I SA/Wr 876/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-07-03
Skład orzekający: Lidia Błystak, Zbigniew Łoboda, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, poprzez porównanie poniesionych wydatków z ujawnionymi dochodami i zgromadzonymi zasobami, a także czy prawidłowo oceniły wiarygodność przedstawionych przez stronę dowodów na pochodzenie tych zasobów?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, ponieważ skarżąca nie udowodniła w sposób niebudzący wątpliwości, że ponoszone przez nią wydatki w roku podatkowym znajdowały pokrycie w ujawnionych źródłach dochodu lub w mieniu zgromadzonym w latach poprzednich. Przedstawione przez nią dowody na pochodzenie oszczędności (sprzedaż waluty, sprzedaż świadectw udziałowych) okazały się niewystarczające lub nieudokumentowane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej ustalającej skarżącej M. R.-S. zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000 r. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia przez organy podatkowe wysokości jej wydatków oraz oceny wiarygodności przedstawionych przez nią dowodów na posiadanie oszczędności z lat wcześniejszych, które miały pokrywać te wydatki. Organy podatkowe uznały, że przedstawione przez skarżącą dowody (sprzedaż waluty, sprzedaż świadectw udziałowych) nie potwierdzają posiadania przez nią wystarczających środków na pokrycie wydatków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Szymon Krzyszczuk Po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi M. R.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000 r. o d d a l a s k a r g ę.
W wyroku WSA z dnia 25 lutego 2005 r. (sygn. ISA/Wr 441/04 – od którego oddalono skargę kasacyjną – wyrok NSA z dnia 6.06.2006 r. sygn. IIFSK 831/05), uchylił decyzję organu II instancji z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] Nr [...] ustalającą M. R.-S. zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2000 r. i stwierdził, że organy skarbowe ustaliły wysokość ponoszonych wydatków częściowo w oparciu o dane statystyczne, nie wskazując przy tym na podstawie jakich ustaleń uznały te dane za odpowiadające stanowi faktycznemu w sprawie. Zakwestionował Sąd przyjęcie, że strona ponosiła połowę wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, wskazując, że nie znajduje to żadnego uzasadnienia w sprawie, bowiem strona z mężem znieśli ustawową wspólność małżeńską, jedynie koszty utrzymania rodziny ponosili wspólnie, co nie oznacza, że po połowie. Stwierdził Sąd, że organy podatkowe miały obowiązek ustalić wielkość wydatku poniesionego w roku podatkowym przez każdego z małżonków w sposób odpowiadający faktycznie poniesionym wydatkom.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej uchylił w części decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia M. R.-S. zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu 2000 r. i obniżył zryczałtowany podatek dochodowy z kwoty [...] do kwoty [...].
W wyniku toczącego się postępowania przed organem I instancji ustalono, że w 2000r. strona poniosła wydatki w łącznej kwocie [...], na którą składały się podane przez stronę wydatki w kwocie [...] (pomniejszone o zawyżoną o kwotę [...] sumę opłat za telefon i zwiększone o zaniżoną o kwotę [...] składkę na ubezpieczenie OC samochodu) oraz ustalone w toku postępowania wydatki – na zakup żywności [...], energię elektryczną – [...]. Strona w 2000 r. uzyskała dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wys. [...]. Wysokość dochodu nieznajduącego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu ustalił organ na kwotę [...], który opodatkował zryczałtowanym podatkiem dochodowym wg stawki 75%. Nie uznano za wiarygodne oświadczeń strony o posiadanych oszczędnościach, pochodzących z lat wcześniejszych, z tytułu pracy w dyskotece oraz wyjazdów w latach [...] do R., B. i R. w celach handlowych.
Zaskarżoną decyzją organ II instancji, uchylając decyzję organu I instancji w części, odstąpił od szacunkowego ustalania poniesionych przez stronę wydatków na wyżywienie (w kwocie [...]), wskazując, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie dokładnej wysokości poniesionych z tego tytułu wydatków, ani też proporcji w jakich były one pokrywane przez stronę i jej współmałżonka. W złożonym oświadczeniu strona nie wykazała, aby ponosiła jakieś wydatki na wyżywienie, a w toku prowadzonego postępowania strona podnosiła, że żywność uzyskiwała z prowadzonego przez nią i matkę gospodarstwa rolnego. Stwierdził organ, że brak jest podstaw do stwierdzenia, co uczynił organ I instancji, że strona ponosiła wydatki na wyżywienie własne i w połowie na dzieci. Z zeznań ojca strony wynika, że ponosił on opłaty związane z użytkowaniem przez stronę, jej męża i dzieci mieszkania (czynsz, gaz, energia elektryczna, woda), a także wydatki związane z zakupem węgla, podstawowych artykułów spożywczych jak chleb, sól, cukier. Wg oświadczenia strony poniesione w 2000 r. wydatki wyniosły kwotę [...], na którą złożyły się wydatki na: ubranie ([...]), ubezpieczenie nieruchomości ([...]), podatek rolny ([...]), zakup paliwa ([...]), ubezpieczenie OC ([...]), opłata za garaż ([...]), podatek od nieruchomości ([...]), telefon ([...]), budowę domu ([...]), polisy ubezpieczeniowe ([...]). Z materiału dowodowego wynika, że strona poniosła jeszcze wydatki z tytułu zużycia energii elektrycznej w kwocie [...]. Ustalił organ, że z tytułu składek ubezpieczeniowych samochodu strona zaniżyła kwotę o [...], natomiast wykazana w oświadczeniu kwota opłaconych rachunków telefonicznych jest zawyżona o kwotę [...]. Strona wskazywała w toku postępowania na okoliczność posiadania oszczędności zgromadzonych przed [...], jako źródła pokrywania wydatków poniesionych w [...], a przekraczających uzyskiwany dochód. Dokonując ustaleń w tym zakresie odwołał się organ do zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania przed organem I instancji: ojca strony stwierdzającego, że przekazał stronie na podstawie umowy z dnia [...] darowiznę w wys. [...]; mężowi strony - w wysokości [...] na budowę domu jednorodzinnego, na podstawie umowy darowizny z dnia [...]. Z zeznań teścia strony wynika, że wraz z żoną przekazał stronie, na podstawie umowy darowizny z dnia [...], kwotę [...] oraz jej mężowi - na podstawie umowy darowizny z dnia [...] kwotę [...], a także przekazywał w okresie [...] drobne kwoty [...] i darowizny w formie odzieży, zakupu książek, przyborów szkolnych dla wnuków. Teściowa strony, która nie pracuje od [...], potwierdziła przekazanie darowizn w łącznej kwocie [...]. Przesłuchana siostra strony zeznała, że przekazała stronie, na podstawie umowy z dnia [...], darowiznę w kwocie [...]. Weryfikując treść złożonych zeznań rodziców i teściów strony ustalono, że dochód teściów strony w latach [...] był wystarczający jedynie do pokrycia wydatków związanych z ich bieżącym utrzymaniem, natomiast dochód rodziców strony był ok. [...] mniejszy niż wydatki statystyczne na osobę w gospodarstwach domowych emerytów. Przyjęto, że udokumentowane pisemnymi umowami darowizny pieniężne pochodziły z oszczędności z lat wcześniejszych i uznano je jako źródło finansowania wydatków. Przeanalizował organ przebieg pracy strony w latach [...] i otrzymywane w tym okresie dochody i stwierdził, że w latach [...] strona pracowała jako barmanka w Przedsiębiorstwie A w S., podkreślając, że sam fakt pracy nie jest równoznaczny z uzyskiwaniem wysokich dochodów i nie dowodzi, że strona posiadała z tego tytułu na dzień [...] środki pieniężne, zwłaszcza jeżeli uwzględnić panującą w tamtym okresie inflację i upływ czasu od zakończenia pracy ([...]). W latach [...] były okresy, że strona pozostawała bez pracy ponad rok, od [...] wspólnie z mężem prowadziła budowę domu jednorodzinnego, co również wiązało się z ponoszeniem znacznych wydatków związanych z zakupem materiałów budowlanych, które, wg ustaleń, w okresie od [...] wyniosły kwotę [...], a w [...] – [...]. W dniu [...] zaciągnięty został kredyt na [...] lat w kwocie [...]. Wśród dokumentów znajdują się faktury zakupu materiałów budowlanych przez rodziców strony, którzy w toku przesłuchania zaprzeczyli dokonywaniu tego rodzaju transakcji.
W piśmie z dnia [...] strona stwierdziła, że z tego okresu pochodzą zgromadzone przez nią i męża środki w kwocie [...] oraz kwota [...] z tytułu sprzedaży samochodu Fiat 125.
Na dowód posiadania marek niemieckich przedłożyła strona dowód sprzedaży [...] z dnia [...] wystawiony na okaziciela. Nie przedstawiła strona dowodu zakupu waluty, ani faktu, że sprzedaż została dokonana przez stronę i jej męża. Kwota uzyskana ze sprzedaży waluty wyniosła [...] czyli [...], sprzedaż miała miejsce [...] przed kontrolowanym okresem, w [...] strona utrzymywała się z zasiłku dla bezrobotnych. Okoliczności te stanowiły o odmowie przez organ dania wiary twierdzeniom strony, że oszczędności te strona posiadała jeszcze w [...].
Odnośnie kwoty uzyskanej ze sprzedaży samochodu mąż strony wskazał, że została ona przeznaczone na zakup dużej ilości świadectw udziałowych, z których sprzedaży pod koniec [...] miał oszczędności w kwocie [...]. Oceniając powyższe wskazał organ na przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podnosząc, że dochód ze sprzedaży innych świadectw, poza wydanymi zgodnie z przepisami o narodowych funduszach inwestycyjnych, winien być wykazany w rocznym zeznaniu podatkowym i opodatkowany. Skoro mąż strony nie ujawnił dochodu z tytułu obrotu świadectwami udziałowymi, nie odprowadził z tego tytułu podatku dochodowego, strona nie może skutecznie powoływać się na oszczędności z tego tytułu.
Nie uznał organ za wiarygodne wyjaśnień strony, że w latach [...] jeździła w celach handlowych do Z., B., R., nieraz i dwa razy w tygodniu, z jednego wyjazdu uzyskując dochód w kwocie [...] i wyroby ze złota, co skutkowało posiadaniem oszczędności w [...] i w [...]. Strona nie przedłożyła żadnych dowodów na tę okoliczność, wskazał organ na rozbieżności między protokołem wyjaśnień strony a stwierdzeniami zawartymi w pismach strony. W konsekwencji uznał organ, że ustalone w toku postępowania wydatki poniesione przez stronę w [...] wyniosły kwotę [...], natomiast dochód strony wyniósł kwotę [...]. Różnica w kwocie [...] nie została przez stronę wyjaśniona, co skutkowało, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniem tego dochodu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wys. 75%.
W skardze od powyższej decyzji zarzuciła skarżąca naruszenie art. 20 ust. 1, art. 20 ust. 3, art. 21 ust. 1 pkt 41 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. art. 121 § 1, 122, 180, 187 § 1 i § 3, 125 § 1, 191, 210 § 4 Ordynacji podatkowej, wnosząc o jej uchylenie. Omówiła skarżąca zasady postępowania, na których naruszenie wskazała i stwierdziła, że w sprawie nie przeprowadzono pełnego postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia nastąpiło na podstawie dowolnej oceny wybranych dowodów, bez ustalenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, nieuwzględnienie, bez uzasadnienia, wniosków dowodowych, przerzucenie na stronę ciężaru dowodzenia faktów, co do których organy ustaliły jedynie, że strona nie udowodniła w sposób zadowalający posiadania środków pieniężnych będących oszczędnościami z lat wcześniejszych, z których pokrywała ponoszone wydatki zarówno w [...] jak i w roku [...]. Nie zgodziła się skarżąca z dokonaną oceną co do posiadanych przez nią oszczędności w wys. [...], których istnienie potwierdzał dowód sprzedaży z dnia [...], a także z oceną organów dotyczącą okoliczności, że skarżąca, będąc zatrudniona w latach [...] w dyskotece jako barmanka zgromadziła znaczne oszczędności, wskazując na intratność zawodu barmana, którego dochód w postaci napiwków wynosi [...] rachunku. Także nie zgodziła się skarżąca z dokonaną oceną środków pochodzących ze sprzedaży świadectw udziałowych przez jej męża.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia. Powołał się organ na zapadły w nin. sprawie wyrok WSA z dnia 25.02.2005 r., w którym Sąd stwierdził, że stwierdzenie poniesienia przez podatnika wydatku oraz ewentualnego zgromadzenia zasobów finansowych przekraczających znacznie zeznany dochód powoduje, że na podatniku ciąży wykazanie, że wydatki oraz zasoby znajdują pokrycie w określonym źródle przychodu lub posiadanych zasobach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje czy postanowienia podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1) lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa materialnego, a także wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania.
Kwestią sporną jest przyjęcie przez organ podatkowy II instancji stanowiska, że poniesione przez skarżącą w [...] wydatki w kwocie [...], nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach dochodu skarżącej, w związku z czym, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) dochód ten został opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 75 %.
Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawarty został w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wśród tych źródeł, w ust. 9, wymieniono tzw. "inne źródła".
Przychody z innych źródeł wymienione zostały, w sposób nie stanowiący wyczerpującego wyliczenia, w treści przepisu art. 20 tej ustawy (wg stanu prawnego na 1.01.1998 r.), który stwierdza w ust. 1, że przychodami z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 9 są także "przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nie ujawnionych". W ust. 3 przepis ten określa sposób ustalenia wysokości takich przychodów "Wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania."
Przepis ten daje więc organom podatkowym uprawnienie do zbadania i porównania poniesionych przez podatnika w danym, podlegającym kontroli, roku podatkowym wydatków z uzyskanymi dochodami, które podlegały opodatkowaniu lub które były zwolnione od podatku oraz zasobów majątkowych, które podatnik posiadał przed poniesieniem określonych wydatków, a więc zgromadził je w danym roku jak i w latach wcześniejszych. W przypadku ustalenia, że poniesione wydatki przekraczają źródła przychodów oraz zgromadzone wcześniej zasoby finansowe zasadne jest przyjęcie, że powstała różnica stanowi przychód podatnika nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzący ze źródeł nieujawnionych. Przeprowadzając postępowanie podatkowe w tym kierunku podporządkowany jest organ zasadom wynikającym z przepisów art. art. 122, 123, 180, 187, 188, 190, 191, 199, 200 Ordynacji podatkowej, a więc regulującym zakres postępowania dowodowego, sposób realizowania tego postępowania, udział strony i jej rolę w tym postępowaniu, a także ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.
Przyjętą w orzecznictwie, nie tylko w zakresie postępowania podatkowego, jest generalna zasada postępowania dowodowego nakładająca obowiązek dowodowy na każdego, kto wywodzi z podnoszonych faktów skutki prawne mające dla niego znaczenie, w zakresie udowodnienia tych faktów.
W takich sytuacjach, pomimo obciążającego organ podatkowy obowiązku, wynikającego z treści art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w drodze zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, następuje w pewnym sensie przerzucenie ciężaru dowodowego na podatnika, bowiem organ podatkowy, posiadający odpowiednie ku temu instrumenty, nie jest w stanie udowodnić faktów mu nieznanych, jak też nie dysponuje wiedzą o środkach dowodowych na okoliczność ich zajścia. (wyrok NSA z dnia 20.05.1999 r. sygn. akt IIISA 691/97).
Przeprowadzając kontrolę w tym zakresie nie stwierdził Sąd, aby którakolwiek z zasad postępowania podatkowego, wyrażonych w Ordynacji podatkowej, została naruszona.
Organy podatkowe orzekające w sprawie przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe, a dokonana ocena mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, nie przekraczając jej granicy, decydującej o jej dowolności.
Nie podlega kwestionowaniu, że poniesione przez skarżącą w [...] wydatki wyniosły kwotę [...] a ustalony dochód wyniósł kwotę [...].
Jak wynika z akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji, organy podatkowe ustaliły, że skarżąca pracowała w okresie od [...] - [...] jako barmanka, od [...] – [...] jako referent, następnie dopiero od [...] – [...] jako przedstawiciel handlowy, od [...] – [...] prowadziła gospodarstwo rolne, w tym czasie od [...] – [...] pracowała jako kosztorysant w firmie budowlanej, od [...] – [...] przebywała na zasiłku dla bezrobotnych. W [...] mąż skarżącej otrzymał od swojego ojca darowiznę w kwocie [...] z przeznaczeniem na budowę domu (umowa z dnia [...]) skarżąca nie otrzymała w [...] darowizn pieniężnych od swoich względnie męża rodziców. Bezspornym jest, że skarżąca z mężem posiada zniesioną ustawową wspólność majątkową małżeńska od [...]. Darowizny, które otrzymywali oboje małżonkowie dotyczyły lat wcześniejszych ([...], [...]) względnie późniejszych ([...]). Rodzice i teściowie pomagali skarżącej w okresie [...] – [...] świadcząc pomoc w różnej postaci – żywność, drobne kwoty dla dzieci na książki, odzież, przybory szkolne. W dniu [...] w PKO BP zaciągnięty został kredyt w wys. [...]. na okres [...] lat na budowę domu.
Wg twierdzeń skarżącej w [...] posiadała oszczędności pochodzące z okresu, gdy w latach [...] – [...] pracowała jako barmanka, z wyjazdów w celach handlowych w latach [...] – [...] do Z., B., R.. Z tego okresu pochodziły oszczędności jej i jej męża w kwocie [...], na istnienie których przedstawiła dowód sprzedaży wystawiony dnia [...] na okaziciela. Także oszczędności w kwocie [...] na koniec [...], których źródłem była sprzedaż skupowanych przez męża skarżącej świadectw udziałowych za kwotę [...] pochodzącą ze sprzedaży samochodu. Oszczędności te, pochodzące z lat poprzednich, wykorzystywała do pokrywania wydatków ponoszonych w latach [...] i [...].
Podkreślić należy, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, że samo wskazanie na możliwości występowania w latach [...] – [...] wysokich zarobków skarżącej, których źródłem była praca barmanki, a także dochodów z wyjazdów handlowych w latach [...] – [...] do Z., B. i R. nie jest wystarczające do przyjęcia przy dokonywaniu ustaleń odnośnie wielkości mienia możliwego do zgromadzenia w latach poprzedzających analizowany ([...]) rok podatkowy. Pamiętać należy, do czego odwołał się także organ II instancji, że w międzyczasie panowała wysoka inflacja, w [...] nastąpiła wymiana pieniędzy, skarżąca z mężem budowała od [...] dom jednorodzinny, jeszcze w [...] ojciec skarżącej przekazał jej mężowi pieniądze na tę budowę. Budowa domu oraz pozostawanie w latach [...] – [...], [...] – [...] skarżącej bez pracy musiało skutkować korzystaniem z oszczędności zgromadzonych w latach poprzednich, jeżeli takie rzeczywiście strona posiadała. Nakłady na budowę domu jednorodzinnego poniesione w latach [...] – [...] wyniosły kwotę [...] a w [...] – [...].
Słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że skarżąca niczym nie udowodniła, że takie oszczędności z lat poprzednich posiadała jeszcze w [...] i [...], a same twierdzenia nie stanowią wystarczającego środka dowodowego. Także dowód w postaci dowodu sprzedaży [...] z dnia [...] wystawiony na okaziciela nie stanowi o faktycznym posiadaniu takich walorów przez skarżącą w badanym roku. Przede wszystkim skarżąca nie wskazała dowodu zakupu takiej kwoty lub kwot na nią się składających, dowód sprzedaży wystawiony jest na okaziciela, a więc nie wiadomo kto rzeczywiście pieniądze te sprzedał. Ponadto sprzedaż miała miejsce ok. [...] lat przed rokiem [...]. Jak wyżej wskazano, to skarżąca, wywodzącą z tych okoliczności korzystne dla siebie skutki, ma obowiązek udowodnić ich istnienie.
Odnośnie natomiast oszczędności pochodzących z tytułu sprzedaży dużej ilości świadectw udziałowych, która na koniec [...] przyniosła mężowi skarżącej kwotę [...] prawidłowo organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym, wskazał, że źródła wydatków mogą być uwzględnione tylko wtedy, gdy znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Dokonywany skup a następnie sprzedaż świadectw udziałowych przez męża skarżącej nie została niczym udokumentowana, nie prowadził on w tym zakresie działalności gospodarczej, nie wykazał w zeznaniu podatkowym na koniec [...] dochodu z tego tytułu, nie został także dochód z tego tytułu opodatkowany. Skoro mąż skarżącej nie ujawnił dochodu z obrotu świadectwami udziałowymi, skarżąca nie może skutecznie powoływać się na pochodzące z tego tytułu środki jako źródło finansowania jej wydatków w [...] i w [...], tym bardziej, że już wówczas miała z mężem zniesioną ustawową wspólność małżeńską.
W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania uzasadnione było stanowisko organu II instancji, że w postępowaniu podatkowym wyczerpane zostały możliwości zgromadzenia przez organy materiału dowodowego niezbędnego do załatwienia sprawy. Zbierając materiał dowodowy w sprawie i dokonując jego oceny, w znacznym zakresie oparły się organy podatkowe na złożonym przez skarżącą oświadczeniu o stanie majątkowym, jej wyjaśnieniach, przedłożonych przez nią dowodach, jak i zeznaniach i oświadczeniach wskazanych przez nią świadków. Skarżąca w złożonym oświadczeniu nie wykazała jakichkolwiek wydatków na wyżywienie. Wydatków takich nie wykazał także jej mąż, z którym, mimo rozdzielności majątkowej małżeńskiej skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i wychowuje dzieci. W związku z tym, także w oparciu o zeznania przesłuchanych świadków, uznał organ, że część produktów żywnościowych dla rodziny skarżącej pochodziła z prowadzonego przez nią wraz z matką gospodarstwa rolnego a część od rodziny. Uwzględnił także organ zeznania ojca skarżącej, że ponosił koszty opłat związanych z użytkowaniem mieszkania, w którym zamieszkiwała skarżąca wraz z dziećmi i mężem, wydatki związane z zakupem węgla, łożył na zakup podstawowych artykułów spożywczych jak chleb, sól i cukier. Dał wiarę organ tym wyjaśnieniom mimo, iż analizując sytuację majątkową rodziców skarżącej ustalił, że dochód ich w latach [...] – [...] był o ok. [...] niższy niż statystyczne wydatki gospodarstw domowych emerytów w tym okresie.
W świetle powyższego uznać należy, że prawidłowo oceniły organy podatkowe zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, że brak było źródeł na sfinansowanie wskazanych wydatków poniesionych przez skarżącą w [...], a skarżąca źródeł tych w sposób nie budzący wątpliwości, nie wskazała.
Wobec tego, iż stosownie do art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się przez zestawienie sum: wydatków poniesionych w danym roku podatkowym i wartości zgromadzonego w tym roku mienia z sumą: mienia zgromadzonego w tym roku podatkowym oraz z latach poprzednich, pochodzącego z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, należało stwierdzić, iż organ odwoławczy dokonał takiego rozliczenia, stwierdzając, że w [...] uzyskała skarżąca dochód nieznajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie [...] podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a przeprowadzone postępowanie dowodowe, w którym uwzględniono wskazane przez skarżącą środki dowodowe, pozwoliło na dokonanie oceny mieszczącej się w ramach przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, że poniesione przez skarżącą, wskazane wyżej, wydatki nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów skarżącej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy z dnia [...] o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Przy okazji rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że organ odwoławczy w sentencji zaskarżonej decyzji, powołując się na przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję organu I instancji, jak stwierdził w "części" - nie określając w jakiej części to nastąpiło, natomiast z treści zarówno sentencji decyzji jak i jej uzasadnienia wynika, że decyzja organu I instancji uległa uchyleniu w całości, czego konsekwencją było ustalenie przez organ II instancji wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego skarżącej w innej, niższej kwocie.
Mając jednakże na względzie, że sąd administracyjny uchyla zaskarżone decyzje jeżeli stwierdzi, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.), a w sytuacji wskazanego błędu naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej takiego skutku nie wywołuje, stwierdzone uchybienie winno zostać uwzględnione przez organ odwoławczy w toku postępowania instancyjnego w przyszłości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło