II SA/Wr 1026/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA - Anna Siedlecka / sprawozdawca / Asesor WSA - Alicja Palus Protokolant - Agnieszka Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. W. na uchwałę Rady Miejskiej w P. Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłat za pobór wody i wprowadzanie ścieków I. stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa; II. zasądza od Gminy P. Z. na rzecz skarżącego R. W. kwotę 10 zł ( słownie: dziesięć złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Sygn. akt IISA/Wr 1026/02 1 UZASADNIENIE Rada Miejska w P. Z. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 , uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie opłat za pobór wody i wprowadzanie ścieków, ustaliła opłatę za 1 m3 pobranej wody z urządzeń zaopatrzenia w wodę stanowiących własność gminy w kwocie [...]zł/m3 + 7% VAT i opłatę za lm3 wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych w kwocie [...]zł/m3 + 7 % VAT. R. W. - mieszkaniec P. Z., pismem z dnia [...]r., wezwał Radę Miejską w P. Z. do usunięcia naruszenia prawa zarzucając, iż Rada przekroczyła swoje uprawnienia przy podejmowaniu uchwały naruszając tym samym art. 231 k.k., wprowadziła w błąd mieszkańców wspólnoty samorządowej o wysokości 2% podatku od nieruchomości, zawyżając opłaty za pobór wody i odprowadzanie ścieków niewspółmiernie do zachodzącej w kraju inflacji rocznej. Organ gminy nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, R. W. domaga się uchylenia tej uchwały oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnosi te same zarzuty, które uprzednio wskazał w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto twierdzi, że Rada Miejska P. Z. naruszyła przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a to art.6, art.7, art. 8 w związku z art. 35 § 1, przekazując uchwałę do organu nadzoru z przekroczeniem terminu. Skarżący podnosi, że obowiązująca w [...]r. podwyżka wody wyniosła 39,3 %, przy istniejącej inflacji 7,3 %. W roku [...] wzrost opłaty nastąpił o dalsze 15,8 % , przy inflacji 10,1 %. W [...] r. podwyżka opłat wyniosła 12,2 %, przy inflacji wynoszącej 5,5 %. Ogółem od [...] r. do [...] r. włącznie opłata za pobór wody wzrosła o 81 %. Zawyżenie opłat wynika również z przyjęcia przez Radę Miejską stawki podatku od nieruchomości w wysokości 2%, gdy tymczasem według skarżącego winna ona wynosić 1 %. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w P. Z. stwierdziła, że skarga jest bezzasadna i wniosła o jej oddalenie w całości. Zarzut naruszenia przez Radę Miejską art. 231 § 1 Kodeksu karnego z tytułu podjęcia zaskarżonej uchwały jest bezprzedmiotowy. Obowiązkiem Rady Sygn. akt IISA/Wr 1026/02 2 jest ustalenie ceny też po określeniu tzw. taryf zatwierdzania cen i stawek opłat za korzystanie ze zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 2001 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ), do końca [...] r. podatek od budowli określony jako przejściowy wynosił 1%, począwszy od [...]r wynosi 2%. Zarzut zawyżenia opłat za pobór wody i ścieki jest bezzasadny. Propozycje ustalania stawek opłat za wodę i ścieki ustala na podstawie kalkulacji zakład wodno-kanalizacyjny. Propozycje stawek cenowych analizowane są przez Zarząd Miejski, opiniowane przez Komisję Rady Miejskiej ds. Budżetu. Kalkulacja opłat za dany rok kalendarzowy musi uwzględniać wszystkie elementy ekonomiczne i prawne do ustalania końcowej stawki opłat. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zatytułowane jako "skarga" z dnia [...]r., zostało skierowane do organu nadzoru celem zajęcia stanowiska odnośnie naruszenia prawa. Widział Prawny i Nadzoru Urzędu D. udzielił skarżącemu wyjaśnień z których wynika, że nie stwierdzono nieważności uchwały a ograniczono się jedynie do sygnalizacji o nieistotnym naruszeniu prawa polegającym na tym, iż to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfy i warunki ich stosowania, a Rada Miejska tylko zatwierdza powyższe taryfy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej a także na inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sądowa kontrola tych aktów polega na badaniu ich zgodności z prawem. Wskazać przy tym należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie Sygn. akt IISA/Wr 1026/02 3 będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z przyczyn wskazanych w skardze. Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( Dz.U. Nr 72, poz. 747 ), która weszła w życie z dniem 14 stycznia 2002 r.( art. 34 ), wprowadziła nowe zasady ustalania i zatwierdzania taryf za wodę i ścieki. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy taryfę tę ustalają przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne na 1 rok. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w terminie 70 dni przed planowaną datą wejścia w życie taryf przedstawia radzie wniosek o ich zatwierdzenie. Do wniosku tego dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w ich posiadaniu. Ustawodawca w art. 24 ust. 1 ustawy przyjął, że taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne o ich zatwierdzenie. Procedurę regulacyjną związaną z zatwierdzeniem taryf określają kolejne paragrafy art. 24 ustawy. Wskazana regulacja ustawowa rozdzieliła funkcje właścicielskie i zarządcze gminy poprzez upodmiotowienie przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, przyznając im wyłączne- prawo określania taryf oraz sporządzania wieloletnich planów rozwoju. , Rada gminy odpowiedzialna jest natomiast za zatwierdzanie przedłożonych taryf oraz uchwalenie wieloletnich planów rozwoju. Stosownie do art. 24 ust. 5 ustawy, zarząd miasta dokonuje sprawdzenia, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 (koszty związane ze świadczeniem usług, poniesione w poprzednim roku obrachunkowym, ustalone na podstawie ewidencji księgowej, z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowiązywania taryfy), pod względem celowości ich ponoszenia. W niniejszej sprawie Zarząd Miasta P. Z. w trakcie prowadzenia postępowania regulacyjnego, wbrew unormowaniu art. 24 ust. 5 powołanej ustawy, zobowiązał przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne do przedstawienia projektu kilku wariantów propozycji opłat na dostawę wody i odprowadzanie ścieków oraz dokonał wyboru jednego z nich, przedkładając Radzie Miejskiej propozycje uchwalenia wybranych opłat. W aktach sprawy brak jest zarówno wniosku przedsiębiorstwa o zatwierdzenie taryfy jak i Sygn. akt IISA/Wr 1026/02 4 wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej. W aktach sprawy brak jest oceny organu wykonawczego gminy odnośnie kompletności i prawidłowości sporządzonej dokumentacji przez przedsiębiorstwo. Dokonanie przez Zarząd Miejski wyboru jednego z wariantów opłat, nie spełnia wymogu ust. 5 art. 24 ustawy dotyczącego przeprowadzenia "sprawdzenia" taryfy i planu. W konsekwencji uchwalenie przez Radę Miejską w P. Z. opłat wybranych przez Zarząd Miasta, zamiast zatwierdzenia taryf sporządzonych przez przedsiębiorstwo, narusza rażąco przepis art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Skoro powołana ustawa zakłada autonomię przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych w zakresie określenia taryf, według zasad zawartych w jej przepisach, to należy przyjąć, że zaskarżona uchwała z dnia [...]r. o ustaleniu opłat za pobór wody i wprowadzanie ścieków, wydana została bez podstawy prawnej. Z tego też względu, Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy a dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( jt. Dz.U. z 2001 r. Nr 142 ze zm.), stwierdził wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa. Orzeczenie o kosztach oparte zostało na art. 200 tej ustawy.