II SA/Wr 102/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-12-06
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 75% opłaty maksymalnej, jeśli nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Tak, adwokatowi ustanowionemu z urzędu, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, przysługuje wynagrodzenie w wysokości 75% opłaty maksymalnej, powiększone o podatek od towarów i usług. Stawka ta wynika z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Wniosek adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na postanowienie o odmowie wydania kopii z akt postępowania administracyjnego. Strona C.D. i E.F. uzyskała prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Adwokat A.B. nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 442,80 zł (w tym podatek VAT 82,80 zł) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. i E.F. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kopii z akt postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonywanych w lokalu mieszkalnym nr 4 postanawia przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa 80/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa 80/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.
Postanowieniem z dnia 26 września 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał C.D. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 27 października 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w T. wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącej.
Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat złożył opinię z dnia 29 listopada 2016 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 24 sierpnia 2016 r. oddalającego skargę wniesioną w dniu 14 stycznia 2016 r. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie odmowy wydania kopii z akt postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonywanych w lokalu mieszkalnym nr 4.
W treści pisma przewodniego do tej opinii pełnomocnik z urzędu zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej według norm przepisanych oraz oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W tym miejscu koniecznej jest przywołanie § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) (dalej: Rozporządzenie z 2016 r.), które weszło w życie z dniem 1 listopada 2016r. (§ 24 Rozporządzenia z 2016 r.), a zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, wszczętej skargą w dniu 14 stycznia 2016 r. i rozstrzygniętej przez sąd administracyjny w pierwszej instancji w dniu 24 sierpnia 2016 r., zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801 – dalej powoływane jako Rozporządzenie) w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, która nie wszczynała postępowania w drugiej instancji.
Stosownie do § 2 pkt 1) i 2 ) Rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami Rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
Z kolei w § 21 Rozporządzenia ustalone zostały stawki opłat maksymalnych za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł oraz w innej sprawie - 480 zł (odpowiednio lit. a, b, c ust. pkt 1) 1 §21 Rozporządzenia). Natomiast za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłaty maksymalne wynoszą - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł (lit. b pkt 2) ust. 1 § 21 Rozporządzenia).
W sprawie wyznaczony dla skarżącej adwokat, który nie reprezentował jej w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Na mocy § 4 ust. 1 Rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 Rozporządzenia).
Z przytoczonych przepisów wynika, że sprawa ze skargi na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie odmowy wydania kopii z akt postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonywanych w lokalu mieszkalnym nr 4 należy zaliczyć do kategorii spraw wskazanych w § 21 ust. 1 pkt 1. lit. c) Rozporządzenia, dla których stawka opłaty maksymalnej za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł.
Z przywołanego przepisu § 21 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości opłaty należnej adwokatowi działającemu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% opłaty maksymalnej. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% opłaty maksymalnej.
Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla pierwszej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 75% opłaty maksymalnej określonej w Rozporządzeniu – w kwocie 360 zł.
Stosownie do § 4 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta
z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2016 r. poz. 710 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 82,80 zł (23% kwoty 360 zł).
Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi koszty sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 360 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 82,80 zł, w łącznej kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa 80/100).
Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło