I SA/Wr 90/03

WyrokWSA we Wrocławiu2004-08-18

Skład orzekający: Gerard Czech, Joanna Kuczyńska, Marzena Łozowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zapłata należności wynikającej z faktury na rachunek bankowy cesjonariusza, zamiast bezpośrednio na rachunek wystawcy faktury, spełnia warunek bezpośredniej zapłaty dla zastosowania 25-dniowego terminu zwrotu podatku naliczonego?
Ratio decidendi
Zapłata należności wynikającej z faktury na rachunek bankowy cesjonariusza, zamiast bezpośrednio na rachunek wystawcy faktury, nie spełnia warunku bezpośredniej zapłaty wymaganego przez art. 21 ust. 6a pkt 1 ustawy o VAT dla zastosowania 25-dniowego terminu zwrotu podatku naliczonego. "Przepływ pieniężny" musi nastąpić bezpośrednio do wystawcy faktury, a nie do podmiotu trzeciego, nawet jeśli jest to cesjonariusz wierzytelności.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2002 r. w terminie 25 dni. Organ podatkowy odmówił zwrotu, uznając, że spółka nie spełniła warunku bezpośredniej zapłaty należności wystawcy faktury, ponieważ zapłata została dokonana na rachunek cesjonariusza wierzytelności. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, argumentując, że zapłata na rachunek cesjonariusza powinna być traktowana jako zapłata bezpośrednio kontrahentowi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Asesor sądowy Marzena Łozowska Protokolant sekr. sąd. Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Zakładu A "A. B." sp. z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc lipiec 2002 r. w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc lipiec 2002 r. w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia. W dniu 20 sierpnia 2002 r. Zakład A A. B. Sp. z o.o. w O. złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Opolu wniosek o zwrot różnicy podatku naliczonego nad należnym w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia za m-c lipiec 2002 r. Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu kontroli oraz postępowania podatkowego stwierdził, że Spółka w deklaracji VAT-7 za lipiec 2002 r. rozliczyła fakturę nr HR 0046/02 z 1 lipca 2002 r., na wartość netto 5.000,00 zł. i podatek VAT 1.100,00 zł wystawioną przez firmę Przedsiębiorstwo Usług Sieciowych "B" sp. z o.o. z O. Równocześnie stwierdzono, że na mocy umowy przelewu wierzytelności zawartej 2 lipca 2002 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem Geodezyjnym "C" W. S. jako cesjonariuszem, nastąpiło przekazanie wierzytelności firmy PUS "B" sp. z o.o. wynikającej z faktury nr HR 0046/02 z 1 lipca 2002 r., na kwotę 6.100,00 zł na rzecz cesjonariusza PG "C". Zobowiązanie z przedmiotowej faktury wobec firmy "B" sp. z o.o., Zakład A A. B. sp. z o.o. uregulował przelewem w dniu 23 lipca 2002 r. na rachunek bankowy cesjonariusza powyższej umowy tj. PG"C", co potwierdzone jest wyciągiem z rachunku bankowego nr [...] z dnia 23 lipca 2002 r. W świetle powyższego po przeprowadzeniu kontroli podatkowej organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że podatnik nie spełnił wszystkich wymogów określonych w art. 21 ust. 6a pkt l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), od których uzależniono nabycie prawa do wcześniejszego zwrotu podatku naliczonego. Spółka nie spełniła bowiem warunku bezpośredniej zapłaty należności podatnikowi będącemu wystawcą faktury. Wobec takich ustaleń organ podatkowy pierwszej instancji w dniu [...] wydał decyzję nr [...], w której odmówił zwrotu na rachunek bankowy podatnika nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2002 r. w kwocie: 136.367,00 zł w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia. Od przedmiotowej decyzji Spółka złożyła odwołanie do Izby Skarbowej w Opolu, w którym wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i uznanie prawa spółki do zwrotu podatku VAT we wcześniejszym 25 dniowym terminie. Spółka zarzuciła nadinterpretację przepisów na niekorzyść podatnika oraz niezgodną ze stanem faktycznym ocenę przedłożonych w trakcie kontroli dokumentów. Ponadto Spółka podnosi, że sporne faktury wystawione przez "B" sp. z o.o. zapłacone na wskazany przez kontrahenta rachunek bankowy innej firmy należy traktować jako zapłatę dokonaną kontrahentowi bezpośrednio, w związku z tym dopełnione zostały warunki wcześniejszego zwrot podatku naliczonego. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Izba Skarbowa w Opolu nie znalazła podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 21 ust. 6a ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, póz. 50 ze zm. ) - który stanowi o warunkach przyśpieszonego zwrotu VAT- na wniosek podatnika Urząd Skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia, gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. l pkt l ustawy z dnia 19.11.1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.). Przepis ten zobowiązuje przedsiębiorcę do dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem swojego rachunku bankowego w każdym przypadku, gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca, a jednorazowa wartość należności lub zobowiązań przekracza równowartość 3000 euro albo równowartość 1000 euro, gdy suma wartości tych należności i zobowiązań powstałych w miesiącu poprzednim przekracza równowartość 10.000 euro, przeliczanych na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonywane są operacje finansowe. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej, ponieważ zapewniono stronie czynny udział w toczącym się na jej wniosek postępowaniu. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że miała prawo do zwrotu podatku VAT w terminie 25 dni. Zwrot podatku w ciągu 60 dni stworzył nadpłatę podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa a to zgodnie z art. 21 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Podnosi ponadto brak ustosunkowania się organów skarbowych do faktu, iż sprzedawca złożył oświadczenie, że przenosi wierzytelność ze spornej faktury na rzecz swojego kontrahenta zgodnie z art. 509 kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszym przypadku, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu jest sądem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje wyłącznie legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego, oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd uznał zarzuty skarżącej w kwestii spornej za nietrafne. Przepis art. 21 ust. 6 o podatku od towarów i usług, w wersji sprzed 21.3.2002 r., przewidywał, że zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jednakże na wniosek podatnika urząd skarbowy był zobowiązany do zwrotu różnicy podatku w ciągu 15 dni od dnia złożenia rozliczenia, jeżeli podatnik w ciągu 12 miesięcy przed datą złożenia deklaracji podatkowej terminowo regulował zobowiązania podatkowe. Ustawa z 15.2.2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 19, poz. 185) wprowadziła inne terminy i warunki zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Zwrot podatku podatnik może otrzymać w dwóch terminach a mianowicie w ciągu 60 dni od złożenia deklaracji VAT-7 lub na swój wniosek w ciągu 25 dni. W drugiej z opisanych wyżej sytuacji, będącej przedmiotem niniejszej skargi - urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należne, które zostały w całości zapłacone bezpośrednio podatnikowi będącemu wystawcą faktury, z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 19.11.1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, a także z dokumentów celnych oraz decyzji, o których mowa w art. 11c i zostały przez podatnika zapłacone. Zatem nie ulega wątpliwości, że przepis art. 21 ust. 6a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług uzależnia prawo do wcześniejszego zwrotu podatku od tego, czy kwoty podatku naliczonego wynikające z deklaracji wynikały z faktur dokumentujących należności, które zostały: -zapłacone w całości, -zapłacone bezpośrednio na rzecz wystawcy faktury, -zapłacone z uwzględnieniem przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 Prawa działalności gospodarczej. Prawo podatkowe nie zawiera jakichkolwiek ograniczeń, co do formy "zapłaty w całości". ale użycie przez ustawodawcę zwrotu "zapłata" w regulacji zawartej w cyt. art. 21 ust. 6a oznacza, iż warunek uprawniający do przyśpieszonego zwrotu zostanie spełniony jeśli nastąpi "przepływ pieniężny". Zapłatą nie jest zatem potrącenie /kompensata wzajemnych wierzytelności/, zwolnienie się z długu poprzez nowację czy też zapłata z pominięciem rachunku bankowego. Stanowisko takie znalazło się w Leksykonie VAT rok 2003 wydanym przez UNIMEX autorstwa Janusza Zubrzyckiego na str. 549 i ze stanowiskiem tym zgadza się skład orzekający w niniejszej sprawie. W przedstawionej w sprawie będącej przedmiotem sporu nie nastąpiła bezpośrednia zapłata należności wynikającej z faktury nr HR 0046/02 z dnia l lipca 2002 r na rzecz wystawcy faktury - lecz nastąpiło na skutek zapłaty rozliczenie zobowiązań pomiędzy B wystawcą faktury a firmą będącą jego wierzycielem. Skoro norma prawna zawarta w art. 21 ust. 6a ustawy o VAT w sposób wyraźny stanowi o warunkach przyśpieszonego zwrotu VAT to podatnik aby móc ubiegać się o przyśpieszony zwrot musi spełnić żądane przez ustawodawcę warunki. Jak wykazano w zebranym w sprawie materiale dowodowym, skarżąca nie spełniała warunków określonych w ww. przepisie a zatem nie może skorzystać z prawa przyspieszonego zwrotu różnicy podatku naliczonego w terminie 25 dni od daty złożenia deklaracji VAT-7 za miesiąc lipiec 2002 r. W przypadku Spółki ma zastosowanie art. 21 ust. 6 ustawy o VAT określający termin zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez jednostkę. Zatem nie uprawnione jest również żądanie stwierdzenia nadpłaty podlegającej oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z zapisem art. 21 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przywołany w uzasadnieniu odwołania a następnie w skardze przepis art. 509 § 1 kodeksu cywilnego z treści którego wynika, że wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania nie ma w sprawie zastosowania, bowiem zmiana wierzyciela w sprawie przyśpieszonego zwrotu VAT nie wchodzi w rachubę. Nie dopatrzył się Sąd również naruszenia przepisów proceduralnych, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe skargę należało oddalić po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło