I SAB/Wr 115/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na czasowy i pracę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Stronie skarżącej kwotę 100,00 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. D. B. - Strona skarżąca (Skarżąca) wniosła skargę we wskazanym w sentencji zakresie, a ponaglenie złożyła na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skargę należało odrzucić wskutek niewyczerpania środków zaskarżenia. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – dalej jako p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie - przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Zdaniem Sądu przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej skargi na bezczynność lub przewlekłość nie można identyfikować inaczej niż przy uwzględnianiu przepisów art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) – dalej jako k.p.a., definiujących odrębnie bezczynność i przewlekłość - odrębne stany rzeczy istniejące w niezakończonym i dotkniętym wadliwością naruszenia art. 12 i art. 35 k.p.a. postępowaniu administracyjnym. Przewlekłość i bezczynność są różnymi pojęciami prawnymi i odnoszą się do dwóch różnych stanów, celowo wyodrębnionych przez ustawodawcę. Ponadto należy również zwrócić uwagę, że ustawodawca w - regulującym sprawy z zakresu właściwości orzeczniczej sądów administracyjnych - przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie", zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że ww. są różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.) – por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 czerwca 2021 r. o sygn. akt I SAB/Wr 357/21 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem Skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zostało złożone ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponaglenie te Strona skarżąca odniosła nie do stanu bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) lecz przewlekłości organu (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.): "Uważam, że postępowanie prowadzone jest przewlekle z naruszeniem zasady szybkości i prostoty postępowania." (ponaglenie z 25 stycznia 2023 r.) Tymczasem przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze w przypadku, każdej z nich (skarg) wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. – wniesienie ponaglenia. Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) taką skargę musi poprzedzać ponaglenie na ten właśnie stan i analogicznie zaskarżenie bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) uzależnione jest od złożenie do organu ponaglenia na bezczynność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., o sygn. akt I FSK 495/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponaglenie na bezczynność organu nie zastępuje ponaglenia na przewlekłość postępowania i na odwrót. Mając powyższe na uwadze i stan sprawy, w którym złożono ponaglenie na przewlekle prowadzone postępowanie, a skarga dotyczyła bezczynności organu należało uznać, że Strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Implikuje to konsekwencje wynikające z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w postaci odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, o czym orzeczono w pkt I sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu, w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt II sentencji