II SA/Wr 112/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 22 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 499/12 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie sygn. akt II SA/Wr 499/12 – z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi poprzez przedłożenie wymaganych odpisów skargi - odrzucił skargę J. W. na decyzję Wojewody D. z dnia 30 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej przebudowę lokalu mieszkalnego. W dniu 17 grudnia 2012 r. skarżący wniósł pismo zatytułowane: "Zażalenie – w sprawie sygn. akt SA/Wr 499/12 – na okoliczność zbadania dowodu w postaci poświadczenia awizo o doręczeniu zarządzenia sądu w zakresie uzupełnienia 9. odpisów skarg". W uzasadnieniu tego pisma skarżący wskazał, że odrzucenie skargi w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 499/12 było nieuzasadnione z uwagi na fakt, iż nie otrzymał od sądu dwóch przesyłek, lecz jedną, w której znajdowało się zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu. Skarżący wyjaśnił, że w terminie do uiszczenia wpisu złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, z których został zwolniony. Podniósł, że poza przesyłką zawierającą wezwanie dotyczące wpisu od skargi, nie otrzymał innej przesyłki sądowej, która zawierałaby wezwanie do przedłożenia brakujących 9 odpisów skargi, a co bezpodstawnie dopuszczono jako dowód na nie wykonanie przez niego zarządzenia z datą 14 sierpnia 2012 r. co zdaniem skarżącego dotyczyło innego zarządzenia. Dlatego też w sprawie istnieje potrzeba sprawdzenia, czy w aktach sprawy znajduje się jedno, czy też dwa zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej. Skarżący argumentował, że z uwagi na to, że w posiadanych dokumentach nie odnalazł przywołanego w postanowieniu z dnia 21 września 2012 r. zarządzenia dotyczącego odpisów skargi, zasadnym stało się wznowienie postępowania w niniejszej sprawie ze względu na błędne odczytanie przez Sąd zwrotnego potwierdzenia odbioru. Ze względu na to, że treść pisma nie była precyzyjna, zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2013 r. wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia czy pismo należy traktować jako skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 21 września 2012 r., przy czym w przypadku pozytywnej odpowiedzi skarżący został zobowiązany do wskazania ustawowej podstawy wznowienia postępowania i jej uzasadnienia oraz wskazania okoliczności świadczących o zachowaniu terminu do wniesienia skargi (k. 5). W odpowiedzi skarżący pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. poinformował, że jego pismo z dnia 17 grudnia 2012 r. należy traktować jako skargę o wznowienie postępowania. Wskazał także, że przedstawione w tym piśmie stanowisko dotyczące uzupełnienia braków odpisów skargi wynika z dokumentacji jaką w tej sprawie posiada i co zauważył po odrzuceniu skargi. Wyjaśnił, że nie posiada innej przesyłki poleconej z zarządzeniem, z którego wynikałaby konieczność doręczenia brakujących odpisów skargi. Natomiast przesyłka wskazywana w postanowieniu o odrzuceniu skargi dotyczyła jedynie niezwłocznego dokonania wpisu. Przy piśmie z dnia 17 stycznia 2013 r. pełnomocnik z urzędu w osobie adw. L. S. złożył do akt opinię o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W przedłożonej opinii pełnomocnik powołując się na analizę akt sprawy wskazał, że treść zobowiązania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, dowodu doręczenia tego zobowiązania, a przede wszystkim treść oświadczenia skarżącego zawartego w jego piśmie z dnia 18 października 2012 r., w którym oświadczył, że przebywa na rencie i że ze względu na zaburzenia zdrowotne nie zauważył, iż został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych w zakreślonym terminie, prowadzi do wniosku, iż skarżącemu prawidłowo doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem opiniującego nieuzupełnienie braków formalnych skargi w zakreślonym przez Sąd terminie prowadził do jej obligatoryjnego odrzucenia. Dlatego też nie doszło do naruszenia przepisów, które powodowałby pozbawieniem możliwości działania skarżącego w sprawie. Nie zachodzą w sprawie także jakiekolwiek inne podstawy do wznowienia postępowania w sprawie. Po zmianie pełnomocnika z urzędu, nowo wyznaczony dla skarżącego pełnomocnik w osobie adw. M. H. złożył do akt sporządzoną w dniu 19 marca 2013 r. opinię prawną o braku podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a.") można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Należy mieć przy tym na uwadze, że instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego stanowi formę postępowania nadzwyczajnego, którego podstawowym celem jest zapewnienie racjonalnej stabilności merytorycznego orzeczenia i autorytetu sądu, który je wydał (por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 49-50). Wyjątkowy charakter tej instytucji i jej odrębność w stosunku do postępowania zwykłego podkreśla sposób jej unormowania przez ustawodawcę. Zgodnie z art. 279 p.p.s.a., obowiązkiem podmiotu domagającego się wznowienia postępowania jest w szczególności wskazanie w skardze podstawy wznowienia i jej uzasadnienie. Podkreśla się, że wskazanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z okoliczności wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie w danej sprawie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 632). Sąd nie może zaś doszukiwać się samodzielnie przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Przesłanki uzasadniającymi wznowienie postępowania zamieszczone są w przepisach art. 271 p.p.s.a., art. 172 p.p.s.a. oraz art. 273 p.p.s.a. i są nimi powody skutkujące nieważnością postępowania, tj. jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1 p.p.s.a.) oraz - jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Przyczyną wznowienia postępowania jest także przypadek gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.). Wznowienia postępowania można żądać także a tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a ponadto, w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). Według art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Oznacza to, że do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania dochodzi wówczas, kiedy została ona wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia lub nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia określonej w art. 271-274 p.p.s.a. Dodatkowo należy zaznaczyć, że nawet sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Wskazany pogląd został wielokrotnie wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04; postanowienie NSA z dnia 25 września 2001 r., sygn. II SA/Gd 970/01). Biorąc pod uwagę wyżej wymienione przepisy oraz uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych należy zauważyć, że z treści skargi o wznowieniu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 499/12 wynika, że skarżący nie powołuje się na żadną ze wskazanych wyżej ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowego. W szczególności podstawą taką nie mógł być podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczący braku otrzymania zarządzenia dotyczącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci przesłania 9 odpisów skargi. Zarzut ten w istocie dotyczy naruszenia przepisów prawa procesowego stanowiących podstawę odrzucenia skargi wskazanym postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja mogłaby więc stanowić podstawę skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej możne być zarzut naruszenia przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie przesądzając o zasadności i szansach powodzenia podniesienia w skardze kasacyjnej takiego zarzutu i okoliczności powołanych dla jego uzasadnienia w realiach rozpatrywanej sprawy przyjdzie zauważyć, że przyznany skarżącemu pełnomocnik z urzędu w złożonej opinii prawnej stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od kwestionowanego przez skarżącego postanowienia z dnia 21 września 2012 r. Uwzględniając zatem, że postępowanie wywołane skargą o wznowienie postępowania sądowego nie jest drogą prawną do sanowania uchybień, braków czy też zaniechań skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2008 r. II FSK 1357/06) skarga kasacyjna i skarga o wznowienie postępowania są bowiem zupełnie odrębnymi trybami postępowania i nie można ich stosować zamiennie, służą bowiem zupełnie innym celom w niniejszej sprawie należało przyjąć, że skarżący, biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, nie mógł skorzystać z instytucji wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 499/12. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją wyjątkową, którą można zastosować wówczas, gdy orzeczenie stało się prawomocne w normalnym toku instancji, a potem wyszły na jaw okoliczności, mogące stanowić podstawę do wznowienia, wskazane w art. 271-273 p.p.s.a. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie miały miejsca. W istocie skarga o wznowienie postępowania skierowana jest przeciwko prawomocnemu postanowieniu odrzucającemu skargę, jednak na to postanowienie służyła skarga kasacyjna. W konsekwencji powyższych ustaleń należało uznać, że nie zostały spełnione warunki uzasadniające wznowienie postępowania i ponowne rozpatrzenie w trybie wznowionego postępowania sprawy objętej skargą na decyzję Wojewody D. z dnia 30 maja 2012 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej przebudowę lokalu mieszkalnego o wznowienie postępowania. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu – odrzucając skargę o wznowienie postępowania.