I SAB/Wr 136/23

WyrokWSA we Wrocławiu2023-11-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Asesor WSA Łukasz Cieślak, Sędzia WSA Jarosław Horobiowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w sposób przewlekły, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów mimo wezwań organu?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została oddalona, ponieważ strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, mimo wielokrotnych wezwań organu. Opóźnienie w postępowaniu wynikało z winy strony, a nie z przewlekłego działania organu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Organ wezwał go do uzupełnienia dokumentów, w tym potwierdzających kwalifikacje zawodowe i stabilne źródło dochodu. Strona przez kilka miesięcy nie przedłożyła wymaganych dokumentów, mimo wezwań i złożenia ponaglenia. Ostatecznie, po złożeniu skargi na przewlekłość postępowania, strona uzupełniła dokumentację, a organ wydał decyzję pozytywną. Sąd rozpoznał skargę na przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Asesor WSA Łukasz Cieślak, Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi I.I. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę w całości. Postępowanie przed organem. Przedmiotem skargi I. I. (dalej: skarżący, strona), obywatela R., jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Z akt sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z 20 września 2022 r. r., złożonym wraz z załącznikami (w tym umową o pracę zawartą na czas określony od 2 grudnia 2019 r. do 29 lutego 2020 r.) w tym samym dniu, zwrócił się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. W tym samym dniu strona złożyła odciski linii papilarnych. Jednocześnie strona do reprezentowania w postepowaniu ustanowiła profesjinalnego pełnomocnika (radcę prawnego). Pismem z 20 września 2022 r., odebranym przez stronę osobiście tego samego dnia, organ poinformował wnioskodawcę, że stosownie do art. 112a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r., poz. 2354, ze zm.) postępowanie w sprawie zostanie zakończone w terminie 60 dni od ostatniego ze wskazanych zdarzeń tj.: 1. osobistego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, lub 2. złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3. przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia. Tym samym pismem wezwano stronę do dostarczenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia, w tym w szczególności: – potwierdzających posiadanie wyższych kwalifikacji zawodowych, tj. kwalifikacji uzyskanych w wyniku ukończenia studiów wyższych (pod warunkiem że czas trwania studiów niezbędny do ich uzyskania wynosił co najmniej 3 lata) albo co najmniej pięcioletniego doświadczenia zawodowego na poziomie porównywalnym z poziomem kwalifikacji uzyskanych w wyniku ukończenia studiów wyższych, niezbędnych do wykonywania pracy określonej w umowie (tj. przedłożenie dyplomu wraz z suplementem albo książeczki pracy). – potwierdzających posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na Pani/Pana utrzymaniu; tj. umowy zawartej na okres przynajmniej 1 roku: a) zawierającej warunki wskazane w załączniku nr 1 do wniosku o pobyt czasowy, b) zgodnie z którą roczne wynagrodzenie brutto wynikające z miesięcznego lub rocznego wynagrodzenia, nie jest niższe niż równowartość 150% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym złożenie przedmiotowego wniosku ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z 20 października 2022 r. r., Wojewoda, działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r., poz. 2354, ze zm.), wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z 15 grudnia 2022 r., które wpłynęło do organu 21 grudnia 2022 r., strona – działając przez profesjonalnego pełnomocnika - w odpowiedzi na wezwanie organu oświadczyła Wojewodzie, że dokumenty zostały złożone w dniu złożenia wniosku, wnosząc jednocześnie o wskazanie dokumentacji jaką należy uzupełnić. Do pisma nie dołączono żadnych załączników. Pismem z 9 stycznia 2023 r., które wpłynęło o do organu 12 stycznia 2023 r., strona – działając przez profesjonalnego pełnomocnika - dołączyła zmieniony załącznik nr 1, wskazując w szczególności pracodawcę, stanowisko, wymiar czasu pracy, wysokość wynagrodzenia i okres zatrudnienia (od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2026 r.). Do pisma nie dołączono żądnych załączników. W tym samym dniu złożono ponaglenie wnosząc jednocześnie o informację o statusie postępowania. Pismem z 6 marca 2023 r., które wpłynęło do Wojewody 13 marca 2023 r., strona – działając przez profesjonalnego pełnomocnika - skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Pismem z 15 marca 2023 r. organ ponownie wezwał stronę do dostarczenia dokumentów: – potwierdzających posiadanie wyższych kwalifikacji zawodowych, tj. kwalifikacji uzyskanych w wyniku ukończenia studiów wyższych (pod warunkiem że czas trwania studiów niezbędny do ich uzyskania wynosił co najmniej 3 lata) albo co najmniej pięcioletniego doświadczenia zawodowego na poziomie porównywalnym z poziomem kwalifikacji uzyskanych w wyniku ukończenia studiów wyższych, niezbędnych do wykonywania pracy określonej w umowie (tj. przedłożenie dyplomu wraz z suplementem albo książeczki pracy). – potwierdzających posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na Pani/Pana utrzymaniu; tj. umowy zawartej na okres przynajmniej 1 roku: c) zawierającej warunki wskazane w załączniku nr 1 do wniosku o pobyt czasowy, d) zgodnie z którą roczne wynagrodzenie brutto wynikające z miesięcznego lub rocznego wynagrodzenia, nie jest niższe niż równowartość 150% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym złożenie przedmiotowego wniosku ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ jednocześnie wyjaśnił i podkreślił – odnosząc się do przedłożonego załącznika nr 1 - że dołączona do akt sprawy umowa o pracę została zawarta na czas określony od 2 grudnia 2019 r. do 29 lutego 2020 r. Decyzją z 31 października 2023 r. Wojewoda udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do 31 października 2026 r. wskazując w uzasadnieniu, że strona w toku postępowania potwierdziła, że spełnia określone przepisami prawa warunki do udzielenia zezwolenia na podstawie art. 127 ustawy o cudzoziemcach. Postępowanie przed Sądem. 14 marca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga z 6 marca 2023 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W skardze wniesiono o: 1. zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiednie go aktu w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, 3. przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości, 4. zasądzenie kosztów postępowania. Strona zarzuciła organowi, że mimo upływu ustawowych terminów i złożonego ponaglenia jej sprawa pozostaje niezałatwiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że 15 kwietnia 2022 r. na mocy ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830) zostały wprowadzone do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583, ze zm.) przepisy na mocy których termin załatwienia sprawy został przedłużony do 24 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt. 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Strona spełniła formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedziła ją wniesieniem stosownego ponaglenia do właściwego organu. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania", zatem odwołując się do jednej z dyrektyw wykładni językowej, tj. zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: k.p.a.). W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 [k.p.a.] lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 [k.p.a.]. Z "przewlekłym prowadzeniem postępowania" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe prowadzenie postępowania" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W konkretnym przypadku mogą wystąpić jednocześnie obie postacie opieszałości. Gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, niesprawny – "przewlekłość", a w związku z tym nie dotrzymuje terminów załatwienia sprawy zakreślonych w art. 35 k.p.a., bez jednoczesnego dochowania aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. – "bezczynność" (zob. wyrok NSA z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II OSK 3141/14). Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z 10 kwietnia 2001 r., I SAB 37/00, LEX nr 75532). Na mocy art. 149 § 1a p.p.s.s. uwzględniając skargę sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury, w jakich działał organ administracji, którego bezczynność lub przewlekłe działanie jest przedmiotem skargi. Jak stanowi art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, [...], okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia osobiście na formularzu przez zainteresowanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (komendant oddziału Straży Granicznej, komendant wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni (art. 109 ww. ustawy), to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie bezczynności lub przewlekłości działania organu. Należy mieć jednak na uwadze, że obowiązek konsultacji nie występuje w odniesieniu do cudzoziemca, który w dniu złożenia wniosku nie ukończył 13. roku życia. Odnotować należy, że 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91; dalej: ustawa zmieniająca). W art. 7 ust. 1 ww. ustawa stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem art. 8-11 i art. 13. Na mocy ustawy zmieniającej do ustawy o cudzoziemcach wprowadzono art. 112a, stosownie termin na wydanie decyzji wynosi 60 dni, a biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: – cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub – cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub – cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Należy również mieć na uwadze, że 15 kwietnia 2022 r. na mocy ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830) został wprowadzony do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583, ze zm.) art. 100c. Stosownie do ust. 1 ww. artykułu w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie wskazanych w nim spraw w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak stanowi ust. 3 ww. artykułu w okresie do 31 grudnia 2022 r.: – przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; – organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. W myśl art. 100c ust. 4 ww. ustawy zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Przepis ten ma zastosowanie od 15 kwietnia 2022 r. Następnie do ustawy o cudzoziemcach wprowadzono z 1 stycznia 2023 r. art. 100d, który zasady tożsame do zasad wprowadzonych art. 100c, dotyczycące biegu terminu załatwiania spraw, wprowadził w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. (czyli w istocie przedłużył do 24 sierpnia 2023 r. obowiązywanie ww. zasad biegu terminu załatwiania spraw wprowadzone z 15 kwietnia 2022 r.). Kolejną zmianą ustawy przedłużono ten termin do 4 marca 2024 r. Definiując zakres regulacji ustawodawca wskazał w art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa , że określa ona szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 1 ust. 2 ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Mając na uwadze zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, który został zakreślony w art. 1 ust 1 i 2, w ocenie Sądu jej przepisy nie mają zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę w niniejszej sprawie, a w konsekwencji pozostają bez wpływu na kontrolę legalności tego postępowania dokonywaną przez sąd administracyjny. Odnotować bowiem należy, że wniosek został przez obywatela R. a z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawca przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. W ocenie Sądu inne odkodowanie analizowanych przepisów skutkowałby tym, że ustawą którą – mając na uwadze jej zakres podmiotowy i przedmiotowy – dążono do poprawy sytuacji prawnej obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy, jednocześnie w sposób dyskryminujący ograniczono by prawa innych cudzoziemców. Otóż wprowadzając ułatwienia dla obywateli Ukrainy motywowane ich szczególnym położeniem, jednocześnie uregulowano kwestie biegu terminów załatwiania spraw i skutków ewentualnych zaniechań organów. Z ww. ułatwień nie korzystają pozostali cudzoziemcy. Nie sposób znaleźć motywów dla których wobec braku preferencji stanowiących uzasadnienie dla symetrycznego ograniczenia pewnych praw obywateli Ukrainy, na mocy przepisów ww. ustawy miałby zostać ograniczone również prawa tych cudzoziemców, których sytuacja prawna w zakresie dotyczącym legalizacji ich pobytu na mocy przepisów tej ustawy nie ulega żadnej poprawie. Przechodząc do oceny przebiegu postępowania wyjaśnić należy, że przedmiotem wyrokowania Sądu jest ocena prowadzenia przez organ postępowania od dnia jego zainicjowania wnioskiem strony do dnia złożenia skargi do Sądu na jego przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę. Dalej trzeba wskazać, że do inicjującego postępowanie wniosku z 20 września 2022 r. strona nie dołączyła wszystkich koniecznych dokumentów. Dlatego wezwaniem z tego samego dnia, doręczonym stronie osobiście, organ wezwał wnioskodawcę do dostarczenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia w tym w szczególności potwierdzających posiadanie wyższych kwalifikacji zawodowych oraz potwierdzających posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania. Z akt sprawy wynika, że odpowiedzi na wezwanie udzielono dopiero pismem z 15 grudnia 2022 r., które wpłynęło do organu 21 grudnia 2022 r. Do pisma jednak nie dołączono ww. dokumentów, do których przedłożenia strona została wezwana. Przy czym odnotować należy, że w wezwaniu z 20 września 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że stosownie do art. 112a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r., poz. 2354, ze zm.) postępowanie w sprawie zostanie zakończone w terminie 60 dni od ostatniego ze wskazanych zdarzeń tj.: 1. osobistego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, lub 2. złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3. przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia. Pismem z 9 stycznia 2023 r., które wpłynęło o do organu 12 stycznia 2023 r., strona dołączyła zmieniony załącznik nr 1 wskazując w szczególności pracodawcę, stanowisko, wymiar czasu pracy, wysokość wynagrodzenia i okres zatrudnienia (od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2026 r.). Do pisma nie dołączono jednak stosownej umowy, z której wynikałby okoliczności wskazane w przedkładanym załączniku. W kolejnym wezwaniu z 15 marca 2023 r. - skierowanym do strony już po wniesieniu skargi do sądu - organ ponownie wezwał stronę do dostarczenia dokumentów potwierdzających posiadanie wyższych kwalifikacji zawodowych oraz potwierdzających posiadanie aktualnego źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania, tj. umowy zawartej na okres przynajmniej 1 roku zawierającej warunki wskazane w załączniku nr 1 do wniosku o pobyt czasowy. Organ jednocześnie wyjaśnił i podkreślił, że dołączona do akt sprawy umowa o pracę została zawarta na czas określony od 2 grudnia 2019 r. do 29 lutego 2020 r. Z przesłanej do Sądu decyzji z 31 października 2023 r., którą Wojewoda udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do 31 października 2026 r. wynika, że strona w toku postępowania potwierdziła, że spełnia określone przepisami prawa warunki do udzielenia zezwolenia na podstawie art. 127 ustawy o cudzoziemcach. Mając na uwadze, że jednym z ww. warunków jest zawarcie na okres przynajmniej 1 roku umowy o pracę (art. 127 pkt 1 lit. a), posiadanie wyższych kwalifikacji zawodowych (art. 127 pkt 1 lit. c) oraz stosowana wysokość wynagrodzenia (art. 127 pkt 3) uzasadnienie decyzji świadczy o tym, że strona załączyła na wezwanie organu stosowne dowody, jednak uczyniła to już po złożeniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. W świetle powyższego, mając na uwadze, że od dnia zainicjowania postępowania do dnia złożenia skargi do Sądu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę, strona - mimo wezwania organu - nie przedłożyła do akt sprawy dowodów pozwalających na ocenę spełnienia warunków udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, skarga na przewlekłe działanie Wojewody została przez Sąd oceniona jako niezasadna. Podsumowując, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło