I SA/Wr 963/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując, że aby wnieść skargę kasacyjną, konieczna jest fachowa pomoc adwokata, na opłacenie którego go nie stać. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dorosłą córką, posiada mieszkanie o powierzchni 49 m2 stanowiący współwłasność jego i córki. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazał, że jego źródłem dochodu jest renta w wysokości 500 zł, jego żona otrzymuje wynagrodzenie z pracy w kwocie 1.000 zł, a córka zasiłek wychowawczy – 420 zł. Skarżący dodał, że jest inwalidą III grupy z przyczyny cukrzycy, miażdżycy, niewydolności krążenia i reumatyzmu. Na wezwanie Referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego i finansowego, wnioskodawca przedłożył zeznanie podatkowe za 2007 r., dokument potwierdzający wysokość jego renty, skierowanie do poradni neurologicznej oraz dowody opłat i ponoszonych wydatków na zakup lekarstw. Z powyższych dokumentów wynika, że w 2007 r. skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie osiągnął żadnego przychodu ani dochodu, jego renta wynosi 575,04 zł, a utrzymanie mieszkania –po zsumowaniu kwot wynikających z dowodów opłat – 613,91 zł. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że z małżonką pozostaje w faktycznej separacji od pięciu lat i oboje prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, natomiast wydatki związane z utrzymaniem mieszkania ponoszą wspólnie po połowie. Zajmowane mieszkanie stanowi współwłasność w równych częściach obojga małżonków i ich córki. Córka wprawdzie jest zameldowana pod tym samym adresem, faktycznie jednak zamieszkuje u konkubenta, ojca jej małoletniego dziecka. Zarówno żona, jak i córka odmówiły dostarczenia swoich zeznań podatkowych. W dniu 7 stycznia 2009 r. na rachunek Sądu wpłacona została kwota 100 zł tytułem sprawy o sygn. akt I SA/Wr 963/08. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze przedstawione okoliczności oraz przytoczoną regulację prawną, stwierdzić należało, że wnioskodawca wykazał jedynie okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, to jest, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zwrócić trzeba uwagę, że wnioskodawca ponosi tylko połowę kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, z tym że z pewnością koszty te nie wynoszą 600 zł miesięcznie. Przedłożone bowiem dowody opłat obejmują okresy dwumiesięczne (dowód opłaty za energię i gaz). Dowód opłaty za wodę i ścieki natomiast, który datowany jest na maj 2008 r., opiewa na kwotę 202,01 zł, co przy obecnych cenach budzi wątpliwości, czy ta kwota faktycznie stanowi wydatek comiesięczny. Skarżący, pomimo wezwania do przedłożenia szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, załączył tylko powyższe dowody opłat, w związku z tym nie można realnie ocenić, czy jest w stanie wygospodarować oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. O możliwości ich ponoszenia świadczy natomiast fakt dokonania wpłaty na rachunek Sądu kwoty 100 zł, która stanowi równowartość wpisu w sprawach skarg na postanowienia wydane m.in. w postępowaniu podatkowym. Tym samym skarżący wykazał, że jest w stanie uiścić taką kwotę. O ile wnioskodawca może ponieść wydatek w wysokości 100 zł, o tyle opłacenie wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru niewątpliwie przekracza jego możliwości płatnicze, o czym świadczy już sama wysokość renty. Końcowo podkreślić należy, że wprawdzie skarżący mieszka razem z żoną, która – zgodnie z oświadczeniem złożonym na urzędowym formularzu wniosku – posiada dochody dwukrotnie wyższe, a zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mają obowiązek udzielenia sobie wzajemnie pomocy i wspierania się, to jednak z treści art. 255 p.p.s.a. wynika, że w przypadku osoby fizycznej przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku winna być brana pod uwagę nie tylko sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy, ale również jego sytuacja rodzinna. Skarżący natomiast pozostaje w faktycznej separacji z żoną i w rzeczywistości, pomimo wspólnego zamieszkania, prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.