I SA/Wr 960/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A S.A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 2. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. na rzecz strony skarżącej A S.A. w B. kwotę 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] strona skarżąca złożyła skargę na wyżej oznaczoną decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania od strony przeciwnej. W dniu [...] zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 22/03) stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP przepisu § 50 ust. 4 pkt 3) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 109 poz. 1245 ze zm.), na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja. W związku z wnioskiem strony w tym zakresie organ postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie, w wyniku czego wydana została decyzja z dnia [...], mocą której organ uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie. Pismem z dnia [...] strona skarżąca podała, że po otrzymaniu zwrotu nadpłaconych kwot skarga w niniejszej sprawie zostanie wycofana. Natomiast w piśmie z dnia [...] organ poinformował Sąd, że od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania, przez co stała się ona ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 161 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, w razie śmierci strony (jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków Sygn. akt I SA/Wr 960/04 ściśle związanych z osobą zmarłego), jak również wtedy, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, nie wymienionych w tym artykule. Sąd uznał, że na skutek wydania przez organ odwoławczy ostatecznej decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie fakt uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego rodzi stan prawny przesądzający o zbędności niniejszego postępowania. Sytuacji tej nie zmienia fakt, iż strona skarżąca nie złożyła oświadczenia o cofnięciu skargi (a jedynie poinformowała o zamiarze cofnięcia skargi w przyszłości), ponieważ postępowanie wszczęte wniesieniem skargi i tak obiektywnie rzecz biorąc utraciło swój przedmiot, a ewentualne cofnięcie skargi stanowiłoby odrębną podstawę do umorzenia postępowania. Wobec powyższego postępowanie niniejsze należało umorzyć zgodnie z dyspozycją art. 161 § 1 pkt 3) u.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 209 u.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i art. 204 (przy czym przepisy art. 203 i 204 dotyczą postępowania kasacyjnego). W myśl art. 201 § 1 u.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania na podstawie art. 54 § 3 u.p.s.a. (tj. w razie uwzględnienia skargi przez organ w całości w drodze samokontroli). Zgodnie z treścią tego przepisu, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W ocenie Sądu uchylenie obu decyzji przez organ w wyniku wznowienia postępowania, mimo odmienności zastosowanego nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego od trybu samokontroli, prowadzi jednak do skutku równoznacznego z uwzględnieniem skargi przez organ we własnym zakresie, skoro treść orzeczenia organu wskazuje na uznanie za zasadną argumentacji Sygn. akt I SA/Wr 960/04 strony skarżącej wyrażonej w skardze i pismach procesowych składanych w toku postępowania. W argumentacji tej strona skarżąca odwoływała się bowiem m.in. do naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dającego podstawę do wznowienia postępowania, a tym samym - prowadzącego do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1) b) u.p.s.a. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż dla uchylenia decyzji przez sąd na podstawie tego przepisu nie ma znaczenia, że wznowienie postępowania na skutek wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu, na podstawie którego została wydana decyzja, na podstawie art. 240 § 1 pkt 8) Ordynacji podatkowej, może nastąpić tylko na żądanie strony. Takie stanowisko, w odniesieniu do analogicznego przepisu art. 145a § 1 k.p.a., wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. (sygn. akt III RN 200/01, OSNAPiUS 2003, nr 24, poz. 582). Ponadto zdaniem Sądu nie powinno ulegać wątpliwości, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji przesądza o istnieniu naruszenia prawa przy jej wydawaniu wyrażającego się - ogólnie rzecz biorąc - w niezastosowaniu się do określonego przepisu Konstytucji. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2004 r. (sygn. akt FSK 641/04, niepubl). W związku z powyższym Sąd uznał, że skoro w niniejszej sprawie doszło do uchylenia decyzji przez organ na skutek wznowienia postępowania z powodu tak rozumianego naruszenia prawa, a więc z przyczyny, której zaistnienie w postępowaniu sądowym dawałoby podstawę do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, takie działanie organu jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi we własnym zakresie. Zaznaczyć jednocześnie należy, że uchylenie decyzji przez organ miało miejsce przed rozpoczęciem rozprawy, przez co spełniony został wymóg czasowy określony w przepisie art. 54 § 3 u.p.s.a. Sygn. akt I SA/Wr 960/04 W konsekwencji, wobec stwierdzenia, że w niniejszej sprawie uchylenie decyzji przez organ wypełnia dyspozycję przepisu art. 54 § 3 u.p.s.a, Sąd na podstawie powołanego przepisu art. 201 § 1 u.p.s.a. zasądził od organu na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...], na którą składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...] zgodnie z § 6 w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. nr 163 poz. 1349). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.