II SA/Wr 1166/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-09
Skład orzekający: Lidia Sewiniowska, Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić prawomocną decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, jeśli postępowanie w sprawie wznowiono, ale nie przeprowadzono go zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, organ pierwszej instancji wydał decyzję o uchyleniu prawomocnej decyzji przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia, co pozbawiło stronę możliwości wzięcia udziału w tym postępowaniu. Ponadto, organ uchylił decyzję, nie rozstrzygając jednocześnie co do istoty sprawy, co stanowi naruszenie art. 151 §1 pkt 2 Kpa.Stan faktyczny
Skarżący H. K. został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu prawo do zasiłku. Następnie organ pierwszej instancji uchylił tę decyzję, powołując się na nowe okoliczności dotyczące zatrudnienia skarżącego w przeszłości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował zasadność uchylenia decyzji, wskazując, że w momencie pierwszej rejestracji posiadał dokumenty świadczące o ustaniu zatrudnienia z winy pracodawcy i informował o toczącym się postępowaniu sądowym o przywrócenie do pracy. Sąd administracyjny uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J. z dnia [...] r. nr [...]. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Sewiniowska Sędziowie: Sędzia WSA (del.) Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J. z dnia [...] r. nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Przedmiotem skargi Pana H. K. jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty J. z dnia [...]r. nr [...]uchylającą z urzędu prawomocną decyzję Starosty J. z dnia [...] r. nr [...], którą orzeczono o uznaniu P. H. K. za osobę bezrobotna z dniem [...]r. i przyznano prawo do zasiłku od dnia [...] r.
W dniu [...]r. Pan K. dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G.
Decyzją z dnia [...]r. Starosta J. orzekł o :
- uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...]r.
- przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...]r., na okres 12 miesięcy w kwocie 120% podstawowej wysokości zasiłku, określonej w art. 24 ust. 1 i ust.6b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r., Nr 6,poz.56 ze zm.).
Decyzją dnia [...]r. Starosta J., powołując art. 2 ust.1 pkt 2, art. 13 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 6 lit. a) i b) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, orzekł o utracie przez Pana K. statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku z dniem [...]r., bowiem z posiadanych dokumentów wynikało, że skarżący podjął zatrudnienie.
Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta J. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczna decyzją z dnia [...]r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...]r. i przyznania mu prawa do zasiłku z dniem [...]r. Jako podstawę prawną powołał art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 §1 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) - dalej w skrócie Kpa. W uzasadnieniu postanowienia podano, że z przedstawionego w dniu [...]r. świadectwa pracy, wystawionego przez Urząd Gminy w S. K. wynika, iż skarżący był zatrudniony w tym urzędzie w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od [...]r. do [...]r., zatem w dniu rejestracji tj. w dniu [...]r. był zatrudniony, a to uniemożliwia uznanie za osobę bezrobotną.
Z adnotacji na postanowieniu wynika, że doręczono je skarżącemu w dniu [...] r.
Decyzją z dnia [...]r. Starosta J. na podstawie art. 151 §1 pkt 2 Kpa uchylił z urzędu prawomocną decyzję z dnia [...]r. o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem [...] r. i przyznaniu prawa do zasiłku z dniem [...]r. W uzasadnieniu wskazano na okoliczności wcześniej podane w postanowieniu. Decyzję tą doręczono skarżącemu także [...]r. (łącznie z postanowieniem o wznowieniu postępowania).
Od decyzji Pan K. odwołał się. W uzasadnieniu wyjaśnia, iż w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. posiadał świadectwo pracy wystawione przez Urząd Gminy w S. K. w dniu [...]r., z którego wynikało, iż rozwiązano z nim stosunek pracy zgodnie z art. 30 §1 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.). Po przedstawieniu tego świadectwo pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. G. przyznano mu status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku. W dniu [...]r. podjął pracę na 3/ 4 etatu w PKO Oddział w J. G., o czym powiadomił organ zatrudnienia i z dniem [...]r. utracił prawo do zasiłku i status bezrobotnego.
Wyrokiem Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) został przywrócony do pracy w Urzędzie Gminy w S. K. na uprzednio zajmowane stanowisko. Zatrudnienie podjął w dniu [...]r. jednak na skutek ponownego wypowiedzenia umowy o pracę przez Urząd Gminy stosunek pracy ustał w dniu [...]r.
Skarżący zgłosił się ponownie do Powiatowego Urzędu Pracy w J. G. i został uznany za bezrobotnego, ale po przedłożeniu dokumentów wznowiono poprzednie postępowanie. Skarżący uważa, że na podstawie posiadanego w dniu pierwszej rejestracji (tj. [...]r.) świadectwa pracy spełniał warunki do przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z tych względów decyzję z dnia [...]r. uważa z bezzasadną.
Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że w sprawie jest bezsporne, iż w dacie pierwszej rejestracji (tj w dniu [...]r.) skarżący pozostawał w stosunku pracy. Okoliczność ta wynika z faktu, że w dniu [...]r. skarżący został przywrócony do pracy w Urzędzie Gminu w S. K. na podstawie wyroku z dnia [...]r. Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w J. G. (sygn. akt [...]), który uprawomocnił się w [...]r. po oddaleniu apelacji przez Sąd Okręgowy w L. Fakt istnienie sporu związanego ze stosunkiem pracy został ujawniony przez skarżącego dopiero przy drugiej rejestracji w [...]r., kiedy to skarżący przedłożył świadectwo pracy z Urzędy Gminy w S. K. W świetle tych ustaleń organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że w chwili drugiej rejestracji istniały przesłanki do tego by wznowić postępowanie w sprawie i wydać decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...]r., przyznającej skarżącemu status bezrobotnego i prawo do zasiłku. Podstawą wznowienia postępowania był przepis art. 145 §1 pkt 5 Kpa stanowiący, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną należy wznowić postępowanie o ile wyjdą na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności lub nowe dowody nie znane organowi, który decyzję wydał w dacie jej stanowienia. Zdaniem organu odwoławczego podnoszone przez skarżącego argumenty, kwestionujące treść wystawionego świadectwa pracy nie rzutowały na rozstrzygnięcie sprawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pan K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uważa ją za bezzasadną, gdyż odbiera prawo nabyte wcześniej zgodnie z przepisami. Z dokumentów, jakimi dysponował w dniu pierwszej rejestracji wynikało, że w Urzędzie Gminy w S. K. zatrudniony był od [...]r. do [...]r. a stosunek pracy ustał z winy pracodawcy, równocześnie informował, że w trakcie jest postępowanie sądowe o przywrócenie do pracy i okazał wyrok z [...]r., który nie był prawomocny. Proces sądowy trwał osiem miesięcy. W okresie tym skarżący pozostawał bez środków do życia. Do pracy powrócił dopiero w dniu [...]r.
Powiatowy Urząd Pracy w J. G. mimo posiadanych informacji o sporze z pracodawcą nie informował skarżącego o ewentualnej konieczności zwrotu pobranego zasiłku. Nowe świadectwo prace, na które powołuje się organ zostało wystawione w dniu [...] r. - po wydaniu decyzji z dnia [...]r., przyznającej status bezrobotnego i prawo do zasiłku. Wynikało, z niego, że stosunek pracy trwał nieprzerwanie od [...]r. do [...]r. Na treść tego świadectwa pracy skarżący nie miał wpływu, może jedynie potwierdzić, że w spornym okresie pracy nie wykonywał i nie pobierał żadnych świadczeń pieniężnych.
Ponadto podnosi, że w dniu [...]r. otrzymał postanowienie, decyzje i nakaz zwrotu pobranego nienależnie zasiłku dla bezrobotnych w kwocie brutto [...] zł W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie u.p.s.a.
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w tym zakresie należy stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 149 §1 i § 2 Kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 Kpa w związku z art. 126 Kpa). Po przeprowadzeniu postępowania organ administracji publicznej stosowanie do art. 151 Kpa wydaje decyzję, w której:
- odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeśli stwierdzi brak podstaw wymienionych w art.145§ 1Kpa lub art.145 a) Kpa, lub
- uchyla decyzję dotychczasową, jeśli stwierdzi istnienie podstaw, określonych w art. 145 §1 Kpa lub art.145a) Kpa, do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy; przez rozstrzygniecie co do istoty sprawy należy rozumieć zarówno rozstrzygniecie merytoryczne jak i rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania, lub
- stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa jeśli nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa.
W rozpatrywanej sprawie postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu organ pierwszej instancji wydał w dniu [...]r. Postanowienie to doręczono stronie w dniu [...]r., a zatem dopiero w dniu [...]r. rozpoczęło się postępowanie wynikiem, którego miało być ustalenie czy w sprawie występują przesłanki wymienione w art. 145 §1 pkt 5 Kpa otwierające możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 151 Kpa, sprawy uprzednio rozstrzygniętej już decyzja ostateczna. Należy jednak stwierdzić, iż postępowania takiego w sprawie nie przeprowadzono, przed wydaniem decyzji, bowiem decyzję w trybie art. 151 §1 pkt 2 Kpa Starosta J. wydał w dniu [...]r. tj. przed wszczęciem postępowania. Działanie takie pozbawiło całkowicie stronę możliwości wzięcia udziału w tym postępowaniu. Organ naruszył art. 8, art.9, art. 10 oraz art. 151 Kpa. Już to uchybienie powoduje, iż niezbędne jest usunięcie z obrotu prawnego zarówno decyzji organu pierwszej instancji, jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody D. z dnia [...]r.
Sąd stwierdza ponadto, iż organu pierwszej instancji powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 151 §1 pkt 2 Kpa nie wypełnił dyspozycji tego przepisu orzekł, bowiem wyłącznie o uchyleniu prawomocnej decyzji Starosty J. z dnia [...]r. nie rozstrzygając, co do istoty sprawy. Działaniem takim naruszył, zatem powołany przepis art. 151 §1 pkt 2 Kpa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyeliminować stwierdzone uchybienia proceduralne oraz rozważyć, czy w ustalonym stanie faktycznym istniały przesłanki wzruszenia ostatecznej decyzji Starosty J. przyznającej skarżącemu status osoby bezrobotnej z dniem [...]r. i prawo do zasiłku z dniem [...]r. z przyczyn wskazanych w art. 145 §1 pkt 5 Kpa.
Naruszenie powołanych przepisów postępowania administracyjnego jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy obligowało Sad do uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 §1 pkt lit. c) u.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło