I SA/Wr 910/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że nie prowadzi bieżącej działalności gospodarczej, nie posiada aktywów obrotowych ani zbywalnego majątku trwałego, który pozwalałby na uiszczenie wpisu. Obecnie, w związku ze zmianami na rynku, które przyniosła ustawa o grach hazardowych, spółka nie ma możliwości powadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, gdyż posiadane zezwolenia wygasły. Obecnie nie generuje przychodów, poza kwotą czynszu za dzierżawę (kilkanaście złotych miesięcznie), a najpilniejsze potrzeby finansuje z dopłat wspólników i pożyczek. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wartość jej kapitału zakładowego wynosi 1.213.654,21 zł, wartość środków trwałych to 28.839,13 zł, a w poprzednim roku podatkowym odnotowano stratę na poziomie 5.509,73 zł. Spółka nie posiada rachunków bankowych. Dodała, że na dzień 31 grudnia 2015 r. stan kasy wynosił 838,15 zł, stan rachunków (-)288,09 zł, natomiast na dzień 31 lipca 2016 r. stan kasy to 273,35 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że w 2015 r. spółka nie miała żadnych przychodów, ponosząc przede wszystkim koszty działalności operacyjnej. Również w roku 2016 do maja nie odnotowała żadnych przychodów i poniosła stratę o wartości 2.054,50 zł. Zgodnie z bilansem, spółka posiada kapitał własny o wartości na dzień 31 lipca 2016 r. 2.994.196,77 zł oraz kapitał zapasowy na kwotę 2.233.654,21 zł. Sprawozdanie z działalności spółki za 2015 r. oraz deklaracje VAT-7 potwierdzają dotychczasowe dane. Pełnomocnik zastępujący spółkę w sprawie oświadczył, że ze względu na jej dramatyczną sytuację finansową, na prośbę prezesa zarządu spółki, nie pobiera żadnych wynagrodzeń za prowadzenie sprawy, to jest sporządzenie skarg do sądów administracyjnych i zastępowanie spółki przed tymi sądami. Jako znane z urzędu wskazać należy, że skarżąca spółka jest obecnie w tutejszym Sądzie stroną w dwunastu równocześnie toczących sprawach o sygn. akt I SA/Wr 908-919/16, w których wpisy od skarg zostały wyznaczone na łączną kwotę 22.120 zł. W ocenie referendarza sądowego udostępnione przez stronę dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonej regulacji, w procesie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy chodzi przede wszystkim o wykazanie, że strona nie posiada dostępnych środków na pokrycie kosztów swego udziału w sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się nawet, że poza stanem posiadania, dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy istotna też jest jego zdolność do zgromadzenia środków na pokrycie kosztów swego udziału w sprawie (przykładowo: postanowienia NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 107/14, publ. LEX nr 1452885, z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 1535/13, publ. LEX 1450453 i z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 821/14, publ. LEX nr 1479183). W świetle powyższych uwag, zdaniem referendarza, spółka nie wykazała, że nie miała możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, nawet z uwzględnieniem takiego obowiązku z pozostałych jedenastu sprawach. Jakkolwiek w istocie z dokumentów finansowych wynika, że spółka praktycznie nie prowadzi bieżącej działalności od 2015 r., to należy mieć na uwadze, że zgodnie z zapisami sprawozdania finansowego za 2015 r., na dzień jego sporządzenia, to jest 31 marca 2016 r., nie były znane zdarzenia, które mogłyby zagrażać kontynuowaniu prowadzonej przez nią działalności. Mając zatem uwadze treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1047 ze zm.), nakładającego na jednostki prowadzące pełną rachunkowość obowiązek stosowania zasad (polityki) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy, można wywieść, że spółka posiada źródła, z których może pozyskać środki na kontynuowanie działalności. Ponadto, jak sama strona wskazuje we wniosku, najpilniejsze potrzeby finansuje z dopłat wspólników i pożyczek. Jedynym wspólnikiem spółki jest inna spółka z o.o. "B". Referendarz zauważa, że wniesienie skargi i wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi narzuca konieczność niemal niezwłocznego zgromadzenia środków pieniężnych, Niemniej zwrócić należy uwagę, że powyższego obowiązku strona skarżąca powinna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi i czynić już w tym celu stosowne czynności zmierzającej do uzyskania środków na ten cel. Skarga w niniejszej sprawie, datowana na 8 czerwca 2016 r., została wniesiona 17 czerwca 2016 r. Skarżąca spółka zatem miała co najmniej ponad 3 miesiące na pozyskanie środków pieniężnych. Zaznaczyć trzeba, że wprawdzie prawo dostępu do sądu jest zapewnione Konstytucją na podstawie art. 45 ust. 1, to jednak Konstytucja w art. 84 przewiduje jednocześnie powszechny obowiązek ponoszenia danin publicznych, do których zaliczane są również koszty sądowe. W związku z tym, strona, zwłaszcza gdy jest to spółka kapitałowa, powinna podjąć wszelkie działania, które zmierzałyby do zapewnienia dostępu do sądu bez pomocy Państwa albo wykazać, że pomimo podjęcia takich działań zgromadzenie środków na opłacenie kosztów swego udziału w swojej sprawie przed sądem nie było możliwe. W przypadku skarżącej spółki, z oświadczeń i udostępnionych danych nie wynika, aby spółka poczyniła jakiekolwiek działania w tym zakresie, oczekując wyłącznie wsparcia państwowego. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.