I SAB/Wr 3/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-24
Skład orzekający: Dagmara Dominik-Ogińska, Barbara Ciołek, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Organ administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie, a podejmowane czynności procesowe nie charakteryzowały się niezbędną koncentracją lub miały charakter pozorny. Przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż organ nieuprawnienie kwestionował umocowanie pełnomocnika, co doprowadziło do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania i uniemożliwiło stronie kwestionowanie wysokości kosztów egzekucyjnych, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zwrot pobranych kwot i kosztów egzekucyjnych. Organ pierwszej instancji kilkukrotnie wzywał do wyjaśnień i przedłożenia dokumentów, kwestionując prawidłowość uwierzytelnienia pełnomocnictwa substytucyjnego. Po wydaniu postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, organ nadzoru uznał zażalenie strony za uzasadnione. Pomimo tego, organ pierwszej instancji ponownie pozostawił wniosek bez rozpoznania, a następnie wydał postanowienie ustalające koszty egzekucyjne dopiero po 7 miesiącach od złożenia wniosku. Spółka wniosła skargę na przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s we W. na przewlekłość Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. w przedmiocie niezałatwienia w terminie sprawy w związku z wydaniem postanowienia o pozostawieniu wniosku dotyczącego kosztów egzekucyjnych bez rozpatrzenia I. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłość organu miała charakter rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. na rzecz skarżącej "A" spółki z o.o. we W. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Postępowanie przed organami egzekucyjnymi.
1.1. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 25 maja 2016r. doradca podatkowy J. M. wystąpiła w imieniu A Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka) do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. (dalej: organ pierwszej instancji) z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...]; zwrot kwot pobranych tytułem egzekwowanej należności, jak też naliczonych kosztów egzekucyjnych. Do wniosku przedłożono uwierzytelnione pełnomocnictwo procesowe dla ww. doradcy podatkowego do działania w imieniu spółki wystawione przez prokurenta spółki M. Z. wraz z odpisem KRS spółki.
1.2. Pismem z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] organ pierwszej instancji wezwał stronę do złożenia na piśmie wyjaśnień dotyczących podania z dnia 25 maja 2016r. (pismo kierowane do dor. pod. J. M.).
1.3. Pismem z dnia 29 maja 2016r. wskazano, że ww. wniosek jest również wnioskiem o wydanie zaświadczenia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o który spółka wnosi na podstawie art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.; dalej: u.p.e.a.).
1.4. Pismem z dnia 18 sierpnia 2016r. nr [...] organ pierwszej instancji wezwał ponownie stronę do złożenia na piśmie wyjaśnień dotyczących podania z dnia 29 maja 2016r. (pismo kierowane do dor. pod. J. M.).
1.5. Pismem z dnia 29 sierpnia 2016r. strona udzieliła ponownej, identycznej w swej treści odpowiedzi jak w piśmie z dnia 29 maja 2016r.
1.6. Pismem z dnia 12 września 2016r. nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 64c § 1, § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.a. zawiadomił spółkę o wysokości kosztów postepowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w kwocie 11.018,40 zł. Informując stronę o prawie do wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (pismo kierowane do dor. pod. J. M.).
1.7. Pismem z dnia 23 września 2016r. dor. pod. K. M. złożył w imieniu spółki wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w związku z zawiadomieniem o wysokości kosztów egzekucyjnych z dnia [...] września 2016r. nr [...].
1.8. Pismem z dnia 12 października 2016r. organ pierwszej instancji wezwał pełnomocnika o dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa upoważniającego do występowania w A sp. z o.o. w celu wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
1.9. Pismem z dnia 24 października 2016r. dor. pod. K. M. przedłożył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa substytucyjnego; uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa procesowego wraz z odpisem KRS spółki; dowody uiszczenia opłat skarbowych od ww. pełnomocnictw; formularze PPS-1 dotyczące pełnomocnictwa procesowego i substytucyjnego.
1.10. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] pozostawiono podanie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2, art. 123, art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23; dalej: k.p.a.), w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazano, że przedłożony odpis pełnomocnictwa substytucyjnego nie zawiera wskazania, że osobą je uwierzytelniającą jest doradca podatkowy K. M. W treści pieczątki wskazano co prawda nazwę "B", jednakże jest to nazwa podmiotu prowadzącego działalność, a nie imię i nazwisko doradcy podatkowego. O tym, że pełnomocnictwo zostało uwierzytelnione przez uprawnioną osobę nie można wywieść także z podpisu, który jest nieczytelny. Odwołano się do treści art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2016r., poz. 794), jak i znaczenia semantycznego słowa "podpis" i wskazano, że uwierzytelnienie nie jest skuteczne, bowiem nie wiadomo od kogo pochodzi, co oznacza, że przedłożone pełnomocnictwo jest uwierzytelnione niezgodnie z powołanymi wyżej przepisami.
1.11. Pismem z dnia [...] listopada 2016r. dor. pod. K. M. złożył zażalenie od ww. postanowienia zarzucając bezczynność organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ ten bezsprzecznie wie od kogo pochodziło uwierzytelnienie pełnomocnictwa, tj. od dor. pod. J. M. umocowanego w niniejszej sprawie, którego pełnomocnictwo widnieje w aktach sprawy. Zdaniem pełnomocnika obie strony wskazane w pełnomocnictwie substytucyjnym mogą uwierzytelnić takie pełnomocnictwo. Wskazano też, że wątpliwości organu sprowadzają się do techniki sporządzania podpisu na uwierzytelnieniu – gdyż to nieczytelny podpis jest powodem wątpliwości organu z tytułu których pozostawia podanie bez rozpoznania, co jest działaniem niezgodnym z przepisami prawa.
1.12. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia 2[...] grudnia 2016r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 1 miesiąc od dnia uzupełnienia braku formalnego. W uzasadnieniu wskazano, że w razie wątpliwości powinno wezwać się K. M. do wskazania kto jest osobą uwierzytelniającą podpis. Pozostawienie podania spółki z dnia 23 września 2016r. było zdaniem organu nadzoru działaniem co najmniej przedwczesnym. Do organu egzekucyjnego została złożona kserokopia pełnomocnictwa substytucyjnego dla dor. pod. K. M.. Uznano, że faktycznie na pełnomocnictwie brak jest uwierzytelnienia, z którego wynikałoby ponad wszelką wątpliwość, że dokonane zostało przez uprawnioną osobę, jednakże był to brak formalny, który należało uzupełnić. Wskazano też, że złożenie wniosku przez spółkę oznaczało w myśl art. 61 § 3 k.p.a. datę wszczęcia postepowania na żądanie strony w dniu doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Podanie wpłynęło w dniu 27 września 2016r.; termin zaś załatwienia sprawy powinien upłynąć w dniu 27 października 2016r. Uznano jednak sprawę za szczególnie skomplikowaną zatem za termin jej załatwienia uznano termin – 28 listopada 2016r. Z uwagi na fakt, że organ pierwszej instancji wezwał stronę do usunięcia braków w podaniu z dnia 23 września 2016r. termin do załatwienia sprawy przesunął się o 14 dni czyli niniejsza sprawa, zdaniem organu nadzoru, powinna zostać załatwiona do dnia 12 grudnia 2016r. Z akt sprawy nie wynikało również, że strona została poinformowana o niezałatwieniu sprawy w terminie na podstawie art. 35 k.p.a. Uznano zatem za uzasadnione zażalenie strony i zobowiązano organ pierwszej instancji do wyjaśnienia czy na uwierzytelnieniu kopii pełnomocnictwa został złożony podpis osoby do tego uprawnionej a w przypadku pozytywnego ustalenia w tym zakresie w terminie 1 miesiąca od dnia wyjaśnienia ww. wątpliwości.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucono na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa) zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 23 września 2016r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w związku z zawiadomieniem o wysokości kosztów egzekucyjnych z dnia 12 września 2016r., doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 20 września 2016r. Wniesiono o stwierdzenie, że w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji do daty wniesienia niniejszej skargi nastąpiła przewlekłość postępowania, która naruszyła prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki; stwierdzenie, że przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa; rozpoznanie w sprawy w trybie uproszczonym; zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa świadczonego przez doradcę podatkowego, stosownie do norm przepisanych.
2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi i wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
2.3. W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2017r. skarżąca podtrzymała zarzuty zaprezentowane w skardze. Jednocześnie wskazała na nowe okoliczności w sprawie a mianowicie postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 9 lutego 2016r. ponownie pozostawiające wniosek strony o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych z dnia 23 września 2016r. bez rozpoznania. Tym razem powodem był fakt, że brzmienie art. 33 § 3 k.p.a. umożliwia uwierzytelnienie pełnomocnictwa substytucyjnego jedynie przez osobę, do której jest ono skierowane, czyli doradcę podatkowego, któremu pełnomocnictwo zostało udzielone. Skarżąca wskazała argumenty z których wynika nieprawidłowość działania organu.
2.4. Pismem z dnia 27 lutego 2017r. wniesiono o połączenie do wspólnego rozpoznania spraw ze skarg na bezczynność z dnia 27 lutego 2017r. w zw. z wydaniem przez organ pierwszej instancji trzech postanowień z dnia [...] lutego 2017r. o pozostawienie podania bez rozpoznania w sprawach o nr [...]; [...]; [...] oraz niniejszej sprawy na podstawie art. 112 § 2 ppsa.
2.5. Pismem z dnia 12 maja 2017r. organ pierwszej instancji poinformował, ze postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] postanowiono ustalić koszty egzekucyjne w wysokości 11.018,40 zł.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
3.1. Skarga jest zasadna.
3.2. Stosownie do treści art. 119 § 1 pkt 4 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jako, że przedmiotem skargi skarżącej jest przewlekłość Sąd nie był związany wnioskiem organu podatkowego co do przeprowadzenia rozprawy. Jednocześnie niemożliwym stało się połączenie wskazywanych we wniosku skarżącej spraw na podstawie art. 112 § 2 ppsa albowiem w momencie kierowania na posiedzenie niejawne nie wpłynęły jeszcze do tutejszego Sądu skargi wskazywane przez skarżącą.
3.3. Dodatkowo Sąd uznał, że z uwagi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w sprawie zasadne jest nie tyle rozpoznanie skargi na bezczynność jak to sugerowała skarżąca w swoim piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2017r. lecz skargi na przewlekłość prowadzenia postępowania w przypadku określonym w pkt 3 czyli postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych.
3.4. W sprawie spełniono warunek formalny wniesienia takiej skargi w postaci wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia w dniu 16 listopada 2016r.
3.5. W nauce prawa o postępowaniu administracyjnym od lat wskazuje się na istotną wagę problemu terminowego załatwiania spraw administracyjnych dla skutecznej realizacji materialnego prawa administracyjnego. Powolność postępowania może stać się dla organu administracji zainteresowanego w osiągnięciu pewnego operatywnego celu, którego w sposób legalny osiągnąć nie może, środkiem do jego osiągnięcia w sposób pozornie legalny. Szybkość czyli zasada osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie, należy do kardynalnych zasad dobrego postępowania, gdyż każdy dzień zwłoki odsuwa moment realizacji tego celu (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz teksy, wzory i formularz, Warszawa 1970, s. 62; R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, LEX 2014).
3.6. Obowiązujące przepisy prawa nie zawierają legalnej definicji pojęcia "przewlekłe prowadzenie postępowania". W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie przewlekłe uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych nie zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych z punku widzenia przedmiotu rozstrzygania, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, CBOSA).
3.6. W niniejszej sprawie i jej kontekście faktycznym nie budzi wątpliwości, że postępowanie przed Naczelnikiem D. Urzędu Skarbowego ma związek z podjętymi przez pełnomocnika – dor. pod. J. M. w imieniu skarżącej działaniami zmierzającymi do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...]; zwrotem kwot pobranych tytułem egzekwowanej należności, jak też naliczonych kosztów egzekucyjnych. Organ pierwszej instancji nie miał wątpliwości w kwestii uwierzytelnienia pełnomocnictwa procesowego przez ww. pełnomocnika pomimo, że sposób uwierzytelnienia był identyczny z tym, który w kolejnym etapie działań tego samego pełnomocnika zostało następnie przez ten organ zakwestionowane jako wadliwe. Z tą tylko różnicą, że posługiwał się takim uwierzytelnieniem pełnomocnik substytucyjny pełnomocnika procesowego dor. pod. K. M. Pisma organu były kierowane na adres pełnomocnika, nie kwestionowano czytelności podpisu uwierzytelnienia a z pism kierowanych przez skarżącą również wynika każdorazowo imię i nazwisko pełnomocnika skarżącego.
Dodatkowo zdaniem Sądu pierwszej instancji z przedłożonych do wniosku o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych dokumentów nie budzi wątpliwości, kto uwierzytelnił przedłożone odpisy pełnomocnictw – był nim pełnomocnik procesowy dor. pod. J. M.. Świadczy o tym widniejąca w polu 37 Pełnomocnictwa Szczególnego PPS-1 pieczątka z dokładnym imieniem i nazwiskiem ww. pełnomocnika wraz jej identycznym podpisem jak na poczynionym obok (w poz. 36) uwierzytelnieniu. Z pełnomocnictwa tego wyraźnie wynika, umocowanie dor. pod. K. M. do reprezentacji w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. (zgodnie z treścią załączonego uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa substytucyjnego). Możliwość ustanowienia zaś substytucji wynika z niekwestionowanego pełnomocnictwa procesowego udzielonego dor. pod. J. M. przez prokurenta skarżącej.
3.7. Stosownie do treści art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (art. 33 § 3 k.p.a.).
Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie, zwięzłość przepisów k.p.a. dotyczących instytucji pełnomocnictwa wskazuje na to, że zamiarem ustawodawcy nie było sformalizowanie wymagań co do ustanowienia pełnomocnika (por. wyrok NSA z 4 lipca 2006 r., II OSK 941/05, LEX nr 275483).
Z art. 32 i art. 33 k.p.a. wynika, że instytucja pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym ma charakter możliwie dalece odformalizowany. W razie wątpliwości treść pełnomocnictwa musi być odczytywana w kontekście faktycznym danej sprawy i prawdopodobnych intencji mocodawcy, w szczególności jego obiektywnie pojmowanego interesu. Organ powinien także uwzględnić, czy w świetle pełnomocnictwa umocowana nim osoba działa w sposób korzystny dla mocodawcy. Jeżeli bowiem osoba, przedstawiająca wystawione dla niej pełnomocnictwo do działania, podejmuje na jego podstawie czynności mieszczące się w prawdopodobnych intencjach mocodawcy i na rzecz jego obiektywnie pojmowanego interesu – to wątpliwości, co do zakresu pełnomocnictwa, organ administracji publicznej jest obowiązany przesądzić na rzecz przyjęcia, że ta osoba została umocowana w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II OSK 1663/13, CBOSA).
3.8. Powyższe przepisy nie zawierają żadnych wskazań, co do sposobu uwierzytelniania pełnomocnictw lub innych dokumentów przez wymienionych w nim pełnomocników. Wymogi poświadczeń odpisów dokumentów wynikają natomiast z przepisów ustaw dotyczących korporacji zawodowych zrzeszających tych pełnomocników. W myśl art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 213) doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 41 ust. 4 ww. ustawy doradca podatkowy ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis doradcy podatkowego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) doradca podatkowy stwierdza to w poświadczeniu. Należy pamiętać, że co do zasady samo uwierzytelnianie przy poświadczaniu pełnomocnictwa nie ma na celu "zrównania dokumentu pełnomocnictwa z dokumentem urzędowym", lecz jedynie wykazanie istnienia umocowania do działania. Podpis w znaczeniu powszechnie używanym jest to bowiem napisany lub uwierzytelniony własnoręczny znak. Natomiast przepisy prawa nie dają podstaw do nadania pojęciu "podpisu" innego od powszechnie używanego. Istotne bowiem w sprawie jest aby podpis na załączonym dokumencie pełnomocnictwa był własnoręczny (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FSK 697/12, CBOSA). A zatem wbrew temu co próbował twierdzić zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ nadzoru nie ma wątpliwości co do istnienia umocowania zarówno dla dor. pod. J. M., jak i dla dor. pod. K. M. jako jej substytuta, jak i co do osoby uwierzytelniającej pełnomocnictwa. Nie ma też większego znaczenia kto takiego uwierzytelnienia udzielił - w sprawie był to pełnomocnik, który uwierzytelnił udzielone pełnomocnictwo substytucyjne.
3.9. Należy zaznaczyć, że organ administracji kwestionując umocowanie danej osoby w sprawie do działania w imieniu innej – jest zobowiązany szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnić swoje wątpliwości. W uzasadnieniu tym powinien obalić założenie, że osoba przedstawiająca pełnomocnictwo dla niej do działania w imieniu mocodawcy jest umocowana w sprawie. Ciężar wykazania, że tak nie jest – w świetle regulacji instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym – ciąży bowiem na organie administracji. Założenie to ma nie tylko oparcie w konieczności praworządnego działania przez organ administracji (art. 6 i art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do władzy publicznej (które może być podważone przez niezrozumiałe negowanie umocowania pełnomocnika w sprawie art. 8 k.p.a.) czy czuwania, aby strona nie poniosła negatywnych szkody z powodu nieznajomości prawa regulującego wymogi pełnomocnictwa (art. 9 k.p.a.), ale także w obowiązku szybkiego działania przez organy (art. 12 k.p.a.).
Należy jednak stwierdzić, że w sprawie doszło do nieuzasadnionego negowania umocowania pełnomocnika w sprawie oraz iluzorycznej kontroli organu nadzoru, która doprowadziła do niezasadnego wydłużenia postępowania i wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych dopiero w dniu 26 kwietnia 2017r. czyli 7 miesięcy od dnia wpływu podania skarżącej (data wpływu 27 września 2016r.).
Nie sposób jest też nie zauważyć, że niewydanie takiego postanowienia rodziło dotkliwe skutki prawne dla skarżącej w postaci uniemożliwienia kwestionowania przez skarżącą wysokości tychże kosztów. Tym bardziej w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14 stwierdził niekonstytucyjność przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie opłat za dokonane czynności egzekucyjne.
3.10. Wbrew zaś temu co stwierdził organ nadzoru wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych nie było sprawą na tyle skomplikowaną aby stwierdzić, że na jego wydanie organ pierwszej instancji potrzebował 2 miesiące. Tym bardziej, że analiza akt dowodzi, że postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017r. ustaliło koszty egzekucyjne na tym samym poziomie, co koszty przedstawione w zawiadomieniu z dnia 12 września 2016r. Zaś samo rozstrzygnięcie nie zawiera w swej treści odniesienia się do wspomnianego wyroku TK, który to fakt mógłby ewentualnie uzasadniać ww. twierdzenie, że mamy do czynienia ze sprawą szczególnie skomplikowaną.
Zgodnie z art. 35 § 1 ppsa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 ppsa). Z taką zaś sprawą, która wymagała załatwienia bez zbędnej zwłoki była przedmiotowa sprawa. Chodziło bowiem o wydanie postanowienia w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych a zatem organ dysponował faktami i dowodami wpływającymi na ich wysokość. Co dowodzi wskazywane wcześniej zawiadomienie, jak i charakter oczekiwanego postanowienia.
Należy tym samym stwierdzić, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa.
3.11. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1a ppsa w razie stwierdzenia przewlekłości prowadzenia postępowania Sąd zobowiązany jest do stwierdzenia czy taka przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a ppsa, jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, opubl. CBOSA).
W sprawie na tle zaistniałych okoliczności wobec ewidentnie nieuprawnionego kwestionowania umocowania pełnomocnika w sprawie doprowadzono do przewlekłości postępowania w sposób rażący albowiem w istocie w sposób nieuprawniony organy podatkowe uchylały się do wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych i uniemożliwiało to stronie ich kwestionowanie również w kontekście wspomnianego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
3.12. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1, 1a ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa i art. 205 § 2 ppsa. Na kwotę kosztów składał się: wpis sądowy w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego – 240 zł oraz opłata skarbowa 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło