I SA/Wr 941/02

I SA/ Wr 941/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Asesor WSA - Katarzyna Radom, Sędzia NSA - Janusz Zubrzycki, - Paulina Biernat, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. C. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległego podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do grudnia 1999 roku oddala skargę. W dniu [...]A. C., prowadzący Przedsiębiorstwo A w Z., zwrócił się do Urzędu Skarbowego w tym mieście o umorzenie zaległości w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 1999r. w łącznej kwocie [...]oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...]uzasadniając to trudną sytuacją finansową firmy, w której zatrudnia [...] pracowników i [...] uczniów praktycznej nauki zawodu. Zużywanie kupowanego oleju opałowego również jako oleju napędowego do silników samochodowych w swojej firmie uzasadnił podwyżkami cen oleju napędowego i wcześniej zawartymi umowami przewozowymi, których warunków nie mógł zmienić. Pismem z dnia [...] podatnik wniósł o umorzenie odsetek i rozłożenie zaległego podatku na 12 rat miesięcznych. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]nr [...]na podstawie art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej rozłożył mu zaległość podatkową wraz z odsetkami na 10 rat, natomiast decyzją z tej samej daty nr [...]na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji odmówił umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie [...], należnej na ten dzień stwierdzając, że podatnik mieszka we własnym domu jednorodzinnym, ma samochód osobowy "Mercedes" i majątek przedsiębiorstwa w postaci bazy transportowej, w tym 30 samochodów ciężarowych, 4 ładowarek, 4 koparek, 3 spychaczy o łącznej wartości około [...]. Dochód z przedsiębiorstwa wyniósł za okres od stycznia do września 2000r. [...]nadto podatnik nabył w tym czasie mieszkanie we W. za [...]. Stan finansowy jego rodziny nie uzasadniał w ocenie Urzędu Skarbowego umorzenia odsetek za zwłokę. Decyzję tę utrzymała w mocy Izba Skarbowa we W., Ośrodek Zamiejscowy w L. decyzją z dnia [...] nr [...]podnosząc, że rozważając przesłanki umorzenia należało brać pod uwagę nie tylko interes samego podatnika, ale również interes publiczny rozumiany jako obowiązek terminowego regulowania zobowiązań podatkowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. C. wniósł o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie art. 67 Ordynacji podatkowej przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że nie zaistniał ważny interes podatnika i ważny interes publiczny, a także naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1998r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. nr 157, poz. 1035 ze zm.) określającego, że podatnikami podatku akcyzowego są również osoby sprzedające lub zużywające między innymi olej opałowy do celów innych niż opałowe. Podniósł, że stworzył jednoosobowo w małej miejscowości dotkniętej ponad 20% bezrobociem [...] miejsc pracy i miejsca zatrudnienia dla [...] młodocianych uczniów. W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik podatnika powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2002r., w którym podkreślono, że art. 35 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług stanowił normę kompetencyjną sprzeczną z przepisami Konstytucji RP, a rozporządzenie Ministra Finansów wydane na jego podstawie ustanowiło nową grupę podatników. W związku z tym obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym został nałożony na skarżącego na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że podniesione w niej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego i niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1998r. w sprawie podatku akcyzowego dotyczą zasadności decyzji wymiarowych, określających zaległości podatkowe skarżącego za poszczególne miesiące 1999r. i nie mogą być badane w sprawie dotyczącej decyzji odmawiającej umorzenia odsetek od zaległości podatkowych. W toku postępowania zebrano pełny materiał dowodowy i analizowano go z punktu widzenia obowiązujących przepisów, zatem nie tylko interesu podatnika i jego sytuacji majątkowej, ale także z uwzględnieniem szerokiego spektrum społecznego. Musiano mieć w szczególności na uwadze interesy Skarbu Państwa, a tym samym innych podatników. Dodano, że w międzyczasie Minister Finansów w wyniku postępowania wszczętego wnioskiem podatnika decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Skarżący zaległy podatek i odsetki w całości zapłacił. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. W orzecznictwie sądowym od dawna przyjęto, że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek można rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie wykonywania zobowiązań podatkowych i nie może ono prowadzić do uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a wniosek o umorzenie podlega rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu wszczętym w sprawie, która nie obejmuje problematyki ustalania należności podatkowych (np. wyrok NSA z dnia 16 października 1984r. sygn. SA/Wr 570/84, przywołany przez Ryszarda Mastalskiego w Komentarzu "Ordynacja podatkowa" Barbary Adamiak i innych wyd. "Unimex", Wrocław 2004r., str. 281). Wszystkie argumenty podniesione przez stronę skarżącą dotyczą w istocie kwestionowania zasadności decyzji wymierzających A. C. podatek akcyzowy za poszczególne miesiące 1999r. i mogłyby być rozważane w postępowaniu ich dotyczącym. Zaskarżona decyzja dotyczy tymczasem odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległego podatku akcyzowego za 1999r. w świetle przesłanek, określonych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Przesłanki te zbadano szczegółowo w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego. Wyjaśniono sytuację rodzinną i majątkową skarżącego, stwierdzono też, że prowadzone przez niego przedsiębiorstwo rozwija się, uzyskuje on duże dochody, kupił nową nieruchomość, a zapłacenie zaległego podatku i odsetek za zwłokę nie zagrozi ani jego osobistej egzystencji, ani w istotny sposób działalności jego firmy. Zważywszy, że ewentualne umorzenie zaległego podatku lub odsetek jest instytucja o charakterze wyjątkowym, skoro zasadą jest płacenie podatków, a nie zwalnianie podatników z tego obowiązku, zaskarżona decyzja w ocenie sądu nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Dodać należy, iż niekiedy wyrażony jest pogląd, że interes publiczny, o którym mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, który należy brać pod uwagę oprócz ważnego interesu podatnika przy rozważaniu podstaw do umorzenia zaległego podatku lub odsetek, to nie tylko konieczność dbania o interesy budżetu Państwa i innych podatników, wyrażające się w potrzebie regulowania zobowiązań podatkowych, ale również potrzeba respektowania celów ogólnych, jak bezpieczeństwo, sprawiedliwość i zaufanie obywateli do organów władzy, zawierająca w sobie potrzebę korekty błędnych decyzji. W okolicznościach faktycznych sprawy zarzut taki nie może być jednak skutecznie podnoszony. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2002r. sygn. P7/00 (OTK ZU nr 2/A/2002) orzekł, że § 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. nr 2, poz. 3 ze zm.) w związku z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest niezgodny z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – w związku z czym za obarczony podobną wadą możnaby uznać mający podobny charakter § 4 rozporządzenia Ministra Finansów w tej samej sprawie z dnia 16 grudnia 1998r,. na podstawie którego obciążono skarżącego obowiązkiem podatkowym – ale należy mieć na uwadze, że Trybunał już w samej sentencji swego orzeczenia zastrzegł, iż nie stwarza to podstawy zwrotu podatku uiszczonego na podstawie zakwestionowanego przepisu. Wyrok Trybunału dotyczył instytucji nadpłaty podatkowej, w związku z czym tym bardziej nie można uznać za zasadne kwestionowania przez stronę skarżącą z powołaniem się na tego rodzaju argumenty decyzji odmawiającej umorzenia zaległego podatku lub odsetek na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponieważ z powyższych względów sąd nie podzielił zarzutów skargi uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób pozwalający na skuteczne podważenie jej legalności, skargę tę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).