I SAB/Wr 1674/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-01-18

Skład orzekający: Marta Semiczek, Piotr Kieres, Tadeusz Haberka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego dopuścił się bezczynności w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, dokonując przelewu na nieaktualny rachunek bankowy podatnika?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając, że dokonanie przelewu na nieaktualny rachunek bankowy nie stanowi skutecznego zwrotu nadpłaty. Organ miał obowiązek zweryfikować aktualność rachunku w wyznaczonym terminie, a jego zaniechanie w tym zakresie skutkuje bezczynnością. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zeznanie podatkowe PIT-37, wykazując nadpłatę i podając nowy numer rachunku bankowego. Organ poinformował o brakach formalnych w zgłoszeniu rachunku i wezwał do złożenia formularza ZAP-3. Mimo złożenia ZAP-3, organ dokonał przelewu nadpłaty na stary, zarejestrowany wcześniej rachunek bankowy, który nie był już dostępny dla skarżącej. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we Wrocławiu, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Tadeusz Haberka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2022 r sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we Wrocławiu w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r I. stwierdza, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we Wrocławiu dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. zobowiązuje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we Wrocławiu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. stwierdza, że bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we Wrocławiu nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala. Przedmiotem skargi A. R. (dalej: strona, skarżąca) jest bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (dalej: organ, Naczelnika Urzędu Skarbowego) w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 22 kwietnia 2020 r. na formularzu PIT-37 złożyła zeznanie podatkowe za 2019 r., w którym wykazała kwotę zwrotu 2.812,08 zł. Skarżąca w ww. formularzu PIT-37 w pkt 147 podała nowy numer rachunku do zwrotu nadpłaty (inny niż zarejestrowany przez organ w 2005 r.). Skarżąca nie wypełniła jednak pkt 145 "Posiadacz rachunku", w którym należy podać imię i nazwisko posiadacza rachunku. W związku z tym pismem z 12 maja 2020 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego, powołując art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.), poinformował skarżącą o ww. mankamencie i poinformował, że skarżąca powinna złożyć formularz ZAP-3, k którym będzie podany numer rachunku oraz imię i nazwisko posiadacza rachunku. Pracownik rachunkowości dokonał weryfikacji zasadności zwrotu już 19 maja 2020 r. i w tym dniu (19 maja 2020 r.) dokonał zlecenia przelewu na stary rachunek, a przelew został zrealizowany dzień później (notatka urzędowa z 26 października 2021 r., k. 33 akt administracyjnych). W dniu 20 maja 2020 r. skarżąca złożyła prawidłowo wypełnione zgłoszenie ZAP-3, podając w nim obok nowego numeru rachunku bankowego swoje imię i nazwisko. Organ nie zarejestrował w dniu 20 maja 2020 r. nowego rachunku skarżącej i w tym samym dniu (20 maja 2020 r.), jak wcześniej wskazano, dokonał przelewu (realizacja ww. zlecenia pracownika rachunkowości z 19 maja 2020 r.) nadpłaconego podatku na stary rachunek zarejestrowany w systemie informatycznym organu w 2005 r. Organ nowy rachunek skarżącej podany w druku PIT-37 złożonym 22 kwietnia 2020 r. i w zgłoszeniu ZAP-3 złożonym 20 maja 2020 r. – zarejestrował dopiero w dniu 21 maja 2020 r. Powyższe spowodowane zostało m.in. okolicznością, że stosowana w urzędzie Naczelnika procedura weryfikacji prawidłowości zgłoszenia przez podatnika rachunku bankowego (i ewentualne czynności sprawdzające w tym zakresie) jest niezależna od procesu dokonywania zwrotów nadpłat w ramach tzw. "akcji PIT". Odbywa się w systemach informatycznych (Poltax i Biblioteka Akt) niezintegrowanych w tym zakresie z programem księgowym, w którym zlecane są zwroty nadpłat (Poltax2BPIus) [notatka urzędowa z 26 października 2021 r., k. 33 akt administracyjnych]. W dniu 3 sierpnia 2020 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej (zatytułowane "zażalenie") w którym informowała organ o nieotrzymaniu przelewu oraz wnosiła o jego dokonanie. W rozmowie telefonicznej z 3 sierpnia 2020 r. oraz piśmie z 7 sierpnia 2020 r. organ poinformował skarżącą, że złożone w dniu 20 maja 2020 r. zgłoszenie ZAP-3 zostało wprowadzone do systemu elektronicznego organu w dniu 21 maja 2020r. Zwrot nadpłaty podatku dochodowego został zlecony w dniu 20 maja 2020r. na stary rachunek bankowy skarżącej, zarejestrowany przez organ w 2005 r. (rachunek bankowy, który, zdaniem organu, obowiązywał na dzień realizacji zwrotu). W związku z tym zwrot został zrealizowany skutecznie i nie ma możliwości ponownego przesłania kwoty zwrotu na nowy rachunek bankowy. Pismem z 4 września 2020 r. (wpływ 24 września 2020 r.) skarżąca złożyła na Naczelnika Urzędu Skarbowego skargę do Dyrektora Izby Skarbowej. W piśmie podała, że dokonała uzupełnienia braku formalnego zgłoszenia nowego rachunku bankowego natychmiast po otrzymaniu pisma Naczelnika z 12 maja 2020 r. Organ ten popełnił zatem błąd. Z pisma wynika także, że pomimo, iż stary rachunek bankowy, na który organ dokonał dyspozycji przelewu jest założony na nazwisko skarżącej, dostęp do zgromadzonych na nim środków miał w przeszłości i ma obecnie wyłącznie jej były mąż, który nie prowadzi z nią i dziećmi wspólnego gospodarstwa domowego. Dyrektora Izby Skarbowej uznał pismo za skargę uregulowaną w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) i rozpatrując ją w tym trybie w piśmie z 12 października 2020 r. uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wskazał, że informację o konieczności uzupełnienia zgłoszenia nowego rachunku skarżąca odebrała 18 maja 2020 r., a 20 maja 2020 r. do urzędu wpłynęło prawidłowo wypełnione zgłoszenie aktualizacyjne ZAP-3. Natomiast 19 maja 2020 r. został zlecony (zrealizowany 20 maja 2020 r.) zwrot nadpłaty za 2019 r. na rachunek bankowy zgłoszony poprzednio (jeszcze w 2005 r.). Brak formalny spowodowany niewskazaniem imienia i nazwiska posiadacza rachunku bankowego został przez skarżącą niezwłocznie uzupełniony w reakcji na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z 12 maja 2020 r. Dlatego też zwrot powinien zostać przekazany zgodnie z wolą skarżącej na wskazany w formularzu ZAP-3 numer rachunku. Organ może wystąpić do banku z wnioskiem o wycofanie przekazanych środków, jednak tylko w przypadku omyłkowego wskazania rachunku, np. należącego do innego podatnika. Ponieważ konto wskazane poprzednio pozostawało aktywne, dyspozycja wykonania przelewu przebiegła pomyślnie, przez co wycofanie go i powtórne przekazanie na nowy rachunek nie jest już możliwe. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego podjęcia działań naprawczych, które wyeliminują możliwość powstania podobnych nieprawidłowości w przyszłości. Pismem z 12 listopada 2020 r. skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na ww. opisane działanie organów i wniosła o zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do odzyskania pieniędzy z banku i zobowiązanie Naczelnika do przekazania skarżącej kwoty nadpłaty. W uzasadnieniu skargi polemizowała z prawidłowością postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarga 4 stycznia 2021 r. została w tut. Sądzie zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wr 735/20 jako skarga w przedmiocie przekazania nadpłaty, a następnie uznana za skargę na bezczynność w tym przedmiocie i 29 lipca 2021 r. zarejestrowana pod sygnaturą I SAB/Wr 1674/21 jako skarga na bezczynność. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wywodził, że skarżąca dowodząc w swojej skardze bezczynności organu, żąda ponownego przesłania należnego jej zwrotu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. na adres domowy. Powyższe świadczenie zostało prawidłowo spełnione i nie może być drugi raz zrealizowane - wobec czego brak jest obecnie samego przedmiotu skargi. Okoliczność ta - przy jednoczesnym braku zaistnienia przesłanek bezczynności organu administracyjnego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. na konto niewskazane w zeznaniu podatkowym PIT-37 - stanowi podstawę jej oddalenia. Stan bezczynności przestaje bowiem istnieć, gdy organ administracji publicznej załatwi sprawę. Bezspornym jest, że załatwienie sprawy - zwrot nadpłaty w podatku za 2019 - nastąpiło w dniu 20 maja 2020 r. natomiast skarga na bezczynność organu została sporządzona w dniu 12 listopada 2020 r. W piśmie z 15 grudnia 2021 r. ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 77b § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 45 ust 3e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426) poprzez ich niezastosowanie i dokonanie czynności zwrotu nadpłaconego podatku na rachunek bankowy inny niż wskazany przez stronę w zeznaniu podatkowym oraz zgłoszeniu aktualizacyjnym - czym uniemożliwiono skarżącej faktyczne otrzymanie kwoty wynikającej ze zwrotu podatku; 2) art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes skarżącej - tj. braku podjęcia działań celem ustalenia czy konto bankowe, na które dokonano przelewu jest czynnym i dostępnym kontem bankowym skarżącej a ograniczenie się przez organ do wniosku o prawidłowym wykonaniu przez niego czynności z okoliczności brak zwrotu przekazu pieniężnego do adresata; 3) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (a także art. 121 O.p.) polegające na załatwieniu sprawy w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania strony do organów władzy publicznej w tym organów podatkowych. W uzasadnieniu podniósł, że błąd pracownika organu podatkowego nie ulega wątpliwości. W konsekwencji uchybienia i zaniechania organu administracyjnego uszczerbku doznała fundamentalna zasada zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Nie zasługuje na uwzględnienie tłumaczenie organu, że systemy informatyczne rejestrujące dane podatników są niezintegrowane i wskazanie tego faktu jako okoliczności zwalniającej organ administracyjny od należytego wykonania swoich obowiązków. W ocenie skarżącej jest to nieuczciwe i nieuprawnione przerzucanie na obywatela negatywnych skutków wynikających z błędów lub braków leżących po stronie organów administracji publicznej (w tym organów podatkowych) i dotyczących ich prawidłowego funkcjonowania. Z uwagi na powyższe argumenty zasadna jest skarga na bezczynność organu administracyjnego. Sąd, zatem winien uwzględnić skargę strony w całości stwierdzając bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązać rzeczony organ do dokonania czynności zwrotu nadpłaty podatku dochodowego na wskazany przez skarżącą rachunek bankowy wraz z odsetkami za zwłokę od dnia 23 lipca 2020 roku do dnia zapłaty. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przysługuje natomiast względem banku roszczenie cywilnoprawne o zwrot przekazanych przelewem środków z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, co nie dotyczy już w żaden sposób sfery praw i obowiązków samej skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej, jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wskazać też trzeba na art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie", zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.). Żaden przepis Ordynacji podatkowej nie definiuje pojęcia bezczynności, tak więc w tym zakresie odwołać należy się, w drodze analogii, do znaczenia pojęcia "bezczynność", wynikającego z regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie analogi do odpowiednich instytucji z tego kodeksu i pojęć którymi się posługuje, znajduje uzasadnienie, jako że jego przepisy stanowią regulację procesową przewidzianą do stosowania w postępowaniu administracyjnym, którym jest także postępowanie podatkowe. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020, poz. 256 ze zm. dalej: k.p.a.).W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 [k.p.a.] lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 [k.p.a.]. Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach Skarżącej (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., I SAB 37/00, LEX nr 75532). Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2 pkt 1-3, (...)Trzymiesięczny termin zwrotu nadpłaty dotyczy zatem także zeznania rocznego podatników podatku dochodowego od osób fizycznych (art. 73 § 2 pkt 1). Oprocentowanie liczone jest wówczas od dnia powstania nadpłaty, tj. od dnia złożenie zeznania rocznego (art. 73 § 2 pkt 1). Należy też przywołać przepis art. 77b O.p., z którego wynika, że w przypadku gdy podatnik jest zobowiązany do posiadania rachunku bankowego lub rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej zwrot nadpłaty następuje wyłącznie na ten rachunek (§ 1 pkt 1), a w przypadku gdy podatnik nie jest zobowiązany do posiadania takiego rachunku na rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej wskazany przez podatnika, albo przekazem pocztowym chyba, że podatnik zażąda zwrotu nadpłaty w kasie (§ 1 pkt 2). Zgodnie z art. 77b § 2 O.p. za dzień zwrotu nadpłaty uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego organu podatkowego na podstawie polecenia przelewu (pkt 1), nadania przekazu pocztowego (pkt 2), wypłacenia kwoty nadpłaty przez organ podatkowy lub postawienia nadpłaty do dyspozycji podatnika w kasie. Ustalenia faktyczne, niekwestionowane przez strony, wskazują, że termin zwrotu nadpłaty upływał 22 lipca 2020 r. Fakt, na co powołuje się organ podatkowy, że już 20 maja 2020 r. doszło do obciążenia rachunku bankowego, na podstawie polecenia przelewu i kwota nadpłaty został przekazana ma rachunek bankowy wskazany przez podatniczkę w zgłoszeniu NIP-3 nie oznacza, że w dniu tym, zgodnie z art. 77b § 2 pkt 1 O.p. doszło do zwrotu tej nadpłaty. Zgodnie bowiem z objaśnieniem do części N deklaracji PIT 37 Wskazany rachunek aktualizuje poprzednio zgłoszony rachunek służący do zwrotu podatku lub nadpłaty osoby wskazanej w poz. 144. W pozycji tej jako osobę zgłaszająca rachunek wskazano Skarżącą. Wobec tego z chwilą złożenia zeznania rachunek wskazany uprzednio w zgłoszeniu NIP-3 przestał być rachunkiem właściwym do dokonania zwrotu nadpłaty. Oczywistym jest, że dla skutecznego dokonania zwrotu nadpłaty musi on być dokonany na rachunek wskazany w tym celu przez podatnika. Zwrot na jakikolwiek inny rachunek nie stanowi wykonania obowiązków organu w tym zakresie. W istocie chodzi bowiem o przekazanie kwoty nadpłaty do dyspozycji podatnika, a nie jedynie obciążenie rachunku bankowego organu podatkowego kwota nadpłaty. O dacie zwrotu nadpłaty, jakkolwiek decyduje dzień obciążenia rachunku bankowego organu podatkowego na podstawie polecenia przelewu kwotą nadpłaty, a nie dzień w którym kwota nadpłaty znalazła się na rachunku bankowym podatnika, to w sytuacji gdy dokonano przelewu na rachunek nieobowiązujący, nie można przyjąć, że nadpłata została zwrócona podatnikowi. Dokonując zatem przelewu w dniu 20 maja 2020 r. na nieaktualny rachunek bankowy, organ podatkowy nie dokonał zwrotu nadpłaty w trybie art. 77b § 2 pkt 1 O.p. Należy przypomnieć, że to organ podatkowy zobowiązany jest do zwrotu nadpłaty w określonym terminie (art. 77 § 1 pkt 5 O.p.) i żaden z przepisów podatkowych nie przerzuca odpowiedzialności za nieterminowy zwrot nadpłaty na podatnika. W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy dysponował wystarczającym czasem na ustalenie czy wynikający ze zgłoszenia identyfikacyjnego numer rachunku pozostaje aktualny ale sprawdzenia takiego nie dokonał. Wskazać przy tym należy, że ustawodawca przewidział, że również na podatniku spoczywają określone obowiązki. Podstawowym aktem prawnym w przedmiotowym zakresie jest ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2012 r. poz. 1314 z późn. zm.; dalej jako "u.z.e."). Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 u.z.e., osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. Z kolei przepis art. 5 ust. 2 u.z.e. stanowi, że zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imiona, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj i numer dowodu tożsamości oraz numer PESEL w przypadku osób fizycznych objętych tym rejestrem. Stosownie do art. 5 ust. 2a u.z.e., zgłoszenia identyfikacyjnego nie dokonują podatnicy będący osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzący działalności gospodarczej lub niebędący zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 9 ust 1 u.z.e. "Podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1, 1a i 10, oraz zarządca sukcesyjny mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.(...). Jest w sprawie niespornym, że Podatniczka nie jest podmiotem wymienionym w tym przepisie. Nie jest więc objęta obowiązkiem dokonywania aktualizacji danych objętych zgłoszeniem, nawet jeśli w przeszłości zgłoszenie takie złożyła. Tak więc w przypadku osób fizycznych, o jakich mowa w tym przepisie, nie wprowadzono bezwzględnego obowiązku informowania organów podatkowych o zmianie danych wynikających z ewidencji, w tym o zmianie numeru rachunku bankowego. W przeciwieństwie, zatem do profesjonalnych podmiotów uczestniczących w obrocie gospodarczym, o jakich mowa w art. 9 ust. 1 u.z.e. Ustawodawca zdecydował, że podatnicy będący osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej lub niebędącymi zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług mają jedynie możliwość dokonania aktualizacji swoich danych. Z przepisami tymi koresponduje wcześniej przywołane objaśnienie do deklaracji PIT -37. Z przepisu tego należy wywodzić, że obowiązkiem organów jest dokonanie wymiany informacji pomiędzy sobą ( lub w ramach organu) w celu potwierdzenia aktualności danych wynikających z rejestru podatników. Dodatkowo należy wskazać, że sprawie nie było więc podstaw do wzywania Skarżącej do złożenie zgłoszenia NIP-3, skoro nie ma ona takiego obowiązku. Wobec nieprawidłowego wypełnienia deklaracji należało wezwać do jej uzupełnienia lub poprawienia. Skoro zaś deklaracja zawierała błędy do czasu jej uzupełnienia nie powinien być realizowany wynikający z niej zwrot nadpłaty. Między innymi w tym celu ustawodawca zakreślił organom stosunkowo długi termin do dokonania zwrotu nadpłaty, aby miały czas na dokonanie pełnej i dokładnej weryfikacji prawidłowości złożonego zeznania. Przyjęta przez organ podatkowy procedura pośpiesznego zwrotu nadpłaty na podstawie niekompletnie wypełnionego zeznania PIT, jest procedurą wewnętrzną i nie uprawnia do wywodzenia niekorzystnych dla podatników skutków. Jest bowiem obciążona ryzykiem posłużenia się nieaktualnymi danymi podatnika. W rozpoznawanej sprawie przerzucanie odpowiedzialności za dokonanie zwrotu nadpłaty na nieaktualne konto na podatniczkę, która nie zaktualizowała danych poprzez podanie informacji o zamknięciu rachunku bankowego, nie jest uzasadnione, bowiem jak już wskazano organ podatkowy miał trzy miesiące na dokonanie ustaleń jakie dane wskazała w deklaracji podatkowej. Co istotne w sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał skargę podatniczki na działanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Potwierdził też że zwrot powinien nastąpić na zaktualizowany numer rachunku. Niezrozumiale jest więc jak – w kontekście tych ustaleń- można wywodzić, że zwrot nadpłaty został dokonany skutecznie. Okoliczność, że organowi nie służy roszczenie do banku o zwrot przelewu nie powoduje sama w sobie, że zwrot nadpłaty nastąpił prawidłowo. Kwestie rozliczeń organu z bankiem lub osobami trzecimi nie zwalniają organu z realizacji jego obowiązków wobec podatnika. Skoro organ nie kwestionuje okoliczności, że na wskazane przez siebie konto podatniczka zwrotu nie otrzymała a nie wykazał aby pieniądze zostały postawione do jej dyspozycji w jakiejkolwiek innej formie nie można uznać że zwrot taki skutecznie nastąpił. Także powoływanie się na niezintegrowanie systemów komputerowych nie może prowadzić do wniosku, że istnieją realne przeszkody do dokonania zwrotu nadpłaty. Jest to jedynie kwestia wewnętrznej nieprawidłowej organizacji pracy organu i nie może powodować skutków niekorzystnych dla podatnika. Wobec tego uznać należy, że organ pozostaje bezczynny w wykonaniu obowiązku zwrotu nadpłaty. ( pkt I sentencji wyroku) Z uwagi nie wykonie czynności zwrotu nadpłaty do dnia orzekania w sprawie należało zobowiązać organ administracji do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Natomiast Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ nie działał umyślnie a jedynie wadliwie ocenił swoje obowiązki w sprawie.( pkt III sentencji wyroku) Dalej idąca skargę sąd oddalił, uznając, że określanie wysokość odsetek lub okresów odsetkowych nie jest możliwe w ramach postępowania w sprawie bezczynności organu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło