II SA/Wr 100/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr. ) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia przez E. B. prawa własności nieruchomości gruntowej postanawia: odrzucić skargę. Gmina Miejska K., reprezentowana przez Burmistrza Miasta K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr SKO [...] uchylającą w całości decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] Nr [...] i [...]o odpłatnym nabyciu prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ul. W. B.[...], oznaczonej numerem [...] o powierzchni 418 m2 i orzekającej o nieodpłatnym nabyciu prawa własności tej nieruchomości przez jej dotychczasowego użytkownika wieczystego E. B. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Kolegium w dniu 31 stycznia 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o odrzucenie skargi. Postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte w tej sprawie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 23 maja 2006r. ze względu na przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego dotyczącego tego, czy art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ rozumiany w sposób wyłączający możliwość wniesienia skargi przez gminę w sprawie dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej jej własność w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 120, poz. 1299 z późn. zm./, w sytuacji, gdy organ tej gminy orzekał w tym postępowaniu w pierwszej instancji jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w tej sprawie w dniu 26 maja 2008r. /sygn. akt P 14/05/ Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 27 lutego 2009r. postanowił podjąć zawieszone postanowienie. Sąd orzekając w sprawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z przepisu tego wynika zatem, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego podporządkowane jest zasadzie skargowości tzn. może być wszczęte tylko na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Gmina Miejska K. reprezentowana przez Burmistrza Miasta K. wniosła skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uchylającą decyzję wydaną z upoważnienia tego Burmistrza jako organu administracji publicznej pierwszej instancji i orzekającą co do istoty sprawy. Skarżąca Gmina nie należy do drugiego kręgu podmiotów uwzględnionych w powołanym wcześniej przepisie art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to oznacza, że aby mogła wnieść skutecznie skargę musi mieć w złożeniu skargi interes prawny, rozumiany jako istnienie związku pomiędzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga bowiem może dotyczyć tylko jej "własnej" sprawy administracyjnej rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi. Wskazać w tym kontekście należy, że pozycję prawną gminy powinno się rozpatrywać w dwóch kategoriach: jako podmiotu, któremu przepisami prawa przyznane są określone kompetencje do realizowania władztwa administracyjnego i który w związku z tym działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie /sfera imperium/ oraz jako osoby prawnej, której przysługują określone prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego i która dochodząc realizacji tych praw może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony /sfera dominium/. Te dwa zakresy występowania gminy w obrocie prawnym nie mogą być wykorzystywane zamiennie według uznania reprezentujących ją organów. Powierzenie gminie wykonywania zadań publicznych, obejmujących sprawowanie administracji publicznej w zakresie zadań własnych oraz zadań zleconych i w konsekwencji prowadzenie przez jej organy postępowań administracyjnych w konkretnych sprawach ogranicza zakres uprawnień procesowych tej jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawnej. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest ona /ani też żaden z pozostałych organów tej jednostki/ uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Gmina nie może bowiem zajmować różnej pozycji /tzn. raz organu wydającego decyzję, a raz strony postępowania/ w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Zdaniem Sądu – podzielającego pogląd prezentowany w jednolitym w tym zakresie orzecznictwie sądowoadministracyjnym – gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji do wniesienia skargi do Sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tej sprawie /np. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005r.; sygn. akt OSK 1017/04, Lex nr 171164; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2005r.; sygn. akt OSK 460/05, Lex nr 193976; uchwała NSA z dnia 9 października 2000r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; postanowienie NSA z dnia 15 października 1990r., sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA 1990/4/7; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 30 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Gd 527/07, Lex nr 299305/. Ze względów powyżej przedstawionych skarga wniesiona w niniejszej sprawie jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.