma zaś wątpliwości, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, co zresztą sam przyznaje w skardze. Z akt sprawy wynika, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 27 marca 2017r. (poniedziałek), co jednoznacznie wynika z pokwitowania odbioru. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie, terminie oraz sposobie wniesienia odwołania do organu odwoławczego. W sprawie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z końcem 10 kwietnia 2017r. (poniedziałek). Skarżący sporządzone, już po upływie wskazanego terminu, odwołanie opatrzył datą 11 kwietnia 2017r. i złożył je osobiście w Urzędzie Miejskim W. w dniu 11 kwietnia 2017r., a zatem po upływie terminu do wniesienia odwołania. Tym samym przedstawione okoliczności przesądzają o tym, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 3.5. Dodatkowo wypada zauważyć, że w obowiązującym systemie prawa ustawodawca podatkowy zapewnił podatnikom narzędzie prawne pozwalające na uchronienie się przed negatywnymi dla nich skutkami niezawinionego upływu terminów w dokonywaniu określonych czynności procesowych (w tym, przy wnoszeniu środków zaskarżenia), czemu służy przewidziana w art. 162 O.p. możliwość wnioskowania o przywrócenie uchybionego terminu. Stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (art. 162 § 3 O.p.). U podstaw wprowadzenia możliwości przywrócenia terminu, który został przekroczony leży założenie ustawodawcy podatkowego, że samo uchybienie terminu ma charakter obiektywny, a zatem stwierdzenie, że do tego uchybienia doszło, następuje w oderwaniu od przyczyn które doprowadziły do takiego stanu rzeczy. Obiektywny (a zatem wolny od jakichkolwiek ocen) charakter uchybienia terminu wynika z treści art. 228 § 1 pkt 2 O.p. i tak też wykładany jest w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2013 r., I SA/Wr 707/13, CBOSA). Zaś rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012r., II FSK 1443/11, CBOSA). Jednakże warunkiem niezbędnym jest złożenie takiego wniosku o przywrócenie terminu w określonym czasie do organu odwoławczego, a nie do Sądu, jak to próbuje czynić skarżący. Argumenty zatem podnoszone w skardze nie mogą być przez Sąd uwzględnione w niniejszej sprawie albowiem Sąd dokonuje kontroli legalności – jak to zostało wyżej wskazane – postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Uchybienie zaś temu terminowi nie budzi wątpliwości w sprawie. Na powyższą zmianę stanowiska nie może zatem wpłynąć przedłożona przez Skarżącego, już po terminie odbytego posiedzenia niejawnego, kserokopia zaświadczenia lekarskiego z dnia 14 stycznia 2017 r. co do stwierdzonych wskazań przeprowadzenia dalszej diagnostyki w kierunku choroby [...]. Jak już podkreślono, fakt przekroczenia terminu procesowego ma charakter obiektywny, co oznacza, że poza oceną tego stanu rzeczy pozostają okoliczności potencjalnie mogące mieć wpływ na to przekroczenie. 3.6. Z tych tez względów oddalono skargę w całości na podstawie art. 151 ppsa.