I SA/Wr 928/07
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-01-09
Skład orzekający: Halina Betta, Ireneusz Dukiel, Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy dotyczące przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym dla nowych podatników VAT UE do 180 dni są zgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z VI Dyrektywą VAT?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na pytania prejudycjalne dotyczące zgodności polskich przepisów (art. 97 ust. 5 i 7 ustawy o VAT) z prawem wspólnotowym. Polskie przepisy, wydłużając termin zwrotu VAT do 180 dni dla nowych podatników VAT UE, mogą naruszać zasadę neutralności podatku obrotowego i proporcjonalności środków, przekraczając uprawnienia przyznane państwom członkowskim przez VI Dyrektywę VAT.Stan faktyczny
Skarżąca spółka A. S. C. domagała się zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym za wrzesień 2006 r. w terminie 60 dni. Organy podatkowe odmówiły zwrotu w tym terminie, powołując się na art. 97 ust. 5 i 7 ustawy o VAT, który przewiduje 180-dniowy termin zwrotu dla podatników VAT UE rozpoczynających działalność lub wykonujących ją krócej niż 12 miesięcy, chyba że wpłacono kaucję gwarancyjną. Sprawa trafiła do WSA we Wrocławiu, który wcześniej zwrócił się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi zgodności tych przepisów z prawem wspólnotowym.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Asesor WSA Dagmara Dominik, Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. C. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : odmowy zwrotu w terminie 60 dni nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za wrzesień 2006r. p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy zwrotu w terminie 60 dni nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za wrzesień 2006 r.
W ocenie organów podatkowych, wbrew stanowisku skarżącej, strona nie mogła otrzymać zwrotu podatku w terminie 60 dni (w oparciu o art. 87 ust. 6 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm. - zwanej dalej ustawą o podatku od towarów i usług), ponieważ będąc podatnikiem unijnym od dnia 28 października 2005 r, dokonującym czynności opodatkowanych od dnia 31 października 2005 r., nie wpłaciła do urzędu skarbowego kaucji gwarancyjnej w wysokości 250.000 zł. Jak podkreślił organ podatkowy II instancji, warunkiem stosowania zasad ogólnych zwrotu różnicy podatku w terminach określonych dyspozycją art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług jest, zgodnie z treścią art. 97 ust. 7 ustawy, wpłata kaucji we wskazanej wyżej wysokości. Wskazując na powyższe organy podatkowe wywodziły, iż w sprawie winien mieć zastosowanie termin zwrotu wynikający z art. 97 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, to jest wydłużony do 180 dni.
W postępowaniu toczącym się przed tutejszym Sądem w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1238/06 ze skargi A. S. – C. w S postanowieniem z dnia 22 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącym wykładni prawa wspólnotowego, a mianowicie czy unormowanie art. 5 ust. 3 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w zw. z art. 2 Pierwszej Dyrektywy Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej z dnia 11 kwietnia 1967 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EEC) i art. 18 ust. 4 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) daje państwu członkowskiemu prawo wprowadzenia do krajowego unormowania podatku od towarów usług rozwiązań określonych w art. 97 ust. 5 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz, czy do przewidzianych w art. 27 ust. 1 VI Dyrektywy środków specjalnych mających na celu zapobieżenie pewnym rodzajom uchylania się lub unikania opodatkowania zaliczają się rozwiązania określone w art. 97 ust. 5 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług.
Przedmiotem sporu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1238/06 była zasadność zastosowania przepisów ustawy o podatku i usług w zakresie regulującym zasady i terminy dokonywania zwrotu na wskazany przez podatnika rachunek bankowy różnicy podatku naliczonego nad należnym podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o jakiej mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Z zastrzeżeniem ust. 3 i 3a, zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju wskazanym w zgłoszeniu identyfikacyjnym, w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Tymczasem, z art. 97 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, iż w odniesieniu do podatników, którzy rozpoczynają wykonywanie czynności, o których mowa w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług (opodatkowanych podatkiem od towarów i usług), oraz podatników, którzy rozpoczęli wykonywanie tych czynności w okresie krótszym niż 12 miesięcy przed złożeniem zawiadomienia o zamiarze wykonywania tych czynności i którzy zostali zarejestrowani jako podatnicy VAT UE, termin zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust.2, 4-6, wydłuża się do 180 dni. Przy czym, ustawodawca dopuszcza w tym względzie możliwość dalszego przedłużenia terminu zwrotu podatku w sytuacji, gdy jego zasadność wymaga dodatkowego sprawdzenia.
Wprowadzenie do porządku krajowego jako zasady - terminu 180 dni na zwrot różnicy podatku naliczonego nad należnym podatnikom VAT UE w okresie pierwszych 12 miesięcy od daty rejestracji dla potrzeb podatku VAT UE wywołała wątpliwość - na gruncie stanu faktycznego sprawy I SA/Wr 1238/06 - co do zgodności przepisów krajowych z prawem wspólnotowym. Wątpliwość ta powstała na tle porównania przyjętego w polskim podatku obrotowym okresu rozliczeniowego, tj. jednego miesiąca i czasu oczekiwania przez "nowych podatników" na zwrot nadpłaty, tj. sześciu miesięcy, z dyspozycją art. 18 ust. 4 VI DYREKTYWY, który pozwala państwom członkowskim na zastosowanie jednej z niżej wymienionych możliwości. Mianowicie, państwa członkowskie mogą albo dokonać zwrotu natychmiastowego, albo, odroczyć jego dokonanie na następny okres rozliczeniowy. Przy czym, prawo przyznane podatnikowi na podstawie art. 18 ust. 4 VI DYREKTYWY zabrania państwom członkowskim odroczyć dokonanie zwrotu na więcej niż jeden okres rozliczeniowy. Wynika z tego. że podatnik może ponosić koszt finansowania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym co najwyżej przez jeden okres rozliczeniowy. Tymczasem, podatnik VAT UE podlegający polskiej ustawie o podatku od towarów i usług w ciągu pierwszych 12 miesięcy od rejestracji podlega 180 - dniowemu terminowi zwrotu różnicy, który to termin może ulec dodatkowo wydłużeniu. W świetle tak ukształtowanych przepisów prawa krajowego powstało pytanie, czy realizując uprawnienia przyznane państwu członkowskiemu w art. 18 ust. 4 VI DYREKTYWY Rzeczpospolita Polska nie przekroczyła zakresu tego unormowania, doprowadzając do naruszenia zdefiniowanej przepisami prawa wspólnotowego zasady neutralności podatku obrotowego oraz proporcjonalności przyjętych środków do założonych celów.
Na mocy art. 125 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten również stanowi podstawę do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania toczącego się przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz J.P. Tamo wyd. 2 Lexis Nexis 2006).
Polska od wstąpienia do Unii Europejskiej w 2004 r. zobowiązana jest do przestrzegania wspólnotowego porządku prawnego. Akty prawne Wspólnot mają wyższą rangę od prawodawstwa krajowego, co powoduje konieczność oceny unormowań krajowych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego, w zakresie ich zgodności z prawem wspólnotowym.
W niniejszej sprawie kwestia sporna związana jest z przewidzianym w art. 97 ust. 5 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług wydłużeniem zwrotu różnicy w podatku VAT do 180 dni, a zatem pokrywa się z treścią pytania prejudycjalnego, z którym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zwrócił się tutejszy Sąd.
W tej sytuacji należało uznać, że także w niniejszej sprawie, wszczętej skargą tego samego podatnika co postępowanie pod sygn. akt I SA/Wr 1238/06, rozstrzygnięcie o legalności zaskarżonych decyzji uzależnione jest od odpowiedzi Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W rezultacie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do czasu zajęcia stanowiska przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości.
J.T. 23.01.08r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło