I SA/Wr 954/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia strony skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi M. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: I. odrzucić zażalenie strony skarżącej z dnia 25 września 2015 r.; II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; Postanowieniem z 17 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu udzielenia ochrony tymczasowej z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonego aktu. Pismem z dnia 25 września 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie Sądu wraz z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych. W treści wniosku skarżący podał, że obecnie nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga dochodu. Jest w trakcie sprawy o separację z małżonką, zamieszkuje w jej mieszkaniu i pozostaje na jej utrzymaniu. Ma on natomiast na utrzymaniu syna, na którego nie jest w stanie płacić alimentów. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. W piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie oraz ponowił wniosek o przyznanie mu kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego. W związku z uprawomocnieniem się zarządzenia z dnia 4 grudnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału – w oparciu o to zarządzenie – wezwał ponownie skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 25 września 2015 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący, w terminie do uiszczenia wpisu sądowego, kolejny raz wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożony przez stronę skarżącą wniosek stanowił powielenie wcześniej składanych wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) opłatę sądową (wpis) należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W oparciu o art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pismem podlegającym opłacie jest także zażalenie. W myśl art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W przypadku, gdy nie został uiszczony odpowiedni wpis, przewodniczący - w oparciu o art. 220 § 1 zdanie drugie w zw. z § 3 p.p.s.a. - wzywa wnoszącego zażalenie, aby pod rygorem jej odrzucenia, "uiścił od tej skargi wpis, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania". Bezskuteczny upływ tego terminu skutkuje, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzuceniem zażalenia przez sąd. W sprawie strona skarżąca wniosła zażalenie w piśmie z 25 września 2015 r., a następnie po uprawomocnieniu się zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 4 grudnia 2015 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił jednak należnego wpisu, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że po uprawomocnieniu się orzeczenia w przedmiocie kosztów sądowych, bieg terminu do opłacenia zażalenia (skargi, skargi kasacyjnej), który jest wyznaczony ponownym wezwaniem do uiszczenia wpisu, nie zostaje przerwany nawet wtedy, gdy strona po doręczeniu jej takiego ponownego wezwania wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (zob. przykładowo postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2008 r., II FZ 617/07, CBOSA). Upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obliguje zaś Sąd do odrzucenia środka zaskarżenia. Wynika to z faktu, że odmienne działanie mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na powyższe, Sąd – na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. – odrzucił zażalenie, orzekając jak w pkt I postanowienia. Co do kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, Sąd pragnie zauważyć, że jest on zbędny. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy jednak wskazać, że w toku niniejszego postępowania została dokonana już ocena sytuacji finansowej skarżącego co do możliwości partycypowania w kosztach sądowych (zob. postanowienie referendarza sądowego z 9 listopada 2015 r.). Ponowne złożenie wniosku przez stronę oznacza, że obecne orzekanie w przedmiocie prawa pomocy powinno polegać na zbadaniu, czy zmieniły się okoliczności, które legły u podstaw poprzedniego rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W przedmiotowej sprawie strona ponowiła wniosek o przyznanie prawa pomocy, powielając wcześniejszą argumentację. Zdaniem Sądu, w takim przypadku zastosowanie będzie miał art. 249a p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Za zbędne należy uznać rozpoznanie sprawy już rozstrzygnięte i analizowanej przez Sąd. Zwłaszcza, że w kolejnym wniosku skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności. Zajmowanie znowu stanowiska w tym samym zakresie jest zatem niezasadne. W efekcie, Sąd – na podstawie art. 249a p.p.s.a. – umorzył postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych, o czym orzekł w pkt II postanowienia.