I SO/Wr 12/21
PostanowienieWSA we Wrocławiu2021-08-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług jest zasadne ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Brak było dokumentów potwierdzających twierdzenia o zagrożeniu likwidacją firmy, zwolnieniem pracowników czy wpływie zajęć na sytuację finansową spółki.Stan faktyczny
D. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku VAT, argumentując, że wykonanie decyzji spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, w tym brak środków na prowadzenie działalności, konieczność zwolnienia pracowników i likwidację firmy. Wnioskodawca wskazał również na zajęcie środków z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Wcześniej wpłynęła skarga na tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy z wniosku D. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2021 r., nr 0201-IOA.4103.26.2020 postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W dniu 24 marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wpłynął wniosek D. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 lutego 2021 r. nr 0201-IOA.4103.26.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2018 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wstrzymanie wykonania ww. decyzji jest zasadne z uwagi na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wywodził wnioskodawca, na podstawie ww. decyzji oraz nieznanej mu i niewystępującej w obrocie prawnym decyzji nieznanego organu z dnia 24 sierpnia 2020 r. o nr 0201-IOA.4103.26.2020, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wystawił w dniu 23 lutego 2021 r. tytuły wykonawcze nr: [...] i [...]. Dzień później tj. w dniu 24 lutego 2021 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wnioskodawcy na kwotę znacznie przewyższającą określone zobowiązanie podatkowe wraz z dodatkowym zobowiązaniem ustalonym na podstawie ar. 112c pkt 2 ustawy o VAT oraz odsetkami za zwłokę, bezpodstawnie nie uwzględniając okresów nienaliczania odsetek w sytuacjach wskazanych w art. 54 § 1 pkt 3 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa, co zostało podniesione w zarzutach oraz skardze na czynność egzekucyjną. Powyższe zajęcia pozostawiły wnioskodawcę bez jakichkolwiek środków na prowadzenie działalności. Wnioskodawca został pozbawiony pieniędzy przeznaczonych na zakup towaru oraz obsługę firmy. Dalej wskazano, że wskutek powyższego ucierpią również pracownicy wnioskodawcy, którzy w przypadku dalszego istnienia skutków wykonania nieprawomocnej decyzji, zostaną pozbawieni pracy i środków utrzymania. Z jednym z pracowników już rozwiązano stosunek pracy za porozumieniem stron, pozostali zaś aktualnie nie świadczą pracy, gdyż wnioskodawca nie jest w stanie wypłacić im wynagrodzenia z uwagi na brak jakichkolwiek środków obrotowych lub rezerw. Wnioskodawca jest niewielką firmą rodzinną, funkcjonującą od wielu lat na rynku i która dotychczas rozliczała się rzetelnie z danin publicznych. Wykonanie decyzji spowoduje w rzeczywistości zamknięcie firmy. To zaś spowoduje wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz nieodwracalne skutki w postaci likwidacji.
W dniu 22 marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga strony na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Wrocławiu, która została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wr 415/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zastosowanie instytucji przewidzianej w ww. przepisie, stanowi wyjątek od zasady wykonalności aktu i z tego powodu powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które wskazują na istnienie realnego zagrożenia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu aktu w całości lub części stanowi odstępstwo od generalnej zasady i jest dopuszczalne po spełnieniu określonych warunków wynikających z powołanego wyżej przepisu, tj.: przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanka odnosząca się do wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do pierwotnego stanu rzeczy. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiane z zagrożeniem dla aktualnej sytuacji gospodarczej strony postępowania. Trudne do odwrócenia skutki to zaś takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, jednak powrót do poprzedniego stanu może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Wobec powyższego, na wnioskującym spoczywa obowiązek dokładnego określenia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 201/05, to i kolejne orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). Jeżeli strona nie przytoczy wystarczających okoliczności pozwalających na ocenę, czy wykonanie danego aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, Sąd nie może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu, jako że w tym zakresie nie orzeka z urzędu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04, CBOSA). Samo przekonanie wnioskodawcy, że zachodzą w sprawie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wystarczające.
Ocena rozpoznawanego wniosku pod kątem poczynionych wyżej uwag powoduje, że nie mógł on zostać uwzględniony. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił, jaka konkretnie szkoda oraz jakich rozmiarów powstanie w jego majątku w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca poprzestał na przytoczeniu skutków, jakie w jego ocenie spowoduje odmowa wstrzymania zaskarżonego aktu. Powołał się na brak możliwości bieżącego prowadzenia działaności gospodarczej, konieczność zwolnienia pracowników oraz zagrożenie likwidacją. Powyższe skutki nie zostały jednak w żaden sposób uprawdopodobnione, gdyż w sprawie nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających wywód wnioskodawcy. Strona nie wyjaśniła także okoliczności rozwiązania stosunku pracy z jednym z pracowników. Nie wskazano nawet ilu pracowników zatrudnia spółka i nie podano w jaki sposób brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, faktycznie wpłynie na poziom zatrudnienia szczególnie, iż wnioskodawca jest firmą rodzinną. Podobnie ocenić należy argument dotyczący zagrożenia likwidacją, gdyż nie został poparty żadnymi dokumentami, co czyni go jedynie deklaratywnym. Potencjalne zagrożenie likwidacją, oparte jedynie na domniemaniach wnioskodawcy, nie stanowi uzasadnienia dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jeżeli chodzi o zajęcie środków pieniężnych i wkładu oszczędnościowego należy wskazać, że tego argumentu nie sposób uznać za wystarczający w niniejszej sprawie. Brak jest bowiem danych, jaką część majątku wnioskodawcy stanowią środki, które uległy zajęciu. Niemożliwa jest zatem ocena tego zdarzenia w kontekście całokształtu sytuacji finansowej wnioskodawcy i stopnia dolegliwości dokonanych zajęć oraz ich wpływu na funkcjonowanie wnioskodawcy w kontekście przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że samo powołanie się na ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi znaleźć potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca tj. musi być poparty stosowną dokumentacją, obrazującą sytuację majątkową strony. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania, ale także możliwość jej zweryfikowania na podstawie odpowiednich informacji i dokumentów. To do wnioskodawcy domagającego się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należy obowiązek szczegółowego i wiarygodnego uprawdopodobnienia, że wykonanie kwestionowanej decyzji wywoła skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło