I SAB/Wr 2/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpłaconego wpisu sądowego. W rozpatrywanej sprawie skarżący P. Z. pismem z dnia 11 grudnia 2015 r. zaskarżył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013. W odpowiedzi na skargę z dnia 26 stycznia 2016 r. organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2016 r. wezwano skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), tj. że przed złożeniem do sądu administracyjnego skargi wezwał na piśmie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. do usunięcia naruszenia prawa poprzez złożenie odpisu lub kserokopii pisma zawierającego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 7 dni, od dnia otrzymania niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało odebrane przez stronę skarżącą w dniu 4 lipca 2016 r. Pismem z dnia 7 lipca 2016 r. skarżący przedłożył kserokopię pisma z dnia 16 września 2013 r. wraz z potwierdzeniem nadania przesyłki z dnia 18 września 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że na pismo strony z dnia 16 września 2013 r. udzielono odpowiedzi pismem z dnia 19 września 2013 r. We wskazanym piśmie poinformowano podatnika, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym we W. nie toczyło się postępowanie dotyczące odwołania od wymienionej w ponagleniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") skargę można wnieść do sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Pojęcie "wyczerpania środków zaskarżenia" definiuje § 2 cytowanego artykułu, stanowiąc, że należy przez to rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Nadto, zgodnie z art. 52 § 4 cytowanej ustawy, w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skarg na bezczynność organu, środkami zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. są: zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a.") oraz ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej "O.p."). Niewątpliwie uchybienie terminu w załatwieniu sprawy przez organ, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., jest podstawą do wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Nie przysługuje jednak w takim przypadku środek prawny w postaci ponaglenia - art. 141 O.p., ani zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., które to środki składane są do organu wyższego stopnia. Samorządowe kolegium odwoławcze w hierarchii organów podatkowych nie ma bowiem nad sobą organu wyższego stopnia. Jednakże warunkiem wniesienia skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego jest poprzedzenie tej skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. oraz w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt FSK 2142/04, postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 934/10). Stosując bowiem zasadę autokontroli działania organu oraz pierwszeństwo postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego należy wezwać samorządowe kolegium odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 960/10). Jak wynika z akt sądowych sprawy strona skarżąca w odpowiedzi na wezwanie Sądu o wyjaśnienie czy wezwała organ drugiej instancji do usunięcia naruszenia prawa, przedłożyła we wskazanym terminie pismo z dnia 16 września 2013 r. W pismach procesowych składanych do akt niniejszej sprawy skarżący twierdził, iż na ponaglenie z dnia 16 września 2013 r. odpowiedzi nie otrzymał. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podnosi zaś, iż odpowiedź na wskazane pismo została udzielona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 19 września 2013 r. ([...]). Pismo to wraz z kopertą z adnotacją, iż wskutek nieodebrania awizowanej przesyłki została ona złożona do akt ze skutkiem doręczenia na dzień 15 października 2013 r. znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych do akt sprawy. Zgodnie z przepisem art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Natomiast art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Za dzień doręczenia stronie skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy zatem przyjąć datę 15 października 2013 r. Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi upływał tym samym w dniu 14 listopada 2013 r. Skarżący w dniu 11 grudnia 2015 r. (data stempla pocztowego) wniósł bezpośrednio do Sądu skargę na bezczynność organu drugiej instancji. Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten lub organ powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 – 3 p.p.s.a., decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (organ administracji publicznej) pod adresem właściwego organu administracji publicznej (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 783/14 – dostępne na stronie internetowej: cbois.nsa.gov.pl). Tym samym za datę wniesienia skargi należy uznać dzień 15 grudnia 2015 r. Oznacza to, że skarga została złożona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu przewidzianego do jej wniesienia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ww. ustawy.