I SAB/Wr 9/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2016 r. w Wydziale I w sprawie ze skargi Z.M. na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2013 r. i 2014 r. postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 24 marca 2016 r. Z.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2013 r. i 2014 r. Z akt sprawy wynika, że sprawa z wniosku skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2013 i 2014 została zawieszona postanowieniem Prezydenta Miasta L. z uwagi na konieczność uprzedniego określenia wysokości należnego podatku od nieruchomości za rok 2013. Postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r. zostało wszczęte wobec Z. M. i G.J. wspólników spółki cywilnej "A." s.c. w L. postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że postanowieniami z dnia 3 i 11 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w L. Wydział V Gospodarczy (Sygn. akt [...] i V [...]) ogłosił upadłość w stosunku do dłużników G.J. oraz Z.M. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą "A." spółka cywilna w L. obejmującą likwidacją majątku dłużnika. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2015 r. Prezydent Miasta L. umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2013. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z powodu wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z kolei przepis art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.), stanowi że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 11 czerwca 2015 r., tj. jeszcze przed dniem wniesienia przez Z.M. skargi, Sąd Rejonowy w L. Wydział V Gospodarczy w sprawie o sygn. akt [...] wydał postanowienie, w którym ogłosił upadłość w stosunku do dłużnika Z.M. prowadzącej działalność gospodarzą pod firmą "A." spółka cywilna w L. obejmującą likwidację majątku dłużnika oraz wyznaczył Syndyka Masy Upadłości w osobie B.B. - S. Należy w tym miejscu wskazać, że skutki ogłoszenia upadłości dotyczą sfery legitymacji formalnej upadłego w postępowaniach dotyczących masy upadłości. Zgodnie bowiem z art. 144 Prawa upadłościowego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka i przeciw niemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdzono, iż legitymację syndyka określa się jako tzw. legitymację formalną lub podstawienie (substytucja) procesowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1171/08, dostępne www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny podmiot - syndyk. Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu materialnoprawnym, przy czym eliminacja taka ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w znaczeniu materialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów) oraz ich ewentualnego dalszego prowadzenia. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), czyli działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości pozostaje upadły. W związku z powyższym skarżąca Z.M. nie posiadała już legitymacji procesowej do wniesienia skargi. Przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego jest kategoryczny i przesądza o tym, że tylko syndyk ma legitymację procesową do wszczęcia postępowań oraz udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości (por. wyrok NSA z 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1033/08, dostępne www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze okoliczność, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji. Natomiast o zwrocie uiszczonego po terminie wpisu od skargi orzeczono, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt II sentencji.