II SA/Wr 124/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. i J.S. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ze skargi K. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego, położonego przy ul. [...] we W. postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [..] r. Nr [...] K. i J. S. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego, położonego przy ul. [...] we W wnieśli jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący w piśmie z dnia [...] r. przywołując w podstawie prawnej przepis art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponowili swój wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...]. uzasadniając swoje żądanie trudnymi do odwrócenia skutkami uwarunkowanymi niemożnością przywrócenia stanu poprzedniego w przypadku wykonania wskazanych bardzo kosztownych i pracochłonnych prac remontowo – budowlanych. Ponadto skarżący podnieśli, że do dnia [...] r. tj. wyznaczonego terminu realizacji robót, pozostał niespełna miesiąc, a zatem nie ma realnej możliwości wykonania w tym terminie prac na dachu z uwagi na nieprzewidywalność warunków atmosferycznych w miesiącu kwietniu oraz niemożność uzyskania usługi ze strony specjalistycznej firmy zajmującej się przeprowadzaniem prac remontowo – budowlanych, co wymaga uzgodnień czynionych z dużym, co najmniej kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, a decyzja Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego winna być racjonalna w swej istocie i co za tym idzie wykonalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. W art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrażono zasadę, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z § 3 tego artykułu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego postanowić o wstrzymaniu w całości lub w części aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W odniesieniu do regulującego wcześniej przedmiotową materię art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), podobnie formułującego przesłanki wstrzymania przez sąd wykonania aktu administracyjnego, utrwalił się w orzecznictwie pogląd, że chodzi tu o sytuacje, w których wykonanie decyzji spowodowałoby znaczną szkodę, a ewentualne wzruszenie przez sąd tej decyzji nie byłoby w stanie odwrócić wywołanych przez nią skutków. W ramach tego postępowania Sąd nie był władny do przeprowadzenia merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, tj. czy jest on zgodny z prawem (zaskarżony akt administracyjny do momentu jego uchylenia korzysta z domniemania zgodności z prawem). Instytucja przewidziana w art. 40 ust. 1 powołanej ustawy miała charakter szczególny, jako zasadę przyjmowała bowiem, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Ta sama argumentacja pozostaje aktualna na tle obecnego uregulowania zawartego w art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym, przedmiotem orzeczenia Sądu w niniejszej sprawie wskutek wniosku skarżącego była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego, położonego przy ul. [...] we W. Należy podkreślić, iż orzeczenie Sądu dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w ramach opisanej instytucji ochrony tymczasowej ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, a mianowicie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać także należy, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo oparto na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W odróżnieniu od wcześniej obowiązującego art. 40 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wstrzymanie zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożenia przez skarżącego stosownego wniosku. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości w istocie kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. Zgodnie z najnowszą linią orzecznictwa Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, a którą tutejszy Sąd podziela w całej rozciągłości, sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, przy ocenie zaistnienia przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania decyzji musi uwzględniać wszystkie okoliczności, także i te nie podniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (tak między innymi NSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 31.03.2005 r. II OZ 155/05 OwSS 2005/3/72 OwSS 2005/3/72 ). W tym kontekście należy stwierdzić, że ustawodawca nie uzależnia możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu od wykazania przez stronę, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skoro w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zawarto wyrażenia "jeżeli strona wykaże" bądź wyrażenia podobnego do tego, jakim ustawodawca posłużył się na przykład w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. Wypowiedź ustawodawcy zawarta w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozpoczyna się od uzależnienia podjęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności od złożenia wniosku przez skarżącego. Z obowiązku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie można jednak wyprowadzać tezy o pełnym obowiązywaniu zasady skargowości w postępowaniu o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Prawidłowość takiej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. potwierdzają pozostałe człony tego artykułu. Warto zwrócić uwagę na art. 61 § 4 p.p.s.a., który pozwala zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności. Reasumując, wniosek jaki płynie z tego przepisu, jest taki, że Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu. Skoro w toku postępowania Sąd ma z urzędu brać pod uwagę te okoliczności, to ten sam obowiązek ciąży każdorazowo przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tą konkretną sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku realizacji nakazu usunięcia stwierdzonych przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy sam istniejący stan techniczny obiektu wywołuje dopuszczalne czy niedopuszczalne skutki dla otoczenia, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane usunięciem stwierdzonych przez organ nieprawidłowości w stanie technicznym tego obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi nakazane prace remontowo - budowlane nie powinny być jednak prowadzone. Przenosząc wskazane rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że już sama konieczność wykonania w krótkim, jak trafnie wskazują to skarżący mało realnym terminie nakazanych przez organ nadzoru budowlanego, pracochłonnych i kosztownych prac remontowo – budowlanych w sytuacji gdy legalność wydanych w tym zakresie rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego obu instancji budzić może wątpliwości, stwarza dla skarżących potencjalne niebezpieczeństwo spowodowania trudnych dla nich do odwrócenia skutków, w szczególności o charakterze ekonomicznym. Należy jednocześnie zastrzec, iż wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji nie wpływa na treść samego rozstrzygnięcia jakie może zapaść postępowaniu głównym zainicjowanym skargą. Z powyższych względów i na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie postanowienia.