I SAB/Wr 149/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Iwona Solatycka po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi L. H. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie przekazania skargi do sądu postanawia odrzucić skargę. Skarżąca pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie przekazania skargi do sądu na bezczynność i przewlekłość postępowania w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Pismem z dnia 9 czerwca 2022 r. Strona rozszerzyła skargę wnosząc o wymierzenie organowi grzywnę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Z treści skargi wynika, że skarżący upatruje bezczynności organu w nieprzekazaniu jego skargi z dnia 26 lipca 2021 r. na bezczynność i przewlekłość postępowania w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Z uwagi na tak określony przedmiot skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Następnie, organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Wobec powyższych ustaleń w pierwszej kolejności ocenić należało, czy skarga w tak zakreślonym przedmiocie jest dopuszczalna, czyli czy podlega właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W związku z powyższym skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Poza tym należy wskazać, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie właściwy organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednak - pomimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Złożona skarga na bezczynność w przedmiocie przekazania skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, a pogląd taki został ugruntowany w sądownictwie administracyjnym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w: Warszawie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 69/21; Poznaniu z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 163/20; Lublinie z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 197/16; dwa ostanie dostępne w na stronie internetowej CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2021 r. - za niedopuszczalnością skargi świadczy okoliczność, że bierność organu w zakresie przekazania skargi do sądu administracyjnego nie zaistniała w toku postępowania administracyjnego, którego funkcją jest zapewnienie realizacji norm materialnego prawa administracyjnego. Natomiast przepis art. 54 § 2 P.p.s.a., ustalający termin przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a., albowiem nie określa terminu załatwienia sprawy administracyjnej, jako zespołu okoliczności prawnych i faktycznych, w których organ administracji publicznej stosuje normę prawa administracyjnego w celu ustanowienia po stronie określonego podmiotu sytuacji prawnej w postaci udzielania żądanego uprawnienia albo w postaci obciążenia z urzędu określonym obowiązkiem. Przekazanie skargi wniesionej na akt organu administracji publicznej nie przybiera zatem formy decyzji, postanowienia, indywidualnego aktu czy też interpretacji, lecz jest czynnością faktyczną. Wobec tego na brak przekazania skargi do Sądu w ustawowym trzydziestodniowym terminie od dnia jej złożenia - skarga na bezczynność organu nie przysługuje. W przypadku niewywiązywania się przez organ z obowiązku przekazania skargi do sądu ustawodawca przewidział natomiast instrument prawny w postaci złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organowi, uregulowany w art. 55 P.p.s.a. (por. postanowienie z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 163/20). Strona może wystąpić z takim wnioskiem w odrębnym postępowaniu. Reasumując, przekazanie skargi do sądu administracyjnego jest określoną czynnością procesową w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Nie mieści się zatem w katalogu aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., gdyż nie jest działaniem organu podjętym w ramach postępowania administracyjnego. Wobec tego kontrolą sądowoadministracyjną nie jest objęta bezczynność oraz przewlekłość organu w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 orzekł o odrzuceniu skargi, jak w sentencji postanowienia.