I SAB/Wr 8/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. A. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie : prowadzenia postępowania w sprawie rozliczenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok odrzuca skargę Pismem z dnia 17 listopada 2010 r. S. A. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, określając jej przedmiot jako "skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego" powołując jako podstawę - ustawę z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu (...) sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na działanie sądu) oraz jej nowelizację. Skarżący zarzucił nieuzasadnioną przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Podnosząc uciążliwość postępowania i nieprzestrzeganie jakichkolwiek standardów i obowiązujących norm europejskich, domagał się zadośćuczynienia w postaci zasądzenia kwoty przewidzianej ww. ustawą. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wyjaśnił, że postępowanie w ww. zakresie wszczęte postanowieniem z dnia [...] zostało zakończone decyzją z dnia [...] Nr [...] doręczoną skarżącemu w dniu 21 września 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. O/Z w L. - wskutek wniesionego w dniu 7 października 2010 r. odwołania – decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Od powyższej decyzji wymiarowej Dyrektora Izby Skarbowej skarżący wniósł w dniu 18 listopada 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Organ podatkowy poinformował ponadto, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie strona była informowana, natomiast na okres prowadzenia postępowania miał wpływ szczególnie zawiły stan sprawy. Zarządzeniem z dnia 19 listopada 2010 r. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania żądania, poprzez określenie, czy pismo z dnia 17 listopada 2010 r. stanowi skargę na działanie Sądu, co wynika z powołania się w skardze na przepisy ww. ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na działanie sądu, czy też – co wynika z treści pisma, stanowi ono skargę na bezczynność organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi z dnia 1 grudnia 2010 r. strona wskazała, że skarży bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w zakresie prowadzonego postępowania w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje, m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania aktów z zakresu administracji. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Powyższy warunek obowiązuje zarówno w sytuacji wnoszenia skargi na akt lub czynność organu, jak i w sprawach dotyczących bezczynności organu. Jest to zatem warunek konieczny dla skutecznego uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego pozwalającego na merytoryczną kontrolę działania lub bezczynności organu administracji. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia (jako przesłanki warunkującej skuteczne wniesienie skargi), należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak ponaglenie, zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 kwietnia 1998 r., I SAB/Gd 8/97, niepubl. postanowienie NSA z 21 września 2001 r., I SAB 131/00, LEX nr 55763) oraz w doktrynie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004, s. 100) nie budzi wątpliwości pogląd, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy również rozumieć wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako: OP. W sprawie bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego, prowadzącego postępowanie w sprawie rozliczenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia w postaci ponaglenia, o jakim mowa w art. 141 OP. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 OP służy stronie ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Organ podatkowy wyższego stopnia, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości. Wymóg wyczerpania przez Skarżącego środków zaskarżenia, służących w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, wynika wprost z art. 52 § 1 P.p.s.a. Środek w postaci "ponaglenia" stanowi szczególny środek zaskarżenia, jako że konsekwencją jego złożenia jest zobligowanie organu wyższej instancji, którym w tej sprawie jest Dyrektor Izby Skarbowej, do zajęcia stanowiska w kwestii wytkniętej bezczynności. Z akt sprawy wynika, że złożenie przez skarżącego skargi nie było poprzedzone ponagleniem wniesionym do organu wyższego stopnia. Skoro wniesienie ponaglenia – stanowi spełnienie warunku wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, to wniesiona w tej sprawie skarga na bezczynność organu, złożona bez ponaglenia o którym mowa w art. 141 § 2 OP czyni tę skargę przedwczesną a tym samym niedopuszczalną. Z powyższych względów – skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Z uwagi na fakt, że strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd wyjaśnia, że odrzucenie skargi, jako najdalej idący skutek procesowy, nie pozwala na merytoryczne odniesienie się do podniesionych w skardze zarzutów. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, że skoro przed wniesieniem skargi na bezczynność, organy (i to obu instancji) wydały decyzje w postępowaniu administracyjnym, to nie było podstaw do skarżenia bezczynności organu. Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że powołana przez stronę w skardze ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, dotyczy działania lub bezczynności sądu, a nie postępowania przed organem administracji publicznej, a zatem zawarte tam uregulowania nie mają zastosowania w skardze na bezczynność organu administracji publicznej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobligowany był po myśli art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę – jako niedopuszczalną - odrzucić.