I SA/Wr 883/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Gminy B. przy udziale G. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 17 lipca 2006 r. do 30 października 2006 r. postanawia: odrzucić skargę Gmina B. (dalej: Gmina) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. (dalej: SKO) z dnia [...] r. nr [...] . Decyzją tą SKO, po rozpoznaniu odwołania G. R. (dalej: Zobowiązany), uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odpowiedzialności Zobowiązanego jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości i umorzyło postepowanie w sprawie. W złożonej skardze Gmina wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzuciła naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej odrzucenie. Zdaniem SKO, Gmina nie posiada bowiem w sprawie legitymacji skargowej. W uzasadnieniu, powołując art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), stwierdzono, że jednostka samorządu terytorialnego, orzekająca w indywidualnej sprawie w formie decyzji administracyjnej, nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżania do sądu administracyjnego rozstrzygnięć, wydawanych w II instancji. W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2013 r. Gmina podniosła, że wskazana przez SKO koncepcja wyłączenia organu gminy od udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie spotkała się z aprobatą większości doktryny. Wskazała, że prezentowane w doktrynie i w orzecznictwie stanowisko uznające legitymację skargową gminy zakłada, że jednostka ta (jako osoba prawna), jeżeli wykaże swój interes prawny do wniesienia skargi, jest podmiotem legitymowanym do występowania w postępowaniu sądowym, natomiast podmiotem tym nie jest organ gminy. Fakt wydania przez ten organ decyzji administracyjnej w pierwszej instancji nie pozbawia zatem gminy prawa występowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym w charakterze strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ze względu na jej niedopuszczalność. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skarga jest niedopuszczalna, bowiem Gmina nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odpowiedzialności Zobowiązanego jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym zagadnienia statusu prawnego gminy i innych jednostek samorządu terytorialnego oraz ich organów w sytuacji, gdy organy tych jednostek upoważnione są do orzekania w określonych sprawach administracyjnych w pierwszej instancji, podkreśla się, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą "broniły" jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego przypisać funkcję organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Będzie on wtedy "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w prawnych formach działania właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie, czy nastąpiło to z mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego (tak uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1660/08 z dnia 12 lutego 2009 r. dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ - dalej w skrócie CBOSA). Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych jednostek samorządu terytorialnego jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcje organu administracji publicznej nie jest on uprawniony do reprezentowania interesu prawnego tej osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Gmina nie może być sędzią we własnej sprawie występować jednocześnie jako pomiot administrujący i administrowany (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 460/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 389/06, dostępne w CBOSA). Należy także zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08 (Dz. U. nr 187, poz. 1456) orzekł, że art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów – jest zgodny z ustawą zasadniczą. Mając na względzie stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz podzielając zaprezentowane powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.