II SA/Wr 1014/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-09
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres zatrudnienia na kolei, udokumentowany zgodnie z przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych, powinien być zaliczony jako okres pracy w szczególnych warunkach przy ustalaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego, nawet jeśli stanowisko pracy nie jest wymienione w wykazach A i B rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres zatrudnienia na kolei, udokumentowany zgodnie z przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych, należy zaliczyć jako okres pracy w szczególnych warunkach przy ustalaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Sąd oparł się na wyroku NSA z dnia 17 lipca 2003 r. sygn. akt II SA 1215/03, zgodnie z którym § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. pozwala na zaliczenie okresów zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin jako okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, niezależnie od tego, czy konkretne stanowisko jest wymienione w wykazach A i B.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania B. L. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu niespełnienia wymogu posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organy administracji nie zaliczyły okresu pracy na kolei od 1990 r. do 2001 r. jako pracy w szczególnych warunkach, argumentując, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych utraciła moc, a stanowiska pracy skarżącej nie są wymienione w wykazach A i B rozporządzenia z 1983 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, argumentując, że § 4 ust. 3 rozporządzenia z 1983 r. nadal obowiązuje i pozwala na zaliczenie okresu pracy na kolei jako pracy w szczególnych warunkach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. i nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Sędziowie NSA Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Protokolant apl.prok. Dariusz Brodzisz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewoda D., po rozpatrzeniu odwołania B. L. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. Nr [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 37 j pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2001 Nr 6, poz. 56 ze zm./ oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy ... o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ... /Dz.U. z 2001, Nr 154 poz. 1793/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia podano, iż zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji odmówił B. L. prawa do zasiłku przedemerytalnego bowiem nie spełnia ona ustawowych warunków jego przyznania. W odwołaniu od tego orzeczenia zainteresowana zarzuciła, że organ bez podstawnie nie uwzględnił okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych po [...] r. chociaż w świadectwie pracy podano okres wykonywania pracy na stanowisku robotnik kwalifikowany, sprzątacz obiektów kolejowych, starszy robotnik do dnia [...] r.
W toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że B. L. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] r. uzyskując prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Zainteresowana w dniu rejestracji udokumentowała ogólny okres zatrudnienia wynoszący [...] lat [...], miesięcy i [...] dni. Przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy B. L. była zatrudniona w A S.A. Zakład Taboru we W. w okresie od [...] r. do [...] r. w pełnym wymiarze czasu pracy wykonując pracę jako robotnik kwalifikowany, sprzątacz obiektów kolejowych, starszy robotnik. Stosunek pracy został rozwiązany na podstawie ustawy z dnia 28.12.1989 o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4 poz. 19 z późn. zm.). W świadectwie pracy "E." L.również podano, że zainteresowana wykonywała pracę w warunkach szczególnych od dnia [...] r. do dnia [...] r. jako podstawę prawna podano § 4 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z dnia 18 lutego 1983 r.).
Organ pierwszej instancji nie uznał okresu pracy w warunkach szczególnych od dnia [...] r. do dnia rozwiązania stosunku pracy tj. [...] r. a jedynie okres pracy od dnia [...] r. do [...] r. uzasadniając, że z powodu wejścia wżycie z dniem 01.01.1999 r. ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin z dniem 01.01.1999 r. utraciły moc prawną oraz że za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze uznaje się prace wymienione w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r.
Dalej organ odwoławczy dowodzi, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze uznaje się prace wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach A i B stanowiących załączniki do powyższego rozporządzenia przy spełnieniu wymogu by była wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Stosownie do art. 194 obowiązującej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy przepisy wykonawcze tj. rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze Zgodnie z § 4 ust 3 rozporządzenia do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach zalicza się także okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin, które z dniem 01.01.1999 r. tj. wejściem w życie ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162 poz 1118 z późn. zm.) utraciły moc prawną Tryb i sposób dokumentowania przedmiotowych prac precyzuje § 2 ust 2 cytowanego rozporządzenia. Stanowiska na których wykonywane są przedmiotowe prace uprawniające do niższego wieku emerytalnego o których traktują powołane wyżej wykazy A i B ustalały właściwe naczelne i rejestrowe organy. Zatem podstawą uznania żądania jest właściwe udokumentowanie przedmiotowego zatrudnienia i świadectwo wykonywania zatrudnienia w warunkach szczególnych w którym istotne jest to czy jest to praca wymieniona w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do tego rozporządzenia.
Jeżeli omówione wyżej wymagania nie są łącznie spełnione nie ma podstaw do uznania wymienionych prac za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Pracę jaką wykonywała B. L. - robotnik kwalifikowany, sprzątacz obiektów kolejowych, starszy robotnik nie są wymienione w wykazie A i B rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. Zatem zainteresowana nie spełniła podstawowego warunku jakim jest wykonywanie pracy na przedmiotowych stanowiskach podanych w wykazach A i B cytowanego rozporządzenia i w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17.12.1998 r. Tym samym nie spełniła warunku do zaliczenia zainteresowanej 15 - letniego okresu jako okresu pracy w warunkach szczególnych uprawniających do wnioskowanego zasiłku przedemerytalnego. Stronie zaliczono jedynie okres pracy w warunkach szczególnych wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni.
Zgodnie z przepisem art 37j ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego (do 31.12.2001 r.) przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
Ponieważ B. . nie posiada 15 letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze (a jedynie [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni) z powodów wskazanych w uzasadnieniu decyzji należało odmówić zainteresowanej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Dodatkowo podano, że takie stanowisko prezentuje również Krajowy Urząd Pracy w Biuletynie Nr 3 z 2001 r.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wniosła o uchylenie w/w decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej tj. Starosty Powiatu W. Powiatowego Urzędu Pracy we W. nr [...] z dnia [...] r. i przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. poprzez ustalenie, że wykonywana praca na kolei w okresie od [...] r. do [...] r. była pracą w warunkach szczególnych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 43 ust. 1 za okres zatrudnienia na kolei uważa się okresy pozostawania w stosunku pracy w kolejowych jednostkach organizacyjnych w czasie których pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy.
Na kolei była zatrudniona od [...] r. do [...] r.
Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego, do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach zalicza się okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin.
Żaden przepis prawa nie skreślił § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. i uważa, że skoro obowiązuje nadal, a obowiązywał na pewno w dacie rozwiązania umowy o pracę, to okres zatrudnienia na kolei jako wykonywany w warunkach szczególnych winien być zaliczony do dnia rozwiązania umowy o pracę tj. do dnia [...] r. Utrata mocy obowiązującej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin z dniem 01.01.1999r. również nie spowodowała utraty mocy § 4 ust. 3 cytowanego rozporządzenia.
Ponadto skarżąca nie zgadza się również ze stanowiskiem organu drugiej instancji, że praca na kolei może być zaliczona jako praca w warunkach szczególnych tylko wówczas gdy łącznie spełnione są dwa warunki, a mianowicie by była to praca wykonywana na kolei i wymieniona w wykazie A i B.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 Nr 6 poz. 56 ze zm./ zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznawanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W świetle cyt. wyżej art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy organ przyznaje zasiłek przedemerytalny, gdy ubiegająca się o ten zasiłek osoba spełnia łącznie wszystkie określone w tym przepisie przesłanki czyli spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz legitymuje się ściśle określonym okresem uprawniającym do emerytury. Brak spełnienia choćby jednej z w/w przesłanek uniemożliwia organowi przyznanie osobie zainteresowanej zasiłku przedemerytalnego.
W rozpatrywanej sprawie organy orzekające ustaliły, że skarżąca legitymuje się ogólnym okresem zatrudnienia wynoszącym [...] l [...] m-cy [...] dni, w tym [...] l [...] m i [...] dni wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Skarżącej nie zaliczono okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach od [...] r. do dnia rozwiązania stosunku pracy tj. [...] r.
Stwierdzono bowiem, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. Nr 162, poz. 1118/ utraciły moc przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin /Dz.U. nr 23, poz. 99 ze zm./, do których odwołuje się przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1993r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze /Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm/.
W tym stanie rzeczy organy przyjęły, że skarżąca nie spełnia wszystkich warunków do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Nie legitymuje się bowiem [...] -letnim okresem wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W rozważanej sprawie istotną kwestią do rozstrzygnięcia jest to czy w świetle stanu prawnego obowiązującego w chwili podejmowania decyzji istnieje podstawa do przyjęcia, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W wyroku z dnia 17 lipca 2003r. sygn. akt II SA 1215/03, Pr. Pracy 2004/2/39 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym "za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla potrzeb określenia prawa do zasiłku przedemerytalnego należy uznać prace stanowiące zatrudnienie na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin, niezależnie od rodzaju tej pracy i zajmowanego stanowiska". W uzasadnieniu owego wyroku Sąd wskazał, że "przepisy emerytalne, czyli obecnie ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm./, stanowią, że wiek emerytalny /niższy/, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4). Chodzi tutaj o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), wydanego na podstawie art. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267). Przepis § 1 rozporządzenia określa, że stosuje się je do pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 oraz w wykazach stanowiących załącznik do tego aktu prawnego. W § 4 ust. 1 rozporządzenia określono prace wykonywane w szczególnych warunkach przez odesłanie do wykazu A tego rozporządzenia, stanowiąc jednocześnie w ust. 3, że do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, o których mowa w ust. 1, zalicza się także okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin, a także okresy pracy lub służby, o których mowa w § 5-10 tego rozporządzenia.
Z treści przytoczonych przepisów § 1 i 4 omawianego rozporządzenia wynika więc niewątpliwie, że za prace wykonywane w szczególnych warunkach należy traktować zarówno prace wymienione w wykazach -załącznikach do tego aktu prawnego, jak i prace wymienione m.in. w § 4 ust. 3, a zatem też zatrudnienie na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin. W § 4 ust. 3 mówiącym jednym zdaniem o pracach objętych wykazem A, pracy górniczej oraz pracy na kolei użyto bowiem partykuły "także", natomiast w § 1 posłużono się spójnikiem "oraz", mającym znaczenie: "także", "i".
Nie jest wobec tego uprawnione stwierdzenie, że do prac wykonywanych w szczególnych warunkach można zaliczyć wyłącznie prace wymienione w załącznikach do tego rozporządzenia.
Wyjaśnieniu znaczenia omawianych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów pomaga przypomnienie regulacji ustawowych, obowiązujących w czasie jego wejścia w życie. Jak już wspomniano, rozporządzenie wydano na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Ustawa ta nie obejmowała - co do zasady - pracowników i członków rodzin pracowników zatrudnionych na kolei (art. 3 ust. 1 pkt 2). Uprawnienia emerytalno-rentowe tej grupy osób regulowała ustawa z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 99 ze zm.). Pracownikom zatrudnionym na kolei przysługiwały jednak świadczenia na ogólnych warunkach, określonych w ustawie "zaopatrzeniowej" z dnia 14 grudnia 1982 r. wtedy, gdy nie spełnili warunków wymaganych do uzyskania świadczeń na podstawie ich "własnej" ustawy zaopatrzeniowej z dnia 28 kwietnia 1983 r. (art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r). Z tych względów wykreowane w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. pojęcie "zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" nie obejmowało - co do zasady - pracowników zatrudnionych na kolei (art. 53 ust. 2 i 3). W konsekwencji zawarte w art. 55 tej ustawy upoważnienie do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługują określone świadczenia - również nie odnosiło się - co do zasady - do prac wykonywanych na kolei (art. 55 tej ustawy).
Z tymi regulacjami powszechnej ustawy zaopatrzeniowej z dnia 14 grudnia 1982 r. korespondowały regulacje zawarte w ustawie z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin. Przepis art. 4 ust. 1 tej ustawy zawierał w istocie powtórzenie treści art. 3 ust. 2 pkt ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. stwarzającego możliwość uzyskania przez pracownika kolejowego (członka jego rodziny) prawa do zaopatrzenia społecznego na ogólnych zasadach. W związku z tym w art. ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych określono, że w takich przypadkach okresy zatrudnienia na kolei uważa się za okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach, w rozumieniu ustawy z 14 grudnia 1982 r. W art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. wyjaśniono jednocześnie, co - na użytek tej ustawy - należy rozumieć pod pojęciem zatrudnienia na kolei. Z tych dwóch ostatnich przepisów wynika, że dla potrzeb zaopatrzenia emerytalnego zatrudnieniem na kolei (a więc zatrudnieniem w warunkach szczególnych) jest zatrudnienie we wszystkich kolejowych jednostkach organizacyjnych, bez względu na zajmowane stanowisko czy rodzaj wykonywanej pracy, z wyjątkiem pracy w biurach projektów kolejowych.
Z tego właśnie powodu wspomniane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze określa rodzaje prac uznanych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dwoma sposobami: za pomocą wykazu tych prac i dodatkowo - w odniesieniu do osób wyjątkowo korzystających z uprawnień emerytalnych na podstawie ustawy zaopatrzeniowej z dnia 14 grudnia 1982 r. - za pomocą ogólnego określenia rodzaju zatrudnienia, połączonego z odesłaniem do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). W świetle bowiem art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin określenie w rozporządzeniu rodzaju prac na kolei uznanych za zatrudnienie w szczególnych warunkach za pomocą szczegółowego wykazu tych prac byłoby po prostu zbędne. Wykaz A (dział VIII. Transport i łączność) nie obejmuje więc prac wykonywanych w ramach zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin. Gdyby tak zresztą było w istocie, to z pewnością wykaz ten powinien być bardziej obszerny i nie ograniczać się do czterech tylko pozycji, kojarzących się z pracą na kolei, spośród których prace określone w pkt. 13 to prace w zakładowych służbach kolejowych (np. w zakładach typu huta lub kopalnia), a więc nie obejmujące z pewnością prac w przedsiębiorstwie PKP i powiązanych z nim innych kolejowych jednostkach organizacyjnych.
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin została uchylona przepisem art. 195 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z dniem 1 stycznia 1999 r. Jednakże niektóre regulacje z ustawy o zaopatrzeniu pracowników kolejowych zostały, na okres przejściowy, przejęte do nowej ustawy emerytalno-rentowej. Przepis art. 42 nowej ustawy zawiera powtórzenie treści art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych, określającego pojęcie "zatrudnienia na kolei". Wynika z tego, że do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, ustalanych na podstawie obowiązującego nadal rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, należy nadal zaliczać zatrudnienie we wszystkich kolejowych jednostkach (komórkach) organizacyjnych, określonych w art. 42 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej, niezależnie od rodzaju pracy i zajmowanego stanowiska, z wyjątkiem zatrudnienia w biurach projektów kolejowych."
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w przytoczonym wyżej wyroku. Tym samym w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego co miało wpływ na wynik sprawy.
Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, 1270/ i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji /art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu /.../, gdyż decyzja odmowna zasadniczo nie nadaje się do wykonania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło