I SA/Wr 990/17

WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-27

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Annetta Makowska – Hrycyk, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług była zasadna, mimo uznania przez organ II instancji istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, przy jednoczesnym braku uznania przesłanki interesu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do wkraczania w sferę uznania administracyjnego organu podatkowego w zakresie przyznania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Kontrola sądu ogranicza się do badania legalności postępowania i wykładni przepisów. Nawet jeśli organ uzna istnienie przesłanki ważnego interesu podatnika, odmowa umorzenia zaległości jest dopuszczalna, jeśli organ prawidłowo oceni brak przesłanki interesu publicznego i uzasadni swoją decyzję w ramach uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. wystąpił o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług, powołując się na swoją trudną sytuację finansową, zdrowotną i wiek. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, mimo że organ II instancji uznał istnienie przesłanki ważnego interesu podatnika, nie dopatrzył się jednak interesu publicznego. Skarżący zarzucił organom błędy w ustaleniach faktycznych, nielogiczną interpretację przepisów oraz przypisanie mu winy za powstanie zaległości, podczas gdy wskazywał na opieszałość organów w rozpatrywaniu wniosku o rozłożenie na raty i błędy banku. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska – Hrycyk, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant: Paweł Poźniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2011 r. oraz styczeń, luty, marzec i czerwiec 2012 r. wraz z odsetkami: oddala skargę całości. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] 2017 r. odmawiające K. K. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2011 r. oraz styczeń, luty, marzec i czerwiec 2012 r. w łącznej kwocie 10.446,00 zł wraz z odsetkami w łącznej kwocie 5. 031,00 zł. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z 21 grudnia 2016 r. wystąpił do o umorzenie całości ww. zaległości. W uzasadnieniu wskazał, iż od czterech lat jest bezrobotny i ze względu na wiek ([...] lat) posiada nikłe szanse na znalezienie zatrudnienia. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku umożliwiającego spłatę zadłużenia. Ograniczenia w znalezieniu pracy powoduje nadto zły stan zdrowia, podatnik jest schorowany przez co nie może podjąć się wykonywania jakichkolwiek prac fizycznych, na co przedłożył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] r. (trzecia grupa inwalidzka orzeczona przez ZUS) oraz zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z [...] 2016 r. Przedstawił również postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. . z 4 października 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego o udzielenie dodatkowych informacji oraz przedstawienie dowodów skarżący uzupełnił, że powodem powstania zaległości podatkowych była zarówno sytuacja rodzinna (utrata pracy przez syna i synową) oraz zawodowa, tj. sezonowy charakter prowadzonej działalności ([...]) i opóźnienia w zapłacie za sprzedawane w hurcie towary. Wyjaśniając kwestię konieczności zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej skarżący wskazał, iż była ona konsekwencją zbyt późnego wydania decyzji o rozłożeniu na raty spłaty zaległości podatkowych co skutkowało zerwaniem przez bank umowy kredytu obrotowego i wezwaniem do natychmiastowej zapłaty zadłużenia. Opisując swoją sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawca podał, że aktualnie wydatki związane z leczeniem pokrywa jego syn (niezbędne leki, wizyty u specjalistów, rehabilitację). Podatnik jest w trakcie poszukiwania pracy, co mimo posiadania wyższego wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego nie przynosi rezultatów. Nie posiada dochodów z prac tymczasowych, dorywczych lub tzw. na czarno. Końcowo podniósł, że w jego ocenie w sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. Brak zaś udzielenia wnioskowanej ulgi skutkować będzie przejściem podatnika w całości na utrzymanie Państwa, co uzasadnia istnienie przesłanki interesu publicznego. Skarżący przedłożył szereg dokumentów świadczących o jego stanie zdrowia (58 kart), oświadczenie o stanie majątkowym, kopie decyzji Prezydenta W. (z [...] 2012 r., [...] 2012 r. oraz [...] 2015 r.) o uznaniu wnioskodawcy za osobę bezrobotną, kopię postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z [...] 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku Banku PKO S. A. Decyzją z [...] 2017 r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu umorzenia wnioskowanych zaległości stwierdzając, że w sprawie nie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazywał na błędne ustalenia stanu faktycznego oraz nielogiczną interpretację przepisów prawa. Nieprawidłowa interpretacja faktów, przemilczanie spraw istotnych oraz posługiwanie się fikcją skutkowało – w ocenie strony – niewłaściwym uznaniem, że w sprawie nie wystąpiły przesłanka ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe o którego umorzenie wnioskuje skarżący nadal jest wymagalne ze względu na zastosowanie środka egzekucyjnego (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego), który przerwał bieg terminu przedawnienia. W dalszych wywodach organ drugiej instancji nie uwzględnił zarzutów odwołania, stwierdził jednak– odmiennie niż organ I instancji - zaistnienie w sprawie przewidzianej w treści art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) przesłanki ważnego interesu podatnika. Nie dopatrzył się zaś istnienia interesu publicznego. W ocenie organu odwoławczego przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa, majątkowa i zdrowotna uzasadnia uznanie istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Skarżący nie posiada bowiem żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, nie uzyskuje żadnych dochodów i jest na utrzymaniu syna, u którego także mieszka. Strona posiada liczne zadłużenia, w tym wobec ZUS-u oraz banków PKO BP i PEKAO S. A. Obszerna dokumentacja medyczna dołączona do akt sprawy potwierdza liczne problemy zdrowotne. Ponadto za 2016 r. podatnik nie wykazał żadnego dochodu, za 2015 r. – dochód 13.487,66 zł, za 2014 r. – dochód 3.155,22 zł, za 2013 r. – dochód 8.145, 89 zł. Następnie organ podatkowy wyjaśnił, że istnienie jednej bądź nawet dwóch przesłanek z art. 67a O.p. nie jest równoznaczne z obowiązkiem przyznania ulgi podatkowej wskazując za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż "dla oceny sytuacji podatnika w aspekcie umorzenia zaległości podatkowych ma znaczenie sposób powstania tych zaległości i towarzyszące temu okoliczności" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 238/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Organ odwoławczy nie zgodził się ze skarżącym, że winę za powstanie zaległości podatkowych ponosi organ I instancji. Wyjaśnił, że sporne zaległości podatkowe powstały z uwagi na ich niezapłacenie w kwotach wynikających z deklaracji. Wynikało to przede wszystkim ze spadku obrotów, obniżenia wielkości sprzedaży, jak i wzrostu kosztów działalności i kosztów utrzymania na co wskazywał sam skarżący w korespondencji kierowanej do organów podatkowych. Okoliczności te jednak mieszczą się w pojęciu ryzyka gospodarczego, które jest elementem działalności gospodarczej. Stąd też nie mogą one uzasadniać przyznania daleko idącej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Ponadto organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem, że problemy finansowe skarżącego wynikają z opóźnienia w rozpoznaniu jego wniosku o rozłożeniu na raty spłaty zaległości podatkowych, gdyż zwłoka w rozpoznaniu wniosku wynikała z braku współdziałania podatnika z organem podatkowym – nieusunięcia mimo wezwania braków formalnych podania z dnia 12 października 2011 r., co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Odnośnie zaś kwestionowania stanowiska organu I instancji zarzucającego stronie bierność w dochodzeniu w należności od kontrahentów i pozostawienie na dzień likwidacji działalności gospodarczej szeregu zobowiązań organ odwoławczy zauważył, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów świadczących o zasadności przeciwnych twierdzeń. Za zdarzenie przyszłe i niepewne uznano twierdzenia podatnika, że w razie odmowy przyznania wnioskowanej ulgi zmuszony będzie do przejścia w całości na utrzymanie Państwa, zwłaszcza w sytuacji gdy posiada syna i w związku z tym możliwości uzyskania środków na utrzymanie. W skardze na opisana decyzje strona wniosła o jej o zmianę i udzielenie ulgi w postaci umorzenia w całości zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Skarżący zarzucił błędną interpretację zasady uznania administracyjnego, błędną ocenę interesu publicznego oraz błędną interpretację przepisów prawa w szczególności zasad ogólnych Ordynacji podatkowej. Zarzucono również brak przywołania i analizy zdarzeń – faktów, które zdaniem strony są dowodami na poparcie słuszności jej żądań oraz posługiwanie się dla uzasadnienia swego negatywnego stanowiska argumentacją błędną, daleką od istoty sprawy wniesionej przez stronę, jak również przypisywanie poruszanym przez stronę sprawom i słowom innego znaczenia niż to w jakim zostały użyte. W uzasadnieniu skargi wskazano, że użyty przez ustawodawcę w art. 67a § 1 O.p. zwrot "może" nie oznacza dowolności zachowania organu podatkowego, lecz jest wskazaniem możliwych do zastosowania rozwiązań. Ustawodawca ogranicza dowolność zachowań organu podatkowego - ustanawiając treścią art. 122 do art. 191 O.p. zasady, których nieprzestrzeganie przez urząd jest naruszeniem prawa a które zostały naruszone przez organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie. Podkreślono, że organ drugiej instancji nie ocenił przedstawionych przez stronę dowodów z których wynika w ocenie skarżącego zasadność jego stanowiska. Zgodził się podatnik, że to przedsiębiorca ponosi konsekwencje wynikające z ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej lecz nie powinien być on obarczany kosztownymi skutkami wynikającymi z błędów lub opieszałości urzędników. Zdaniem strony przy rozpatrywaniu złożonego przez nią wniosku o umorzenie zaległości podatkowych kwestię wystąpienia przesłanki ważnego interesu publicznego należy rozpatrywać w kontekście respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. W świetle przedstawionych faktów należy – w ocenie strony skarżącej – uznać, że zaistniała przesłanka ważnego interesu publicznego wskazana w treści art. 67a O.p. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Spór między stronami dotyczy zasadności odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy: lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2011 r. oraz styczeń, luty marzec i czerwiec 2012 r. Skarżący w toku postępowania i złożonej skardze dowodzi, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające wystąpienie zarówno interesu publicznego jak i ważnego interesu podatnika, o których mowa w art. 67a § 1 O.p., co winno skutkować umorzeniem zaległych podatków wraz z odsetkami za zwłokę. Akcentuje w szczególności fakt przyczynienia się organów podatkowych do powstania zatorów płatniczych poprzez zwłokę w wydaniu decyzji rozkładającej na raty zaległość z tytułu ww. zobowiązań podatkowych. Na rozprawie podkreślał, że nie jest zrozumiałe działanie organu podatkowego, który w bardzo krótkim czasie odmawia rozłożenia na raty zaległych podatków, a chwilę później zmienia swoje rozstrzygnięcie przyznając stronie ulgę. Pełnomocnik strony wywodził zaś, że skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za błędne działania organów podatkowych i banku, który – wbrew dyspozycji strony - nie dokonał przelewu podatków na rachunek właściwego urzędu skarbowego, co doprowadziło do kłopotów finansowych i w efekcie zakończenia działalności gospodarczej przez stronę. W opinii organu podatkowego przywołane przez skarżącego okoliczności uzasadniały wystąpienie ważnego interesu podatnika, jednakże nie skorzystano z umorzenia, co dodatkowo organ podatkowy wywodził z okoliczności powstania zaległości i ich charakteru. W opisanych przez stronę faktach organ podatkowy nie dopatrzył się przesłanki interesu publicznego. Rozpoznając zaistniały spór na wstępie, wobec wniosku sformułowanego w skardze, wskazać trzeba, że stosownie do brzmienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Kompetencje Sądu określają natomiast przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.). I tak w przypadku uwzględnienia skargi na akt administracyjny objęty kontrolą sądu jest on uprawniony do: 1) uchylenia w całości albo w części zaskarżonego aktu, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdzenia nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdzenia wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 p.p.s.a). Przedstawiony zakres kognicji Sądu wyklucza dopuszczalność zmiany zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Z regulacji tych wynika ponadto, że sądowa kontrola rozstrzygnięć podejmowanych w trybie art. 67a § 1 O.p. ograniczona jest do badania prawidłowości prowadzonego przez organy podatkowe postępowania i wykładni stosowanych przepisów nie może natomiast wkraczać w tzw. uznanie administracyjne. Teza ta niejednokrotnie była formułowana przez orzecznictwo sądowe. "Decyzja o umorzeniu (bądź odmowie umorzenia) zaległości podatkowej wraz z odsetkami wydana na podstawie art. 67 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2003 r. sygn. akt III SA 2457/02, publ. LEX nr 145036). Dokonując zatem kontroli legalności objętej skargą decyzji Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona przepisów prawa procesowego jak i materialnego. Prawidłowo organ podatkowy wykłada treść spornego w sprawie przepisu art. 67a O.p. i zawartych w nim pojęć ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Poprawnie także pojmuje konstrukcję powołanego przepisu nakazującą w pierwszej kolejności badanie czy okoliczności sprawy uzasadniają wystąpienie wskazanych tam przesłanek. W przypadku stwierdzenia, że takie przesłanki nie zaistniały organ podatkowy odmawia udzielenia wnioskowanej ulgi, w sytuacji jednak gdy takie okoliczności zaistnieją w gestii organu leży decyzja w kwestii umorzenia bądź też nie zaległości i ona właśnie podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe postąpiły wg opisanych reguł. Ocenie poddano okoliczności faktyczne wskazywane przez stronę jako uzasadnienie przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległych zobowiązań podatkowych. Stwierdziwszy, że przedstawione przez stronę argumenty wypełniają przesłanki ważnego interesu podatnika organ podatkowy działając w ramach uznania administracyjnego odmówił skarżącemu wnioskowanej ulgi. Jednocześnie organ podatkowy ocenił, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wystąpienie drugiej z powołanych w ww. przepisie przesłanek. Powyższej ocenie, wyrażonej w treści zaskarżonej decyzji, nie sposób zarzucić błędów, które uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że konstrukcja art. 67a O.p. dla zastosowania ulgi nie wymaga łącznego wystąpienia obu przesłanek (ważnego interesu podatnika i interesu publicznego), zatem podjęcie decyzji w ramach uznania administracyjnego nie jest przedwczesne i było dopuszczalne. Jak wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia organ podatkowy uznał, że skarżący znalazł się w sytuacji uzasadniającej wystąpienie ważnego interesu podatnika, wobec czego w tym względzie skarżący nie stawia zarzutów i neguje stanowiska organów podatkowych. W tej sytuacji Sąd nie ma podstaw do odmiennej oceny przyjętego przez organ podatkowy poglądu, jak wskazano nie ma także uprawień do wkraczania w zakres uznania administracyjnego. W tych okolicznościach sporne w sprawie pozostaje to czy organ podatkowy poprawnie interpretuje pojęcie interesu publicznego i brak jego znamion w zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych. Nie ulega wątpliwości, że powołane sformułowanie nie jest definicją określoną, słusznie zatem przy rozumieniu tego stwierdzenia organ podatkowy odwołuje się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które ukształtowało pomocne wskazówki interpretacyjne. Wynika z nich, że przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2003 r. sygn. akt III SA 2752/01 LEX nr 145004). Zatem Przesłanką decydującą o możliwości podjęcia decyzji w kwestii umorzenia muszą być zatem okoliczności szczególne i niezależne od woli podatnika, w tym także spowodowane błędnym czy opieszałym działaniem organów administracji państwowej, uzasadniające odstąpienie od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Prawidłowo organ podatkowy uznał, że w rozpoznanej sprawie zarówno sposób powstania zaległości podatkowych jaki i okoliczności braku ich terminowej spłaty nie były spowodowane okolicznościami od strony niezależnymi. Słusznie organ podatkowy wywodzi, że to skarżący jako podmiot prowadzący wówczas działalność gospodarczą w zakresie handlu dewocjonaliami, był odpowiedzialny za podejmowane decyzje biznesowe. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania przyczyną powstania zaległości był brak zapłaty przez stronę zobowiązań podatkowych wynikających ze złożonych deklaracji. Słusznie organ podatkowy postrzega, że były to decyzje skarżącego, zaś okoliczność kryzysu na rynku nie stanowi sytuacji nadzwyczajnej. Przyjmując taką kwalifikację zasadnie organ podatkowy wskazuje, że w tych latach praktycznie każdy z podatników mógłby domagać się umorzenia zaległości podatkowych. Tymczasem instytucja przewidziana w art. 67a O.p. nie stanowi zwolnienia o charakterze powszechnym ale stanowi odstępstwo od reguły i może być przyznawana jedynie w szczególnych okolicznościach. Nie podziela Sąd zarzutów, że do powstania zaległości podatkowych przyczynił się organ podatkowy opieszale procedując w przedmiocie rozłożenia na raty zaległych zobowiązań podatkowych. Takiej bowiem ulgi domagał się skarżący w 2011 r. i 2012 r. Uprawnienie do domagania się rozłożenia na raty wynika z tej samej regulacji – art. 67a O.p., co oznacza, że organ podatkowy nie ma obowiązku jej udzielenia. W tej sytuacji skarżący nie może przerzucać na organy podatkowe skutków swoich decyzji podejmowanych w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Słusznie wywodzi organ podatkowy, że samo złożenie wniosku o układ ratalny nie gwarantowało stronie możliwości dalszego prowadzenia działalności czy pozyskania kredytu. Niezależnie od tego okoliczności opisane w zaskarżonej decyzji wskazują, że w sprawie udzielenia stronie ulgi w postaci rozłożenia na raty spornych w sprawie zaległości organ podatkowy procedował trzykrotnie. Pierwsze z postępowań zakończyło się pozostawieniem bez rozpoznania wniosku strony, a to z uwagi na nieuzupełnienie przez stronę braków formalnych podania. Dopiero drugi wniosek strony został rozpoznany merytorycznie. Okoliczność ta niewątpliwie przyczyniła się do odroczenia w czasie wydania decyzji w sprawie ulgi, ale nie była zawiniona przez organy podatkowe. Skarżący w treści swoich pism jak i na rozprawie podnosił, że wymagano od niego przedłożenia obszernej dokumentacji związanej z ubieganiem się wówczas o przyznanie ulgi, której nie zdołał zgromadzić w zakreślonym przez organ podatkowy terminie. Dostrzec jednak wypada, że skarżący był wówczas przedsiębiorcą, nadto posiada wykształcenie prawnicze, a zatem brak uzupełnienia wspominanej dokumentacji obciąża wyłączenie stronę. Obowiązek przedłożenia określonych dokumentów ma charakter powszechny i zapewne nie był odmienny niż w innych przypadkach, zaś od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się większej staranności niż od podatników, którzy takiej działalności nie prowadzą. Z podanych na wstępie przyczyn, wywodzonych z charakteru decyzji w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowych – jej uznaniowości, nie może być także uzasadniona podnoszona przez stronę okoliczność "zmiany" decyzji przez organ I instancji w związku ze złożeniem przez stronę odwołania od niej, które przekwalifikowano na nowy wniosek, udzielając skarżącemu ostatecznie ulgi w postaci układu ratalnego. Jak bowiem wywodził skarżący w treści swoich pism i na rozprawie, rozstrzygając wniosek strony o rozłożenie na raty spornych w sprawie zaległości Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (decyzją z [...] 2012 r.) pierwotnie odmówił żądaniu strony, zmieniając swoje rozstrzygnięcie na skutek odwołania wniesionego przez stronę (zmienionego na kolejny wniosek o udzielenie ulgi), co nastąpiło 9 maja 2012 r. Niezależnie od tych okoliczności za organem podatkowym wskazać trzeba, że zaległości podatkowe skarżącego wynikają z braku uregulowania zobowiązania za lipiec 2011 r., zaś pierwszy wniosek o układ ratalny strona złożyła 12 października 2011 r., zatem już po tym jak zaprzestała płacenia zobowiązań podatkowych. Uzasadniony jest zatem wniosek, że podjęte działania naprawcze były już spóźnione. W tych okolicznościach, rozumiejąc starania strony o podejmowanie działań, które mogły pomóc jej w trudnym położeniu w jakim znalazła się w 2011 r., nie można jednak uznać, że winę za powstałą sytuację ponosi organ podatkowy, co mogłoby przełożyć się na wystąpienie przesłanki interesu publicznego. Podobnie rzecz się ma z kolejnym podnoszonym przez stronę zarzutem, wskazującym na błędne działania organu podatkowego i egzekucyjnego polegające na bezpodstawnym wszczęciu postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do zobowiązań za czerwiec 2011 r., które strona uiściła. Z nadesłanych Sądowi akt sprawy wynika, że czynności egzekucyjne zostały podjęte w odniesieniu do rozliczeń strony począwszy od lipca 2011 r. W zakresie czerwca 2011 r. został wystawiony tytuł egzekucyjny, który wycofano, co potwierdza wydruk z systemu operacyjnego organu podatkowego, opatrzony podpisem i pieczęcią osoby uprawionej. W tych okolicznościach bezzasadne jest twierdzenie, że to błąd organu egzekucyjnego spowodował bezpodstawne wszczęcie postępowania egzekucyjnego w efekcie czego bank wypowiedział kredyt, co doprowadziło stronę do trudnej sytuacji finansowej. Z resztą w tym względzie wypowiedzi strony nie są spójne, opisywany zarzut został przez stronę sformułowany dopiero w skardze natomiast we wcześniejszych pismach przyczynę swoich problemów finansowych skarżący upatrywał w sezonowym charakterze działalności gospodarczej, opóźnieniami w zapłacie za towar, wydłużającym się postępowaniem w sprawie układu ratalnego i wypowiedzeniem przez bank umowy kredytowej (pismo z 7 lutego 2017 r., odwołanie od decyzji organu I instancji i pismo z 14 czerwca 2017 r.). Nie są uzasadnione również argumenty podnoszone także przez pełnomocnika strony na rozprawie, że to działanie banku, który nie dokonywał przelewu środków tytułem podatków, przyczyniło się do powstania zaległości i w konsekwencji trudności finansowych strony. Jeśli strona w działaniu banku dopatruje się nieprawidłowości winna swe roszczenia skierować do tej instytucji. Jak dowiedziono winy za powstałą sytuację finansową skarżącego nie można przypisać organom podatkowym czy egzekucyjnym, a to wyłącza możliwość wystąpienia przesłanki interesu publicznego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez stronę stwierdzić trzeba, że dotychczasowe rozważania dowodzą zarówno poprawności prowadzonego przez organy podatkowe postępowania. Wbrew formułowanym tezom organ podatkowy zebrał i prawidłowo ocenił materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji w tej sprawie. Odniesiono się do wszystkich wskazywanych przez stronę argumentów, nawiązując także do uprzednio wydanych rozstrzygnięć, a dotyczących układu ratalnego. Bezzasadne są zarzuty podważające ustalenia organu podatkowego w zakresie pozostałych zaległości ciążących na stronie, gdyż to sam skarżący w treści pism składanych w toku postępowania na te fakty wskazywał. Odnosząc się do naruszenia zasady zaufania, także w kontekście odmiennych rozstrzygnięć wydanych w sprawie układu ratalnego, należy stwierdzić, że decyzja w tym zakresie była wydawana w dość odległym czasie (w 2012 r.). Niezależnie od tego trzeba przypomnieć, że dotyczyła ona innej ulgi – rozłożenia na raty, a zatem organ podatkowy nie rezygnował z należnych mu kwot, odraczając jedynie termin ich spłaty. Choć przesłanki obu ulg są tożsame to skutki obu instytucji odmienne, co niewątpliwe uzasadnia możliwość różnego spojrzenia na sytuację strony. Marginalnie jedynie wspomnieć tu trzeba, że organ II instancji uznał, że w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, co samoistnie mogło zadecydować o przyznaniu ulgi. Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło