II SA/Wr 103/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-05-13
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Alicja Palus, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej, wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli postępowanie nie było bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej, wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, jeśli postępowanie nie było bezprzedmiotowe, ponieważ właściciel nieruchomości, który nabył ją przed wejściem w życie planu miejscowego i zbył ją przed upływem 5 lat od jego wejścia w życie, jest zobowiązany do uiszczenia tej opłaty. W takiej sytuacji stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie jest uzasadnione na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej. Skarżący nabyli nieruchomość przed wejściem w życie planu miejscowego, a następnie ją zbywali. Wójt umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ nabycie nastąpiło po wejściu w życie planu. SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta, uznając umorzenie za rażące naruszenie prawa. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i norm konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), , Protokolant asystent sędziego Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. i R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wywołanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w związku z jej zbyciem oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] września 2009r., Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku R.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2009r., Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 października 2007r., Nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia dla S. i R.B. jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej we wsi B.Ł., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr 323/3 oraz nr 323/4, AM - 2, wywołanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w związku z jej zbyciem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. – utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję.
Kolegium zważyło, że istotą postępowania przed organem wyższego stopnia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest przeprowadzenie, w oparciu o stan faktyczny i prawny aktualny w dacie podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia, analizy mającej ustalić, czy jest ona dotknięta kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a.. Ocena prawidłowości decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 października 2007r., Nr [...] opiera się na zbadaniu, czy została ona podjęta zgodnie z aktualnym, obowiązującym w dniu wydania tej decyzji stanem prawnym. Podstawę prawną wydania badanej w trybie nadzwyczajnym decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a.. Stosownie do jego treści, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (tak: J. Borkowski, (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2008, s. 498).
Przedmiotem postępowania jest zawsze konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Tylko w razie braku związku pomiędzy sferą praw podmiotu (strony postępowania), a przedmiotem sprawy administracyjnej, postępowanie należy zawsze uznać za bezprzedmiotowe i co się z tym wiąże umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a..
Odnosząc te rozważania na grunt sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją organu pierwszej instancji, Kolegium stwierdziło, że nie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Materialnoprawną podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty jednorazowej ("planistycznej") stanowi art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Regulacja ta obowiązywała również w dacie wydania decyzji, której legalność jest badana. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
Nie ulega wątpliwości, że podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty planistycznej jest zdaniem Kolegium zbywca nieruchomości, tj. jej właściciel lub użytkownik wieczysty, który odpłatnie przenosi swoje prawo do nieruchomości na inny podmiot. Chodzi przy tym wyłącznie o podmiot, który był właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dacie uchwalania bądź zmiany planu miejscowego. Analizując tę kwestię w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zwrócono uwagę, że za takim rozumieniem przepisu przemawia to, że w ramach wykładni jednego przepisu stosuje się takie same kryteria wykładni. Skoro zatem art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zakłada tożsamość osoby właściciela, zarówno w chwili uchwalenia lub zmiany planu, jak i w dacie żądania odszkodowania, to nie ma podstaw, by przyjmować, że taka zasada nie obowiązuje w art. 36 ust. 4 ustawy (zob. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2006r., sygn. akt II OSK 955/05, publ. LEX nr 275481; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 408/07, niepubl.).
Kolegium wskazało, że R. i S.B. na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (Repertorium A nr [...]) nabyli w dniu 3 stycznia 2006r. nieruchomość oznaczoną geodezyjnie jako działka nr 323/2, obręb nr 0005, B.Ł.. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi B.Ł. uchwalony został przez Radą Gminy D. w dniu 17 listopada 2005r. uchwałą Nr [...] i wszedł w życie po upływie 14 dni od daty jego ogłoszenia, czyli w dniu 14 stycznia 2006r.. Do procedury uchwalania m.p.z.p. miała bowiem w tym przypadku zastosowanie regulacja ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz.139 ze zm./, w tym m. innymi art.28 ustawy. Możliwość taką przewiduje art.85 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr80, poz.717 ze zm.).
Dalej Kolegium wskazało, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 5 grudnia 2006r. (akt notarialny Repertorium A nr [...]) R.B. i S.B. zbyli przedmiotową nieruchomość na rzecz osoby fizycznej.
W opisanym stanie faktycznym zaistniały zdaniem Kolegium przesłanki wynikające z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, warunkujące możliwość wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia R.B. i S.B. opłaty jednorazowej. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji wszczął to postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony postępowania (zawiadomienie z dnia 3 października 2007r.).
Tym samym, skoro w sprawie istniała podstawa do prowadzenia postępowania mającego za cel ustalenie opłaty jednorazowej R.B. i S.B., to brak było w ocenie Kolegium podstaw do umorzenia postępowania. W szczególności podstawą taką nie mogła być podana w uzasadnieniu decyzji błędnie ustalona przez organ pierwszej instancji okoliczność, że nabycie nieruchomości nastąpiło już po dniu wejścia w życie planu miejscowego.
Umorzenie postępowania, mimo braku ku temu podstaw faktycznych, należało zdaniem Kolegium ocenić jako rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie słusznie zwraca się uwagę, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść orzeczenia pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisem prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że orzeczenie takie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść orzeczenia pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000r., sygn. akt V SA 2998/99; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99).
W ocenie Kolegium taką, kwalifikowaną wadę zawiera opisana na wstępie decyzja organu pierwszej instancji z dnia 15 października 2007r., Nr [...]. Jej treść pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z powołanym w podstawie prawnej przepisem powszechnie obowiązującym.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej we wniosku R.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium wskazało, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Ewentualny, powoływany przez skarżącego brak wzrostu wartości nieruchomości spowodowany uchwaleniem planu miejscowego nie należy do przesłanek, od których zależy możliwość wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty jednorazowej. Jest to przesłanka materialna, konieczna do orzeczenia o wysokości opłaty jednorazowej. Niewykazanie wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wyżej wymienioną przyczyną oznaczać będzie konieczność podjęcia rozstrzygnięcia o nieustaleniu opłaty rocznej. Będzie to zatem w dalszym ciągu orzeczenie merytoryczne (o istocie sprawy).
Natomiast jeśli chodzi o ocenę ważności uchwały uchwalającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi B.Ł., Kolegium zauważyło, że nie jest to kwestia, jaką należałoby brać pod uwagę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 października 2007r., Nr [...]. Jak wspomniano na wstępie rozważań, istotne, dla oceny prawidłowości decyzji w tym postępowaniu, jest ustalenie stanu prawnego, jaki obowiązywał w dacie jej wydania. Poza tym Kolegium wskazało, że nie posiada prawnych środków w celu kwestionowania ważności uchwał organów samorządu terytorialnego. Właściwość Kolegium wyznacza przepis art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało także i ten zarzut za nieuzasadniony.
Na marginesie rozważań Kolegium zauważyło, że jeżeli wnioskodawca kwestionuje możliwość zastosowania stawki procentowej określonej w "§ 14 uchwały" w sprawie o ustalenie opłaty jednorazowej, to zarzut taki będzie mógł zostać podniesiony w toku prowadzonego w trybie zwykłym postępowania.
Podsumowując powyższe rozważania Kolegium, stwierdziło że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji narusza w sposób rażący przepis art. 105 § 1 k.p.a., co obligowało do podtrzymania oceny wyrażonej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2008r., Nr [...].
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli Stanisława i Radosław Bizun, zarzucając Kolegium naruszenie:
– przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 października 2007r., nr [...], tj. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2, art. 8 i 16 k.p.a. oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji jego nieprawidłowe rozpatrzenie;
– norm konstytucyjnych, tj. art. 2 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zasady ochrony praw nabytych oraz zasady proporcjonalności.
W konsekwencji zaistnienia powyższych uchybień skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia 31 marca 2009r. w całości oraz utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy D..
Uzasadniając skargę Państwo B. podnieśli, że tryb wzruszenia decyzji ostatecznej określony w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. jest trybem nadzwyczajnym i nie może prowadzić do naruszenia ogólnych zasad prawa obowiązujących w demokratycznym Państwie prawa, a konsekwencji zasad charakterystycznych dla postępowania administracyjnego. Tym samym zastosowanie w/w trybu możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy wyeliminowanie decyzji z obiegu prawnego uzasadnione jest nie tylko naruszeniem prawa przy jej wydawaniu, ale w szczególności naruszeniem takich przepisów w sposób rażący. W opinii strony skarżącej dla stwierdzenia takiego kwalifikowanego naruszenia prawa nie jest wystarczającym uznanie, że decyzja wydana została w sposób sprzeczny z przepisem, którego znaczenie nie budzi wątpliwości. Taka bowiem interpretacja normy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. prowadzić musiałaby do niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej przesłanek nadzwyczajnego wzruszenia decyzji z pominięciem konieczności dokonania wykładni celowościowej. Skutkowałaby bowiem sytuacją, w której organ wyższego stopnia stwierdzając autorytarnie, że naruszona norma ma charakter oczywisty, mógłby wzruszyć każdą decyzję, przy wydawaniu której w jego ocenie naruszono przepisy prawa, bez względu na ich rangę. Oczywistym jest, że taka praktyka pozostawałaby w oczywistej sprzeczności choćby z zasadą trwałości decyzji oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
Stąd też - zdaniem skarżących - pojęcie rażącego naruszenia prawa, jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, musi być interpretowanie nie tylko z punktu widzenia samego formalnego naruszenia przepisu prawa choćby oczywistego, ale uwzględniając interes społeczny i słuszny interes strony, czyli skutki społeczno-gospodarcze. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia nieważności decyzji, jeśli nie przemawiają za tym ważne względy, które uzasadniałyby naruszenie zasady trwałości decyzji i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy, skarżący wskazali, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu decyzji, choć niewątpliwie została ona wydana z naruszeniem prawa. Naruszona norma nie ma bowiem charakteru istotnego czy naczelnego. Nie bez znaczenia jest również wątpliwość w ocenie skarżących co do ważności uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2005r.. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym określa się obowiązkowo stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4. Natomiast zgodnie z § 14 uchwały ustalono stawkę opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy, który to przepis dotyczy obniżenia wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Co za tym idzie - w ocenie skarżących - uchwała ta jest nieważna. Potencjalna zaś nieważność tej uchwały winna bezpośrednio wpływać na ocenę zaistnienia naruszenia prawa o charakterze rażącym.
Skarżący wskazali ponadto, że działając w najlepszej wierze i dochowując wszelkiej staranności dzięki w/w decyzji Wójta mieli podstawy uznać, iż sprzedaż nieruchomości nie generowała w tym wypadku ciężarów publicznoprawnych, a tym samym mogli całą kwotę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości spożytkować na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. W obecnej sytuacji finansowej, w przypadku ostatecznego stwierdzenia po czterech latach nieważności decyzji o umorzeniu postępowania, nie są w stanie uiścić opłaty planistycznej bez rażącego uszczerbku dla funkcjonowania rodziny.
Podkreślili także, że wydając zaskarżone decyzje SKO nieprawidłowo zebrało i dokonało oceny materiału dowodowego. W przypadku jednej z działek, których pierwotne postępowanie dotyczyło, tj. oznaczonej 323/4, nowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zmienił jej charakteru, a tym samym nawet hipotetycznie nie mógł nastąpić wzrost jej wartości w związku z jego wejściem w życie, brak tym samym było podstaw do wszczęcia postępowania w trybie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r.. Oczywistym jest zatem, że w tym zakresie postępowanie winno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.. Fakt, że w tym przypadku uzasadnienie decyzji było nieprawidłowe w żaden sposób nie może być uznany za rażące naruszenie przepisów prawa. Skarżący nie zgodzili się przy tym ze stanowiskiem SKO, że zarzut ten ma charakter materialnoprawny i może być rozpatrywany jedynie w postępowaniu wymiarowym. Fakt że nie została dokonana zmiana kwalifikacji gruntu w sposób jednoznaczny wyklucza możliwość wzrostu jego wartości na skutek uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwaną dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. z dnia [...] marca 2009r., Nr [...] nie naruszają przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., co powoduje, że skarga wniesiona przez S. i R.B. nie została uwzględniona.
Wskazać należy, że kontrolowane przez Sąd w niniejszej sprawie decyzje zostały podjęte w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 października 2007r., Nr [...]. Podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Niesporne jest w sprawie, że opisaną wyżej decyzją z dnia 15 października 2007r., Nr [...], Wójt Gminy D. powołując się na przepis art.105 § 1 k.p.a. w związku z art.36 ust.4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) - umorzył postępowanie w sprawie ustalenia dla S. i R.B. jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej we wsi B.Ł., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr 323/3 oraz nr 323/4, AM-2, wywołanego uchwaleniem [...] listopada 2005r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi B.Ł. i w związku z jej zbyciem. W uzasadnieniu tejże decyzji, Wójt Gminy D. stwierdził, że skoro strona opisane wyżej nieruchomości nabyła 3 stycznia 2006r., czyli już po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi B.Ł., to należało orzec o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie.
Z akt zaś sprawy niewątpliwie wynika i co przyznają sami skarżący, że nieruchomość oznaczoną geodezyjnie jako działka nr 323/2, obręb 0005, B.Ł. – S. i R.B. nabyli w dniu 3 stycznia 2006r. - na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]). Decyzją z dnia 30 sierpnia 2006r. Nr [...] Wójt Gminy D. zatwierdził projekt podziału w/w nieruchomości nr 323/2, w wyniku czego powstały dwie działki o numerach 323/3 i 323/4.
Istotne jest przy tym, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi B.Ł., obejmujący opisaną wyżej nieruchomość, uchwalony przez Radę Gminy D. w dniu [...] listopada 2005r. uchwałą Nr [...] w oparciu o przepis art.26 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz.139 ze zm./ w związku z art.85 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm./, został opublikowany w dniu [...]r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...], poz. [...].
Plan ten zgodnie z § 16 tejże uchwały w związku z art.28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz.139 ze zm./, wszedł w życie, po upływie 14 dni od daty jego ogłoszenia. Oznacza to, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi B.Ł. uchwalony uchwałą z dnia [...] listopada 2005r., Nr [...] zaczął obowiązywać od 14 stycznia 2006r.
Z akt sprawy niewątpliwie również wynika, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia 5 grudnia 2006r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) R. i S.B. zbyli nieruchomości nr 323/3 i nr 323/4 na rzecz osoby fizycznej.
Jak to Sąd już wyżej zauważył, materialnoprawną podstawę prawną wydania decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 października 2007r., Nr [...], stanowił przepis art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
Zgodnie zaś z art. 37 ust. 3 w związku z art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 4, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.
Uwzględniając powyższe przepisy oraz stan faktyczny sprawy, zgodzić się w pełni należy ze stanowiskiem Kolegium, że nie było podstaw do wydania w/w decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 października 2007r., Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia opłaty jednorazowej planistycznej. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. może nastąpić, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Przyjęte zostało, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (tak: J. Borkowski, (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2008, s. 498). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że w sprawie prowadzonego przez Wójta Gminy D. postępowania dot. ustalenia przedmiotowej opłaty jednorazowej planistycznej nie wystąpiły przesłanki stanowiące o bezprzedmiotowości postępowania, albowiem skarżący w dniu wejścia w życie w/w planu miejscowego byli właścicielami opisanych wyżej nieruchomości, zaś ich zbycie nastąpiło przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi B.Ł..
W takiej sytuacji podjęcie przez Wójt Gminy D. decyzji z dnia 15 października 2007r., Nr [...] w sposób rażący naruszyło przepis art. 105 § 1 k.p.a.. Tym samym Kolegium zasadnie stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia 15 października 2007r., Nr [...], w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a..
Sąd w pełni podziela także stanowisko Kolegium, że organ ten w tym postępowaniu nie jest uprawniony do oceny legalności postanowień uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. w dniu [...] listopada 2005r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi B.Ł..
Również poza kontrolą Sądu pozostaje w niniejszej sprawie uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2005r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu wsi B.Ł..
W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2009r., Nr [...], a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej - nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi w/w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło