II SA/Wr 1240/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-05

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska, Bogumiła Skrzypczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla bezrobotnych wypłacony osobie, która następnie została przywrócona do pracy w wyniku wygranej sprawy sądowej przeciwko byłemu pracodawcy, może być uznany za świadczenie nienależnie pobrane, jeśli osoba ta była pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do zasiłku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne (art. 7 i 77 kpa), nie wyjaśniając i nie ustalając istnienia przesłanek materialnoprawnych do uznania zasiłku za nienależnie pobrany. W szczególności nie rozważono, czy skarżąca była prawidłowo pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do zasiłku oraz czy w świetle okoliczności faktycznych świadczenie można uznać za nienależne, biorąc pod uwagę, że skarżąca dochodziła swoich praw w związku z niezgodnym z prawem zwolnieniem ze służby.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca, U. M., została zwolniona ze służby w Urzędzie Ochrony Państwa, z czym się nie zgadzała i podjęła kroki prawne, w tym skargę do NSA. W międzyczasie zarejestrowała się w urzędzie pracy i pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Po uchyleniu przez NSA decyzji o zwolnieniu ze służby, organy administracji uznały zasiłek za nienależnie pobrany i nakazały jego zwrot. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że informowała urzędników o toczącym się postępowaniu sądowym i że nie miała świadomości pobierania świadczenia nienależnie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) NSA - Bogumiła Skrzypczak Protokolant Agnieszka Figura Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi U. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania U. M. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r. nr [...] uznającej za nienależny i przypisującej do zwrotu pobrany przez U. M. zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...]r. do [...]r. w łącznej kwocie [...] zł, Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wyżej wymienioną decyzją z dnia [...]r. Prezydenta Miasta W. zobowiązano U. M. do zwrotu kwoty [...]zł tytułem nienależnie pobranego zasiłku za okres od [...]r. do [...]r. Organ I instancji uznał bowiem, że zasiłek ten został stronie wypłacony mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania. W uzasadnieniu owej decyzji podano, że w dacie rejestracji, tj. [...]r. strona nie poinformowała, że prowadzi postępowanie mające na celu uchylenie przez Szefa Urzędu Ochrony Państwa rozkazu zwalniającego ją ze służby oraz, że wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia jej ze służby i przeniesienia do Grupy Rezerwy. W odwołaniu od tej decyzji U. M. wniosła o jej uchylenie i wyjaśniła, że w dniu [...]r. zastała zwolniona ze służby w Urzędzie Ochrony Państwa, w/g jej twierdzeń, z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...]r. wystąpiła z wnioskiem do Szefa UOP o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w dniu [...]r. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy celem rejestracji. W dacie rejestracji okazała świadectwo zwolnienia ze służby oraz komplet niezbędnych dokumentów i wówczas potwierdziła własnoręcznym podpisem kartę rejestracyjną. Odwołująca się podniosła, że w dacie rejestracji ustnie powiadomiła pracownika dokonującego jej rejestracji, że nie zgadza się z decyzją Szefa UOP i wystąpiła do niego o ponowne rozpatrzenie jej zwolnienia ze służby. Jednak okazało się, że Szef UOP dwukrotnie odmówił jej uchylenia rozkazu zwalniającego ze służby. Wobec tego złożyła skargę do NSA na wszystkie decyzje Szefa UOP dotyczące jej zwolnienia. Dalej wyjaśniła, że w dniu [...]r. podczas jednej z wizyt w Urzędzie Pracy, ustnie poinformowała pracownicę PUP, że sprawę dotyczącą zwolnienia jej ze służby oddała do sądu i wtedy zapytała, czy w razie, kiedy wygra sprawę będzie musiała zwrócić zasiłek. Wówczas pracownica PUP stwierdziła, że nie sądzi, aby pracodawca zwrócił jej wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy oraz dodała, że jeżeli odwołująca się wygra sprawę w sądzie, to sprawą ewentualnego zwrotu zasiłku zajmą się prawnicy Urzędu Pracy. W dniu [...]r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu jej skargi uchylił wszystkie decyzje Szefa UOP dotyczące zwolnienia strony ze służby w wyniku czego od [...]r. odwołująca się została uznana za funkcjonariusza UOP. Odwołująca się podała dalej, że w dniu [...]r. przedłożyła w Urzędzie Pracy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wówczas pracownica tego Urzędu zaprowadziła ją do Naczelniczki Wydziału Ewidencji Orzecznictwa i Świadczeń. Wtedy odwołująca się została poinformowana, że o fakcie wystąpienia do sądu powinna powiadomić Urząd Pracy na piśmie. Wówczas odwołująca się poinformowała, że zrobiła to ale ustnie i nikt jej nie kazał składać pisemnego oświadczenia, ani nie pouczył jej w tej sprawie. Następnie PUP w W. w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił swoją decyzję dot. uznania odwołującej się z dniem [...]r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku na okres 12 miesięcy. W [...]r. odwołująca się otrzymała z PUP wezwanie, aby zgłosiła się do Urzędu Pracy celem dostarczenia dokumentu potwierdzającego, kiedy wystąpiła z pozwem do sądu na decyzję Szefa UOP dotyczącą zwolnienia jej ze służby. Odwołująca się podała, że w okresie od [...]r. do [...]r. przebywała poza miejscem zamieszkania i wymagany dokument dostarczyła do Urzędu Pracy dopiero w dniu [...] r. W tym dniu na prośbę pracownika złożyła pisemne oświadczenie, w którym podała, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.09.2000r. rozkazy Szefa UOP dotyczące zwolnienia jej ze służby zostały uchylone, od [...]r. została uznana za funkcjonariusza UOP, a w dniu [...]r. przelano na jej konto bankowe wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy. Odwołująca się na początku [...]r. jeszcze raz dobrowolnie zgłosiła się do PUP i napisała kolejne oświadczenie, wskazując w nim od kiedy zaczęła odwoływać się od decyzji Szefa UOP i po raz kolejny przypomniała o fakcie, że w dniu [...]r. ustnie poinformowała pracownicę PUP, że sprawę skierowała do sądu. Ponadto dodała, że nigdy nie ukrywała przed pracownikami PUP, iż nie zgadzała się z decyzją Szefa UOP i od tych decyzji złożyła odwołanie. Odwołująca się uważa, że zgodnie z prawem była uznana za osobę bezrobotną, a zasiłek, który pobrała za okres od [...]r. do [...]r., w całości przeznaczyła na utrzymanie swojej rodziny. Jej zdaniem nie może ona ponosić odpowiedzialności za ustawodawcę, który nie przewidział zaistnienia takiej sytuacji prawnej i nie uwzględnił jej w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rozpatrując odwołanie organ II instancji ustalił, że U. M. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w W. w dniu [...]r. i przedstawiła dokumenty, na podstawie których ustalono, że w okresie od [...]r. do [...]r. pełniła służbę jako funkcjonariusz UOP. Na tej podstawie decyzją z dnia [...]r. została uznana za osobę bezrobotną z dniem [...]r. z prawem do zasiłku na okres 12 miesięcy od dnia [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych. W uzasadnieniu decyzji podano, że prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego wcześniejszą utratę. Organ ten ustalił dalej, że w dniu [...]r. U. M. przedłożyła w Urzędzie Pracy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w sprawie z jej skargi na decyzję Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby i przeniesienia do Grupy Rezerwowej, którym to wyrokiem uchylono decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]r., jak również rozkaz personalny nr [...] z dnia [...]r. Na tę okoliczność w dniu [...]r. U. M. złożyła w Urzędzie Pracy w W. oświadczenie, w którym podała, że w wyniku uchylenia wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 29.09.2000r. rozkazu personalnego Szefa UOP nr [...] z dnia [...]r. dotyczącego przeniesienia jej do Grupy Rezerwy Biura Kadr i Szkolenia i zwolnienia ze służby z dniem [...]r., od dnia [...]r. do chwili złożenia oświadczenia jest funkcjonaruszem UOP. Na tej podstawie Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania U. M. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. i przyznania prawa do zasiłku na okres 12 miesięcy od dnia [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych, a następnie w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję z dnia [...]r. w sprawie uznania U. M. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...]r. i odmówił uznania odwołującej się za osobę bezrobotną, a po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...]r. wydał decyzję uznającą za nienależny i przypisującą do zwrotu pobrany przez U. M. zasiłek za okres od [...]r. do [...]r. w łącznej kwocie [...]zł. Mając powyższe na względzie organ II instancji uznał wniesione przez U. M. odwołanie za bezzasadne. Wskazał, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Według art. 2 ust. l pkt 2 powołanej ustawy bezrobotnym jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. U. M. w dacie rejestracji, tj. [...]r., została pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku i nie powiadomiła, że prowadzi postępowanie mające na celu uchylenie przez Szefa UOP rozkazu zwalniającego ją ze służby oraz że wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Szefa UOP z dnia [...]r. w przedmiocie zwolnienia ze służby i przeniesienia do Grupy Rezerwy. Brak jakiegokolwiek dowodu na to, że odwołująca się zgłaszała, iż wystąpiła z wnioskiem o uchylenie rozkazu Szefa UOP. Wobec tego zasiłki pobrane przez skarżącą za okres od [...]r. do [...]r. w ocenie organu odwoławczego zasadnie uznano za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązano do ich zwrotu w oparciu o przepis art. 28 ust. l i ust. 2 pkt l powołanej ustawy. Mając powyższe na uwadze organ ten utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. Ponadto poinformował odwołującą się, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 8 powołanej ustawy może się ona zwrócić do Prezydenta Miasta W. z umotywowanym wnioskiem o odroczenie, rozłożenie na raty lub odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W skardze na powyższą decyzję U. M. podtrzymała zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do sądu decyzji administracyjnej są przepisy ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tj. Dz. U. 2001r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 w/w ustawy: "Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie pieniężne, obowiązana jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji." W myśl art. 28 ust. 2 pkt 1 owej ustawy, powołanego przez organy rozpatrujące sprawę jako materialnoprawna podstawa wydanych w spawie decyzji: "Za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust. 1 uważa się: świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach" . Przepis ten stanowi samodzielną podstawę prawną do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy świadczenie wypłacono mimo zaistnienia okoliczności powodującej ustanie prawa do świadczeń, jeżeli bezrobotny pobierający świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. W wyroku z dnia 14.12.1998r. sygn. II SA 1606/98 (LEX nr 41902) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Konieczność pouczenia o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia stanowi warunek sine qua non uznania pobranego zasiłku za nienależne świadczenie i w konsekwencji orzeczenia obowiązku jego zwrotu." Jest to zatem okoliczność istotna, od której prawidłowego ustalenia w toku postępowania administracyjnego prowadzonego zgodnie z zasadami k.p.a. zależy wynik sprawy. W wyroku z dnia 18.03.1998r. sygn. II SA 141/98 (LEX nr 41936) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym: "Art. 28 ust. 2 ustawy z 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje trzy postacie normatywne sformułowania "nienależnie pobrane świadczenie", jednakże rozpatrywany przypadek dotyczy tylko wymienionych dwóch pierwszych postaci. Pierwsza dotyczy zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jednakże tylko wtedy, gdy bezrobotny został pouczony o skutkach prawnych występowania tych okoliczności. W takim przypadku świadczenie będzie nienależne. Z drugą postacią nienależnie pobranego świadczenia związane są przypadki, w których świadczenie z Funduszu Pracy zostało wypłacone bezrobotnemu na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo też, bezrobotny w inny sposób świadomie wprowadził w błąd rejonowy urząd pracy. Podstawą zatem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia będzie w pierwszym przypadku złożenie oświadczenia nieodpowiadającego prawdzie, czyli obiektywnie niezgodnego ze stanem rzeczywistym, zaś w drugim przypadku jest umyślność działania bezrobotnego." Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie przepis art. 28 ust. 2 pkt 2 nie ma zastosowania. W wyroku z dnia 3.11.1998r. sygn. II SA 1212/98 (LEX nr 41892) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Nienależnym świadczeniem jest m.in. zasiłek wypłacony bezrobotnemu za okres, za który nabył on prawo do renty inwalidzkiej, jeżeli organ rentowy, który przyznał to świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia." Powyższy pogląd odnosi się do sytuacji o jakiej mowa w art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy z 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym: "Za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust. 1 uważa się: zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29." Ustawodawca bowiem w art. 29 owej ustawy postanowił, że: "Bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie, którym przyznano prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia za okres, za który wypłacono zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały świadczenie, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów, zasiłków przedemerytalnych, świadczeń przedemerytalnych lub innych świadczeń pieniężnych i przekazują te kwoty na konto Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy." Z takim przypadkiem także nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Omawiana ustawa nie rozstrzyga jednak kwestii zwrotu zasiłku pobranego przez bezrobotnego za okres, w którym pozostawał bez pracy lecz następnie w wyniku podjętych przez niego przewidzianych prawem działań, został przywrócony do pracy i wypłacono mu wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Rozważając zasadność wniesionej skargi należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zarówno organ I, jak i II instancji z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa nie wyjaśnił i nie ustalił istnienia w sprawie przesłanek materialnoprawnych ustanowionych w przepisie art. 28 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a mianowicie, czy bezrobotna pobierająca świadczenie była pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do jego pobierania. Niezależnie od tego zarówno organ I, jaki II instancji nie ocenił i nie rozważył, czy w świetle regulacji zawartej w art. 28 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wypłacone skarżącej świadczenie można w okolicznościach faktycznych sprawy uznać za świadczenie nienależne. W wyroku z dnia 11.09.1996r. sygn. III AUr 105/96 (OSA 1997/7-8/21) Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazał, że: "Świadczenie nienależne jest formą bezpodstawnego wzbogacenia. Dochodzi do niego wtedy, gdy ten, kto je spełnił, działał pod wpływem błędu co do należności świadczenia; w szczególności w takiej sytuacji, w której nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył; gdy podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony jego cel nie został osiągnięty, albo też, gdy czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna (art. 409 k.c.). W prawie ubezpieczeń społecznych pojęcie nienależnego świadczenia definiowane jest w art. 106 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) z punktu widzenia osoby, która je pobrała stawiając - dla ustalenia obowiązku zwrotu po jej stronie - wymóg świadomości i premedytacji w pobraniu świadczenia nienależnego. Obowiązek zwrotu obciąża zatem tego - i tylko tego - kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się nie należy. Dotyczy to zarówno osoby, która została pouczona co do okoliczności, w których nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenia na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji ubezpieczeniowej." Wprawdzie ustawa ta została uchylona z dniem 1 stycznia 1999r. na podstawie art. 195 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturze i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), jednakże pogląd powyższy można w pełni odnieść do sytuacji niniejsze sprawy. W wyroku z dnia 12 lutego 1993r., I PRN 2/93 (OSP 1994r., z. 2, poz. 36 z aprobującą glosą Z. Salwy), po szczegółowej analizie możliwości zaliczania jednych świadczeń na poczet innych, Sąd Najwyższy stwierdził, że zasiłek dla bezrobotnych wypłacony na podstawie ustawy z dnia 16 października 1991r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 ze zm.) nie podlega zaliczeniu na poczet wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, o jakim mowa w art. 57 § 2 KP, ani świadczenia tego nie wyłącza. Pogląd ten Sąd Najwyższy podzielił także w wyroku z dnia 7.03.2001r. sygn. I PKN 287/00 (OSNP 2002/23/569), w którym wskazał, że: "Zasiłek dla bezrobotnych nie podlega zaliczeniu na poczet należnego pracownikowi na podstawie art. 81 § 1 KP wynagrodzenia na czas gotowości do pracy." W uzasadnieniu owego wyroku Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że zasiłek dla bezrobotnych, wypłacany w celu złagodzenia skutków bezrobocia jest przeznaczony na utrzymanie pracownika, pozostającego bez pracy po ustaniu zatrudnienia i jest w okresie pozostawania bez pracy substytutem wynagrodzenia za pracę. Powyższe uwagi należy odnieść do sytuacji, o jakiej mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rozważenia zatem wymagała okoliczność, czy w świetle treści owego przepisu prawa w stanie faktycznym niniejszej sprawy można uznać za nienależnie pobrany przez skarżącą zasiłek dla bezrobotnych. W dniu rejestracji skarżąca niewątpliwie spełniała przesłanki z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawierającego definicję "bezrobotnego". Przesłanki te spełniała przez cały okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Nie można w okolicznościach faktycznych czynić skarżącej zarzutu, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych postanowiła dochodzić swoich praw w stosunku do dotychczasowego pracodawcy najpierw na drodze postępowania administracyjnego, a potem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku z niezgodnym z prawem zwolnieniem ze służby. Wystąpienie przez bezrobotnego przeciwko dotychczasowemu pracodawcy z żądaniem uchylenia niezgodnych z prawem decyzji o zwolnieniu ze służby nie czyni pobieranego przez bezrobotnego świadczenia nienależnym skoro wynik postępowania zmierzającego do uchylenia podjętych w tej mierze decyzji jest niepewny, a przesłanką uznania pobieranego przez bezrobotnego świadczenia za nienależne jest wymóg świadomości i premedytacji w pobraniu świadczenia nienależnego. W wyroku z dnia 31.03.2004r. sygn. 4 IISA/Wr 618/2001 Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "Wystąpienie przez bezrobotnego przeciwko dotychczasowemu pracodawcy na drogę postępowania przed sądem powszechnym z roszczeniem będącym wynikiem niezgodnego z prawem rozwiązaniem umowy o pracę nie czyni pobieranego przez bezrobotnego świadczenia nienależnym skoro wynik procesu jest niepewny, a przesłanką uznania pobieranego przez bezrobotnego świadczenia za nienależne jest wymóg świadomości i premedytacji w pobraniu świadczenia nienależnego." Pogląd ten w niniejszej sprawie podziela. Nie można zdaniem Sądu wymagać od bezrobotnego, by w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wstrzymał się z rejestracją jako osoba bezrobotna i zgłosił się do urzędu pracy celem rejestracji dopiero po prawomocnym i niekorzystnym rozstrzygnięciu zgłoszonego przez niego przeciwko byłemu pracodawcy żądania uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby. W takiej bowiem sytuacji bezrobotny może utracić z powodu upływu terminów (art. 23 ust. 1 pkt 2) uprawnienia przysługujące mu z mocy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W świetle tego co powiedziano wyżej należało wyjaśnić i ustalić, czy skarżąca była prawidłowo pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku oraz rozważyć, czy pobierany przez nią zasiłek w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy można uznać za świadczenie nienależne, to jest takie, które skarżąca pobierała mając świadomość, że jej się ono nie należy. Dopiero bowiem wyjaśnienie tych okoliczności sprawy pozwoli organowi na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności skutkowało konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji jako podjętych z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa. W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) oraz c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), mającego zastosowanie do niniejszej sprawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w wyroku. Mając na względzie z jednej strony treść wydanego w sprawie wyroku, z drugiej zaś treść podlegającej wykonaniu zaskarżonej decyzji Sąd na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło