I SAB/Wr 13/08

Dnia 5 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Asesor WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Marta Klimczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. F. na bezczynność Burmistrza Miasta Ż. w przedmiocie niewydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2006 rok umarza postępowanie. W toku postępowania, zakończonego decyzją Burmistrza Miasta Ż. nr [...] z dnia [...], w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r., skarżąca E. F. zażądała naliczenia podatku także od sąsiedniej nieruchomości należącej do jej brata E. O., wskazując na trwający między nimi konflikt w przedmiocie zniesienia współwłasności. Jak wskazał organ podatkowy w piśmie z dnia [..], skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wydanie decyzji zgodnie z żądaniem skarżącej nie było możliwe z uwagi na zniesienie przedmiotowej współwłasności orzeczeniem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...], sygn. akt [...]. Odwołanie skarżącej od tej decyzji wraz z całością zgromadzonej w sprawie dokumentacji zostało skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca złożyła skargę na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzje obu organów podatkowych wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt 1105/06. Skarżąca E. F. wniosła następnie o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyrokiem. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 02 października 2008 roku. W skardze z tego samego dnia skierowanej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., E. F. zarzuciła bezczynność Burmistrzowi Miasta Ż, polegającą na niewykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie sygn. akt I SA/Wr 1105/06 i nie przywróceniu w związku z tym stanu zgodnego z prawem, polegającego na nieuchyleniu decyzji podatkowych w przedmiocie podatku od nieruchomości dotyczących E. O. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pomimo skierowania do Burmistrza Miasta Ż. szeregu pism wzywających go do usunięcia stanu niezgodności z prawem, organ podatkowy nie podjął do tej pory żadnych działań. Skarżąca wskazała, że dotychczas wydane przez organ podatkowy decyzje były wydane bez jej udziału w sprawie jako strony a tym samym dotknięte nieważnością. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało ponaglenie Burmistrza Miasta Ż. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że pismo skarżącej zostało uznane za ponaglenie na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu kwalifikacja ta była uzasadniona z uwagi na aktualny etap postępowania, po uchyleniu decyzji obu organów podatkowych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1105/06. Jak dalej podniósł organ odwoławczy, ponaglenie to zostało uznane za nieuzasadnione z uwagi na fakt, że organ pierwszej instancji nie dysponował na ten czas aktami administracyjnymi sprawy. Nie mógł zatem rozpocząć swojego biegu termin do załatwienia merytorycznego sprawy, przewidziany w art. 139 Ordynacji podatkowej. Natomiast akta administracyjne przedmiotowej sprawy nie zostały przekazane organom z uwagi na skargę E. F. o wznowienie postępowania w sprawie I Sa/Wr 1105/06 i konieczność ich dołączenia do nowej sprawy. W skardze na bezczynność Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...] skarżąca E. F. podniosła, że organ podatkowy świadomie lekceważył załatwienie sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r., nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w sprawie E. O.. Zarzuciła ponadto Burmistrzowi złą wolę w załatwieniu sprawy, z uwagi na to, że był władny aby wystąpić do Sądu Administracyjnego o wypożyczenie akt. W piśmie z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w postanowieniu z dnia [...]. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że podmiotem zobowiązanym do wykonania wyroku Sądu Administracyjnego i wszczęcia postępowania podatkowego był w istocie Burmistrz Miasta Ż. a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W piśmie z dnia [...] Burmistrz Miasta Ż. podniósł, że w dniu [...] roku organ podatkowy otrzymał akta administracyjne przedmiotowej sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w związku z czym wszczął postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem w dniu [...]. szeregu decyzji wymiarowych (decyzje wymiarowe za lata 2006, 2007, 2008). Burmistrz Miasta Ż. wskazał przy tym, że podatniczka nie odwołała się od decyzji wymiarowej za 2006 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przepis § 2 powołanego art. stanowi, że kontrola, ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast art. 3 § 2 pkt. 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) stanowi, że kontrola obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynności organów. Mając na uwadze tak zakreślone ramy kompetencyjne, należy stwierdzić, że wobec wydania w dniu [...] przez Burmistrza Miasta Ż. decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r., rozstrzyganie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Sąd administracyjny jedynie w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, w oparciu o art. 149 p.p.s.a., może zobowiązać organ podatkowy do wydania w określonym terminie aktu (decyzji), rozstrzygającego sprawę co do jej istoty, bez przesądzania o jej treści. Zasadniczą kwestią w niniejszym postępowaniu było rozstrzygnięcie, czy na moment orzekania w sprawie organ pierwszej instancji trwał w bezczynności. W celu zdefiniowania bezczynności organu podatkowego koniecznym jest odwołanie się do art. 139 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawach wymagających przeprowadzenia postępowania dowodowego, załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca a w przypadku spraw szczególnie skomplikowanych - dwóch miesięcy. Bezczynnością zatem nazwiemy sytuację, w której organ nie rozstrzyga sprawy odpowiednim aktem i tym samym przekracza wskazane wyżej terminy. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie powyższe uzupełnia się o sytuację, w której organ podatkowy nie podejmuje działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Bez wątpienia jednak stan bezczynności organu będzie trwał aż do załatwienia sprawy przez organ - wydania aktu administracyjnego. Z treści art. 149 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że sąd administracyjny orzeka w przedmiocie bezczynności organu, jeżeli stan ten trwa w momencie orzekania. Oczywistym jest zatem, że skoro istotą żądania skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie go przez sąd do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, to w sytuacji, gdy do tego załatwienia już doszło, wyłączona zostaje możliwość uwzględnienia skargi, nawet gdy organ faktycznie pozostawał w zwłoce. Odpada zatem podstawa do rozpoznania sprawy merytorycznie a całość postępowania staje się bezprzedmiotowa. Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2000 r. I SAB 201/99 Art. 161 p.p.s.a. reguluje przesłanki umorzenia postępowania sądowo-administracyjnego. W myśl § 1 pkt 3 tego art. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną między stronami jest fakt wydania przez Burmistrza Miasta Ż. decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. z dnia [...], to jest przed rozpatrzeniem sprawy przez Sąd. Powyższe znajduje oparcie zarówno w piśmie burmistrza Miasta Ż. z dnia [...] jak i w stanowisku strony skarżącej wyrażonym na rozprawie w dniu [...] E. F. wskazała bowiem, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w nowej decyzji, uznając zawarte w niej zmiany w stosunku do poprzedniej decyzji za pozorne i podtrzymała swoją skargę dążąc w istocie do rozpatrzenia sprawy co do istoty. W tym miejscu należy podkreślić, że sąd administracyjny w sprawach ze skargi na bezczynność organów bada jedynie sam obowiązek wydania aktu w określonym terminie. Sąd nie może zatem nakazywać organowi wydania decyzji o określonej treści, tym bardziej w sytuacji, gdy organ wydał już swoje rozstrzygnięcie. Strona niezadowolona z niego będzie miała prawo do jego kontroli w osobnych postępowaniach. Wydając rozstrzygnięcie w prawie Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania sądowego oraz wniosku o przeprowadzenie dowodu z pisma z dnia [...] skierowanego do Wojewody D. Obydwa wnioski należało bowiem uznać za niezwiązane ze sprawą i niedopuszczalne. Skarżąca domagała się zawieszenia postępowania do czasu rozpatrzenia jej wniosku, skierowanego do Wojewody D., w przedmiocie pozbawienia E. O. obywatelstwa polskiego i w tym celu wniosła o przeprowadzenie dowodu z pisma z dnia [...], zawierającego ten wniosek. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postępowanie można zawiesić, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. Zależność tą należy rozumieć jako sytuację, gdy wydanie orzeczenia w osobnym, drugim postępowaniu, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania przed sądem. Oba postępowania muszą wobec tego w istocie dotyczyć tego samego przedmiotu. W niniejszej sprawie, toczącej się w przedmiocie bezczynności organu podatkowego, fakt posiadania przez brata skarżącej obywatelstwa polskiego jest okolicznością nie mającą znaczenia prawnego. Brak było zatem podstaw do zawieszenia postępowania w tym zakresie. Nie było także potrzeby przeprowadzenia dowodu z pisma skarżącej z dnia [...]. Postępowanie przed sądem administracyjnym ma charakter kasacyjny, co oznacza, że nie sąd ten co do zasady nie jest upoważniony do dokonywania własnych ustaleń faktycznych i przeprowadzania postępowania dowodowego. Jedyny wyjątek w tym zakresie stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Z treści przepisu wynika, że powołanie dowodu jest możliwe gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) dowód zostanie przeprowadzony z dokumentu; b) w sprawie zachodzą istotne wątpliwości, których nie da się usunąć w żaden inny sposób; d) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania. W przypadku wniosku skarżącej nie została spełniona druga z wymienionych przesłanek. Jak wskazano wyżej, okoliczność posiadania obywatelstwa polskiego przez E. O. nie miała dla niniejszego postępowania znaczenia. W sprawie nie zachodziły także żadne wątpliwości związane z tym faktem. Odnośnie wniosku strony o zwrot kosztów bezprawnego postępowania prowadzonego w stosunku do jej osoby, Sąd uznał, że nie stanowi on wniosku o zwrot kosztów niniejszego postępowania lecz swoisty wniosek o odszkodowanie, wykraczający poza ramy niniejszego postępowania. Wobec czego, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.