I SA/Wr 931/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-05-09

Skład orzekający: Henryka Łysikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest należne adwokatowi tylko w przypadku wniesienia skutecznego środka odwoławczego, a jeśli nie, to jakie stawki należy zastosować przy obliczaniu tego wynagrodzenia?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu przysługuje adwokatowi również w przypadku, gdy środek odwoławczy został odrzucony lub wniesiony po terminie, pod warunkiem, że czynności zostały podjęte w celu jego sporządzenia i wniesienia. Wysokość wynagrodzenia należy obliczyć zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, uwzględniając stawki za sporządzenie skargi kasacyjnej i zażalenia, a także podatek VAT i niezbędne udokumentowane wydatki.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył adwokat, który był ustanowiony z urzędu dla skarżących w sprawie dotyczącej podatku od środków transportowych. Pomoc prawna polegała na sporządzeniu skargi kasacyjnej i zażalenia, które zostały odrzucone. Referendarz sądowy przyznał jedynie część poniesionych wydatków, odmawiając przyznania wynagrodzenia za czynności adwokackie. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących należności za pomoc prawną z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać pełnomocnikowi adw. I. G. kwotę 311,10 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, w tym podatek od towarów i usług obliczony według stawki 22%, a nadto kwotę 28,25 zł z tytułu niezbędnych udokumentowanych wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat I. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi Z. K. i T. L.- K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2004 r. postanawia przyznać pełnomocnikowi adw. I. G. kwotę 311, 10 zł (słownie: trzysta jedenaście złotych 10/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, w tym podatek od towarów i usług obliczony według stawki 22 %, a nadto kwotę 28, 25 zł (słownie: dwadzieścia osiem złotych 25/100) z tytułu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowieniem z dnia 4 stycznia 2010 r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata I. G.. Pełnomocnik, po zapoznaniu się z aktami sprawy, wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona przez tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 r. ze względu na uchybienie terminowi do jej wniesienia. Adwokat zaskarżyła to orzeczenie wskazując, że została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego po upływie 5 miesięcy od doręczenia orzeczenia, od którego służyła skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. II FZ 299/10. Pismem z dnia 10 listopada 2010 r. pełnomocnik wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, oświadczając że nie zostały opłacone w całości ani w części. Na wysokość wynagrodzenia – zgodnie z treścią wniosku – składały się: wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej i zażalenia, wartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa, wartość wydatków za znaczki pocztowe celem wysłania na adres Sądu listów poleconych oraz ryczałt za dojazd do siedziby Sądu samochodem osobowym. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2011 r. referendarz sądowy orzekł o zwrocie pełnomocnikowi kwoty 17 zł tytułem udokumentowanych wydatków. Odmówił zaś przyznania adwokatowi pozostałych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 15 marca 2011 r. pełnomocnik wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest należne adwokatowi tylko i wyłącznie w przypadku wniesienia przez niego skutecznego środka odwoławczego oraz przyjęcie, że na pomoc prawną składa się wyłącznie wniesienie środka odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady otrzymywania wynagrodzenia za czynności adwokatów określają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). Stosownie do brzmienia § 2 powołanego rozporządzenia "zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia". Zgodnie z § 19 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 (pkt 1) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata (pkt 2). Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, bądź tylko udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jak również za udział w postępowaniu zażaleniowym. W sprawie adwokat został ustanowiony pełnomocnikiem strony skarżącej po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowienia z dnia 22 czerwca 2009 r. o odrzuceniu skargi. Pomoc udzielona stronie skarżącej, za którą należy się pełnomocnikowi wynagrodzenie, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wskazanego powyżej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, a następnie zażalenia od postanowienia tegoż Sądu z dnia 12 kwietnia 2010 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Ponadto w sprawie należy zastosować również przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d) Rozporządzenia zgodnie z którym stawka minimalna wynosi w postępowaniu zażaleniowym 120 zł. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził skargę kasacyjną nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić w wysokości 75 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia. Stawka w niniejszej sprawie wynosi 180 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z § 6 pkt 2 Rozporządzenia). W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie skargi kasacyjnej wynosi 135 zł (75 % kwoty 180 zł). Ponadto za sporządzenie zażalenia przyznać adwokatowi należało kwotę 120 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 22% (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i ust. 14 a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 29,70 zł (22% kwoty 135 zł) z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej oraz 26,40 zł (22 % kwoty 120 zł) z tytułu postępowania zażaleniowego. Nadto w myśl §19 pkt 2 Rozporządzenia adwokatowi przysługuje zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków w kwocie 28, 25 zł na którą składają się koszty nabycia znaczków pocztowych dla potrzeb listów poleconych (11, 25 zł: 3 x 3, 75 zł) oraz kwota 17 zł poniesiona z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w rozpoznawanej sprawie. Co do wniosku o zwrot ryczałtu za dojazd do siedziby Sądu, to należy zauważyć, że przytoczona wyżej regulacja, zarówno ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, przewiduje zwrot tylko niezbędnych, udokumentowanych wydatków – nie ma mowy o ich formach zryczałtowanych. Wnioskodawca nie przedłożyła natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego wydatku na dojazd do siedziby Sądu. Brak było zatem podstaw do zasądzenia tej kwoty. Reasumując, Sąd postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie w łącznej kwocie 339,35 zł (słownie: trzysta trzydzieści dziewięć 35/100), na którą to kwotę składają się: wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej - 135 zł oraz podatek od towarów i usług – 29,70 zł, wynagrodzenie za postępowanie zażaleniowe – 120 zł oraz podatek od towarów i usług – 26,40 zł, zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków z tytułu opłaty skarbowej (17 zł) oraz nabycia znaczków pocztowych (11, 25 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło