I SA/Wr 893/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta, Asesor WSA Katarzyna Borońska, Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. i C. Z. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : określenia zobowiązania w podatku dochodowym od os. fizycznych za 2005 r. p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w stosunku do C. Z. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu II. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego C. Z. kwotę 244,00(dwieście czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. odrzucić skargę Z. Z. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...], nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł. Skarżący, złożyli wspólne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2005 r. (PIT - 37) uznając, że spełniają oni warunki określone w art. 6 ust. 2,3,8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jt. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. - dalej: updof). Organy podatkowe obu instancji nie podzieliły stanowiska skarżących. Organy uznały, że skarżący C. Z. w 2005 r. podlegał opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. 114, poz. 930 ze zm. - dalej: ustawa z dnia 20 listopada 1998 r.), co uniemożliwiało mu złożenie wniosku o wspólne z małżonką opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w stosunku do skarżącego (postanowienie z dnia [...], nr [...]), zakończone wydaniem decyzji z dnia [...], nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł. Organ wszczął także postępowanie podatkowe w stosunku do skarżącej (postanowienie z dnia [...], nr [...]), zakończone wydaniem decyzji z dnia [...], nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy w obydwu przypadkach utrzymał powyższe decyzje w mocy. W skardze z dnia 15 marca 2007 r. skarżący zaskarżyli jedynie decyzję wydaną w stosunku do skarżącego. W uzasadnieniu podnieśli, iż przysługuje im prawo do wspólnego opodatkowania się w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r., ponieważ: - skarżący nie złożył żadnego oświadczenia o zastosowanie względem niego zryczałtowanego opodatkowania; - od 1998 r. organ przyjmował bez żadnych zastrzeżeń wspólne rozliczenie skarżących w tym podatku; - w 1997 r. skarżący zawiesił działalność gospodarczą ze względu na stan zdrowia. Skarżący powołali się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 112/06. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia 5 kwietnia 2007 r. wniósł o jej oddalenie. Następnie, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...], nr [...] uwzględnił skargę w całości i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Organ uznał, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, że w stosunku do skarżących mają zastosowanie przepisy updof regulujące prawo do wspólnego opodatkowania się w tym podatku, bowiem znowelizowane z dniem 1 stycznia 2003 r. przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. wprowadziły zasadę kontynuacji opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jedynie w stosunku do osób, które złożyły oświadczenie o wyborze opodatkowania w tej formie (art. 9 ust. 1 zd. 2). Natomiast zgromadzony materiał w sprawie wskazuje, że skarżący w 1997 r. zaprzestał faktycznego wykonywania działalności gospodarczej, zaś w latach 2003, 2004 i 2005 nie składał oświadczenia o wyborze zryczałtowanej formy opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Jeśli w toku postępowania wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, sąd umarza postępowanie. Przykładowo postępowanie staje się bezprzedmiotowe na skutek uwzględnienia skargi przez organ podatkowy w trybie autokontroli (art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że uchylenie przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie, a tym samym zaakceptowanie stanowiska prawnego skarżącego C. Z., spowodowało bezprzedmiotowość postępowania toczącego się przed tutejszym Sądem. Sąd nie dopatrzył się również okoliczności uniemożliwiających uznanie dokonanych przez organ czynności za prawnie dopuszczalne. Organ odwoławczy, wydając ponownie decyzję prawidłowo uznał, że skarżący C. Z., w związku z brakiem złożenia oświadczenia o wyborze zryczałtowanej formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, spełniał warunki do wspólnego z małżonką opodatkowania w tym podatku. Zatem podjęte w tym zakresie rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego ani procesowego. Zarazem Sąd uznał, że skarżąca Z. Z. nie posiadała legitymacji do złożenia skargi od decyzji kończącej postępowanie, w którym nie była stroną. Stroną zaskarżonej decyzji, o czym była mowa wyżej był skarżący C. Z. Z przepisu art. 50 p.p.s.a. wynika, że skargę może wnieść "każdy, kto ma w tym interes prawny". Związanie legitymacji do wniesienia skargi z posiadaniem interesu prawnego wymaga więc stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżoną decyzją. Oznacza to, że legitymacji do wniesienia skargi należy poszukiwać w przepisach prawa materialnego, z których można wywieść określone uprawnienie do działania podmiotu we własnym imieniu. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jt. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: Ordynacja podatkowa), w myśl którego stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy (§ 1). Podmioty te zostały zdefiniowane nie tylko w Ordynacji podatkowej (art. 7, art. 8, art. 9, art. 93-106 i art. 110-117a) ale także w poszczególnych ustawach podatkowych. Niemniej jednak należy pamiętać, że mamy do czynienia z katalogiem zamkniętym podmiotów, które mogą być stroną postępowania podatkowego. Na gruncie updof małżonkowie, co do zasady, są odrębnymi podmiotami od osiąganych przez nich dochodów (art. 6 ust. 1). Jedynie w przypadku, wspólnego opodatkowania się (art. 6 ust. 2 updof.), stają się jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga (art. 133 § 3 w związku z art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej). W takim przypadku organ ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania podatkowego i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków. Zasada ta nie dotyczy jednak postępowań w sytuacji, gdy organ uznał, że małżonkowie nie mają prawa do wspólnego opodatkowania się w podatku dochodowym od osób fizycznych, co ma miejsce w rozstrzyganej sprawie. Skoro "samodzielnym" podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, według organu, był osobno każdy z małżonków, to zasadne było przeprowadzenie odrębnych postępowań w stosunku do każdego z nich. W konsekwencji każdy z małżonków mógł zaskarżyć do sądu jedynie decyzję wydaną w stosunku do niego, co oznacza, że Z. Z. nie mogła zaskarżyć decyzji skierowanej do jej męża. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w stosunku do C. Z. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Natomiast w stosunku do Z. Z., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić.