I SA/Wr 903/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Radom, sędzia WSA Marta Semiczek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi: "A" Sp. z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej jako: DIAS, Organ nadzoru) z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej jako NUS, Organ egzekucyjny) z [...] czerwca 2018 r. nr [...] odmawiające A Sp. z o.o. (dalej jako: Spółka, Skarżąca) zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...]. Postępowanie egzekucyjne dotyczy zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Pismem z 28 marca 201 r. Spółka wniosła do DIAS zażalenie na postanowienie NUS z dnia [...].02.2018 r. nr [...] pozostawiające bez rozpoznania Jej wniosek o udzielenie "pomocy de minimis". W piśmie tym sformułowany został również wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zażalenia. Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazując, że nie wystąpiła żadna z przewidzianych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanek obligujących do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w całości bądź w części. Zwrócono uwagę, że okoliczności złożenia wniosku o rozłożenie na raty oraz zażalenia postanowienia o pozostawienie wniosku bez rozpoznania, nie są podstawa do zawieszenia prowadzonego postepowania egzekucyjnego. Kwestionując ww. rozstrzygnięcie Organu egzekucyjnego Spółka wniosła na nie zażalenie. Wskazała w nim, że odmowa NUS uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest spowodowana nieskutecznością dotychczasowej egzekucji. Natomiast Spółka stara się o układ ratalny i chce zgromadzić środki finansowe potrzebne na spłatę pierwszej raty, kosztów oraz kontynuacje ewentualnej umowy ratalnej. Organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego. W treści swego rozstrzygnięcia DIAS przytoczył wynikające z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości lub części, wskazując, że jest to katalog zamknięty, a zaistnienie którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie przesłanek obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. DIAS wskazał, że okoliczność złożenia wniosku o "pomoc de minimis" nie jest przesłanką uzasadniającą zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dopiero w przypadku rozłożenia na raty zaległości przez organ podatkowy, organ egzekucyjny zobligowany jest do zawieszenia postepowania egzekucyjnego. Spółka ani w podaniu stanowiącym wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ani w zażaleniu na postanowienie NUS, nie podała argumentów, które mogłyby świadczyć o istnieniu podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Spółka na rozstrzygnięcie Organu nadzoru wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca zarzuciła w niej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę mający wpływ na wynik sprawy poprzez uzależnienie podjęcia decyzji o zawieszeniu egzekucji od efektów dotychczasowej egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazano, że w skarżonym postanowieniu stwierdzono, iż skoro dotychczasowa egzekucja jest nieskuteczna to nie ma potrzeby jej zawieszenia, a wniosek o udzielenie pomocy de minimis nie uzasadnia zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem Spółka stara się pozyskać kontrahentów, by prowadzić działalność gospodarczą i osiągać zyski. Prowadzenie zaś egzekucji nie jest korzystne dla interesów Skarżącej, która chce spłacić zobowiązania podatkowe układem ratalnym. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, pismem z 30 listopada 2018 r. Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko wskazując, że w chwili wydania decyzji negatywnej organ podatkowy posiadał wszystkie dokumenty, aby ocenić Jej sytuację finansową. Skierowanie tytułów wykonawczych do egzekucji uniemożliwia współpracę z klientami firmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w ich prowadzeniu - przeszkód, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego i co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. DIAS jak i Organ egzekucyjny trafnie zidentyfikowały przepis art. 56 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314) – dalej jako u.p.e.a. jako zawierający względem Spółki, enumeratywnie wymienione przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie zaś z treścią wskazanego przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Organ egzekucyjny jest związany treścią tego przepisu, co oznacza, że o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, czy odmowie jego zawieszenia nie decyduje uznanie organu tylko wystąpienie jednej z przytoczonych powyżej przesłanek. Pojawienie się którejkolwiek z nich, obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania, natomiast brak zaistnienia jakiejkolwiek powoduje, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe. Powyższe stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie: "Należy przy tym zauważyć, że art. 56 § 1 u.p.e.a., wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie (por.m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 (LEX nr 29731)." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 czerwca 2019 r. o sygn. akt III SA/Łd 323/19) Według Sądu organy obu instancji dokonały całościowej oceny materiału dowodowego przedstawiając ją w uzasadnieniu obu postanowień. Organy obu instancji prawidłowo wykazały, iż żadna z przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a. nie została spełniona. W szczególności przepis ten nie wskazuje jako podstawy do zawieszenia samego złożenia wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań. Dopiero w wypadku uzyskania przez Skarżącego decyzji umarzającej lub rozkładającej na raty należność zaistnieje podstawa do zawieszenia postępowania: "... należy stwierdzić, że wobec samego faktu niezapłacenia należności w terminie, organy podatkowe były umocowane do wystawienia tytułu egzekucyjnego i podjęcia czynności w sprawie (por. wyrok NSA z 15 lutego 2013 r., II FSK 1316/11). Złożenie wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie wpływa w żaden sposób na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dopiero udzielenie ulgi w postaci odroczenia terminu płatności podatku (...) wywołuje skutki, które mogą być dwojakiego rodzaju. Jeżeli nastąpi to przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wówczas stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 34 § 4 i art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jeżeli natomiast odroczenia terminu płatności podatku nastąpi po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, stanowi to podstawę do zawieszenia tego postępowania na mocy art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. ..." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 maja 2019 r., o sygn. akt III SA/Łd 306/19) Skoro Skarżąca nie powołała się na rozstrzygnięcie mocą, którego zastosowano, by w stosunku do Niej preferencję, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. lub na zaistnienie pozostałych przesłanek z art. 56 u.p.e.a., a z informacji podanej w skardze wynika, iż postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku w tej sprawie zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji, to sytuacja Spółki pozostawała poza hipotezą tego przepisu i organy obu instancji zasadnie odmówiły zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazywane zaś przez Spółkę niedogodności związane z postępowaniem egzekucyjnym nie wykraczają poza normalne następstwa wykonania obowiązku zapłaty podatku oraz są konsekwencje zaniechań/działań podmiotu zobowiązanego. Równocześnie Sąd pragnie zauważyć, iż z treści postanowień NUS jak i DIAS wynika, że wskazywanym przez organy obu instancji powodem braku zawieszenia prowadzonego wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego nie była okoliczność braku skuteczności egzekucji, lecz niewystąpienie przesłanek zawieszenia postepowania egzekucyjnego z art. 56 u.p.e.a. Na marginesie dodać należy, iż pełnienie równocześnie roli wierzyciela oraz organu egzekucyjnego jest dopuszczalne przez przepisy prawa i z samej tej okoliczności nie można wyciągać negatywnych dla podmiotu (podatnika/zobowiązanego) wniosków. Mając powyższe na uwadze zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie i Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a obowiązany był tę skargę oddalić.