II SA/Wr 1052/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-09
Skład orzekający: Anna Moskała, Jerzy Strzebińczyk, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności może pozostawić sprawę bez rozpoznania z powodu niestawiennictwa strony na posiedzeniu, czy też powinien wydać decyzję merytoryczną zgodnie z art. 138 K.p.a. i zasadą dwuinstancyjności?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności nie może pozostawić sprawy bez rozpoznania z powodu niestawiennictwa strony. Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 K.p.a. i odpowiednio stosując przepisy dotyczące postępowania przed powiatowym zespołem (§ 14 rozporządzenia), musi merytorycznie rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję, a nie postanowienie o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Niestawiennictwo strony nie zwalnia organu z obowiązku merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a pozostawienie jej bez rozpoznania narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności pozostawił sprawę bez rozpoznania, ponieważ strona nie stawiła się na posiedzeniu, mimo prawidłowego doręczenia zawiadomienia. Strona wniosła skargę, argumentując trudności w pokonywaniu odległości do siedziby Zespołu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1052/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska Protokolant - Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia I. uchyla zaskarżone postanowienie II. odstępuje od orzekania o wykonaniu zaskarżonego postanowienia III.
Sygn. akt 3 II SA/Wr 1052/2001
2
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, działając w oparciu o przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60) pozostawił sprawę bez rozpoznania.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podano, że zawiadomienie o posiedzeniu Zespołu w dniu 7 listopada 2000 r., na którym miało być rozpatrywane odwołanie strony zainteresowanej od orzeczenia wydanego w I instancji przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania w B., zostało wysłane na podany w aktach adres i odebrane osobiście przez E. K. - żonę zainteresowanego w dniu 18 października 2000 r. Strona nie stawiła się na posiedzeniu Zespołu, nie poinformowała o zmianie adresu ani nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Nie przejawiła więc żadnego zainteresowania sprawą. W związku z powyższym pozostawiono sprawę bez rozpatrzenia.
Skargę na to rozstrzygnięcie wniósł S. K., podnosząc, że bez szkody dla zdrowia nie może pokonywać takich odległości jaka dzieli jego miejsce zamieszkania od miejsca w którym działa Zespół ds. Orzekania. Wskazał, że dowody jego schorzeń są ewidentne, a powody nieobecności były zgłaszane.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że strona wszczynając postępowanie odwoławcze mogła przewidzieć konieczność uczestniczenia w posiedzeniu Komisji i zapewnić sobie pomoc osoby trzeciej. Mogła też poinformować organ odwoławczy o przeszkodach w stawieniu się na posiedzenie. Zauważyła, że przedmiotowe postępowanie toczy się na wniosek zainteresowanego i ma on obowiązek dbania o swoje interesy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia
sygn. akt 3 II SA/Wr 1052/2001
3
skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając zaskarżony akt sąd bada jego zgodność z prawem. Jest on zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż to wywodził skarżący.
Oceniając dopuszczalność skargi Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie podlega kognicji Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzekanie w przedmiotowej sprawie podlega bowiem przepisom ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 773 ze zm.). Jest to postępowanie dwuinstancyjne, w którym w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły, a w drugiej - wojewódzkie zespoły ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności.
W myśl natomiast art. 6 ust. 5 tej ustawy od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Nie ma wątpliwości, iż chodzi w tym wypadku o orzeczenia merytoryczne.
Art. 66 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych przepisami tej ustawy odsyła do stosowania kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz kodeksu pracy. Przepisy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, wydanego w dniu 12 stycznia 2001 r. przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60), w odróżnieniu od przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia w tym przedmiocie, nie zawierają odpowiednika § 18 rozporządzenia z dnia 21 stycznia 1999 r., który stanowił, że "do postępowania przed powiatowymi zespołami i wojewódzkimi zespołami w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Nie znaczy to jednak, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w tych sprawach.
Wystarczający jest bowiem zapis ustawowy zamieszczony w art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Skoro przepisy ustawy i rozporządzenia regulują wyczerpująco sprawy wydawania orzeczeń merytorycznych o stopniu niepełnosprawności, nie zawierają zaś unormowań, które odnosiłyby się do wydawania w toku postępowania przed zespołami postanowień o charakterze procesowym, to zastosowanie do tych postanowień - jak wywiedziono wyżej -mają przepisy K.p.a.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy powiatowe zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności działają jako pierwsza instancja, zaś wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności - jako druga instancja.
Kwestię zakresu działania organów drugiej instancji reguluje przepis art. 138 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ drugiej instancji, orzekając merytorycznie, wydaje decyzję, w której:
sygn. akt 3 II SA/Wr 1052/2001
4
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może również uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Z powyższego uregulowania wynika, że poza wskazanymi w tym przepisie rozstrzygnięciami żadne inne jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy kierując się treścią § 8 rozporządzenia z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii uznał, że niestawiennictwo osoby zainteresowanej na posiedzenie składu orzekającego upoważnia go do pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Uwadze tego organu umknęła jednak regulacja zawarta w § 14 tego rozporządzenia, który stanowi, iż tryb postępowania przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności przed powiatowym zespołem stosuje się odpowiednio do postępowania przed wojewódzkim zespołem. Odpowiednie zastosowanie przepisów o postępowaniu przed powiatowym zespołem oznacza w tym wypadku tyle, że organ odwoławczy musi merytorycznie rozpatrzyć sprawę i niezależnie od tego czy zainteresowany stawi się na posiedzenie zespołu czy też nie, nie może pozostawić odwołania bez rozpoznania, gdyż stoi to w sprzeczności z zakresem jego kompetencji uregulowanym art. 138 K.p.a. Inne rozumienie zapisu § 14 cytowanego rozporządzenia przez organ odwoławczy prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 K.p.a. Należy też podkreślić, że organ odwoławczy orzeka zawsze w formie decyzji.
Z tych względów w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem prawa podlegało uchyleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło