I SAB/Wr 1/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie : nierozpoznania odwołania w terminie p o s t a n a w i a: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej E. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Burmistrz Miasta K. odmówił podatniczce E. K. stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za pierwsze półrocze 1998r. z tytułu sprzedaży towarów na Hali Targowej "M." w K. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Akta sprawy wraz z odwołaniem wpłynęły do organu odwoławczego w dniu[...]. W dniu [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła skarga podatniczki na niezałatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym. W skardze skarżąca zarzuciła, że do dnia [...]. nie otrzymała decyzji wydanej przez organ II instancji ani żadnej informacji o sposobie załatwienia złożonego odwołania. W związku z powyższym skarżąca wniosła o wyjaśnienie przyczyn zwłoki, wyznaczenia terminu załatwienia sprawy oraz ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie a ponadto wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji od której wniosła odwołanie oraz zasądzenie na jej rzecz odszkodowania w wysokości [...] za opieszałe oraz błędne decyzje organu podatkowego w rozwiązaniu sprawy, która trwa od 2001 roku. Organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, stając na stanowisku iż nie dopuściło się zwłoki w załatwieniu odwołania złożonego przez skarżącą. Zwrócił uwagę organ, iż zgodnie z art. 139 § 3 ordynacji podatkowej termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym upływał z dniem 6 czerwca 2007r. W tej dacie sprawa została załatwiona skoro w dniu[...] odbyło się posiedzenie składu orzekającego wyznaczonego zarządzeniem prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....] Na posiedzeniu skład orzekający postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z posiedzenia został sporządzony protokół, który podpisali wszyscy członkowie składu orzekającego. Następnie członek sprawozdawca sporządził uzasadnienie decyzji, która po jej podpisaniu przez skład orzekający została skarżącej wysłana na adres wskazany w odwołaniu. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, iż w załatwieniu sprawy w postępowaniu II instancyjnym nie dopuścił się bezczynności. Skoro bowiem z posiedzenia zespołu orzekającego sporządzony został protokół, w którym określa się treść orzeczenia i który podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego, to ten dzień uznać należy za dzień załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ pozostaje w zakresie działania sądu administracyjnego również rozpoznawanie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 1 pkt 1-4 powołanej ustawy. Ich właściwość dotyczy zatem niedpodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt /decyzja, postanowienie/ nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Przekroczenie tych terminów oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Należy jednak wskazać, że jeżeli w toku postępowania sądowo-administracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję, lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi, stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. Z akt sprawy wynika, że w momencie wyrokowania przez Sąd niewątpliwie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu nie pozostawało w bezczynności, gdyż zakończyło postępowanie odwoławcze wydaniem decyzji z dnia [...].[...]. Tym samym postępowanie sądowe podlegać musiało umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bowiem, skoro organ w bezczynności nie pozostawał, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to znaczy w przypadku nawet uznania zasadności skargi zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. Wskazać wszak jednak należy, iż w dacie złożenia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. organ ten pozostawał w bezczynności, nie rozpatrując w prawem przewidzianym terminie odwołania od decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych z dnia 12 października 1994r. /tj. Dz.U. z 2001 Nr 79 poz. 856 ze zm./ do wykonywania przez kolegium zadań, o których mowa w art. 1 i 2 stosuje się przepisy kpa i ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. I tak zgodnie z art. 139 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm./ załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Termin załatwienia sprawy wymienionej w art. 139 § 3 ordynacji jest ustawowym terminem maksymalnym, który nie może zostać przekroczony przez organ, poza przypadkami których dotyczy przepis art. 139 § 4 /nie mający w sprawie zastosowania/. Załatwienie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. winno nastąpić poprzez wydanie przez ten organ decyzji, w terminie o którym mowa wyżej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz poglądem wyrażonym w piśmiennictwie, faktyczną datą wydania decyzji jest data doręczenia decyzji stronie. Data bowiem widniejąca na decyzji wskazuje jedynie kiedy zamknięto okres przygotowania treści decyzji i nadania jej wymaganej formy. Natomiast związanie organu podatkowego własną decyzją wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego tzn. z chwilą doręczenie decyzji stronie /art. 212 ordynacji podatkowej/. Wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchwala treść rozstrzygnięcia sprawy i jego uzasadnienia to jednakże nie można zdaniem Sądu uznać, iż w dacie posiedzenia niejawnego sprawa odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji została w sposób prawem przewidziany załatwiona. Rozstrzygnięcie sprawy przez władcze działanie prawne organu podatkowego musi być skierowane do konkretnego adresata. Sprawa nie będzie załatwiona co do swej istoty, gdy organ podatkowy wyda decyzję i nie doręczy jej stronie /por. H. Dworkowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz W-wa 2006 s. 892/. Jak już wcześniej wspomniano, pogląd ten znajduje oparcie także w orzecznictwie sadów administracyjnych. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 246/04 Sąd ten stwierdził wprost, że decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt od chwili jej doręczenia. NSA w wyroku z 13 marca 2000 IV SA 821/99 stwierdził z kolei, że "z decyzją wydaną" rozumianą jako decyzja wywołująca skutki prawne mamy do czynienia z momentem jej doręczenia stronie, a nie z chwilą jej sporządzenia, podpisania czy opatrzenia datą. W prawie administracyjnym bowiem decyzja z natury rzeczy jest oświadczeniem kierowanym do adresata, skutecznym dopiero od momentu doręczenia. Również w uchwale z 6 października 2003r. FPS 8/03 Naczelny Sąd Administracyjny utożsamił pojęcie wydanie decyzji z pojęciem jej doręczenia. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zaprezentowane stanowisko w pełni podziela. Przyjmując nawet za organem odwoławczym, iż organ ten załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji w dniu [...] to i tak nie można uznać, że nie pozostawał on w bezczynności skoro od daty posiedzenia niejawnego, na którym zapadła treść rozstrzygnięcia odwoławczego do daty doręczenia stronie skarżącej decyzji odwoławczej /data doręczenia [...]./ upłynął okres ponad miesiąca czasu. Z akt sprawy zaś nie wynikają żadne okoliczności, które uzasadniałyby powody dla których dopiero z dniem [...] decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, pomimo formalnego jej sporządzenia w dniu [....]. Pomimo iż w dacie złożenia skargi na bezczynność organu odwoławczego organ ten pozostawał w bezczynności z przyczyn podanych wyżej Sąd zobligowany był umorzyć postępowanie. Zgodnie jednakże z art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz strony skarżącej od organu, który dopuścił się bezczynności zwrot kosztów postępowania. Sąd odstąpił od ustosunkowania się do żądań strony dotyczących odszkodowania za błędne decyzje zapadłe w przedmiotowej sprawie /dotyczące opłaty targowej/, ponieważ wykraczają one poza zakres skargi dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym. H.B. 17.12.2007.r