II SA/Wr 1247/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-04-20
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jeśli odwołanie wniósł podmiot, na którego wniosek zostało wszczęte postępowanie, nawet jeśli organ odwoławczy kwestionuje jego przymiot strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jeśli odwołanie wniósł podmiot, na którego wniosek zostało wszczęte postępowanie. Umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest rozstrzygnięciem procesowym, które kończy sprawę w danej instancji, a skarżący ma prawo do wniesienia odwołania. Wniesienie podania obliguje organ drugiej instancji do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Skarżący T. P. złożył wniosek o pomoc w zlikwidowaniu zamurowanego korytarza, który utrudniał mu dostęp do garażu i komórki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową i wskazując na cywilnoprawny charakter sporu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, twierdząc, że skarżący nie jest stroną postępowania. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 zł.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Wr 1247/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: . Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zygmunt Wiśniewski Mieczysław Górkiewicz Anna Siedlecka/sprawozdawca/ Anna Biłous po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zamurowania przez właściciela obiektu budowlanego korytarza zlokalizowanego w W. [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję, I. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego T. P. kwotę 10 zł / dziesięć złotych / tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. II.
Sygn. akt II SA/Wr 1247/2001 2
UZASADNIENIE
T. P.. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. z dnia [...]r. Nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie zamurowania przez właściciela obiektu budowlanego korytarza zlokalizowanego w W. [...].
T. P. złożył w dniu [...]r. wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. z prośbą o udzielenie mu pomocy w zlikwidowaniu zamurowanego przez właściciela budynku mieszkalnego korytarza, gdyż z tego powodu ma utrudniony dostęp do garażu i komórki znajdujących się w podwórku na zapleczu domu.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], PINB w powiecie w., na podstawie art. 105 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie zamurowania korytarza,
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wykazało, że T. P. jest najemcą lokalu mieszkalnego w W. nr [...] na kondygnacji drugiej. Zgodnie z umową najmu zawartą w [...] r. najemca upoważniony jest do korzystania z pomieszczenia gospodarczego oraz garażu położonego na posesji. W § 18 umowy, strony umowy ustaliły, że spory wynikające z umowy rozstrzygane będą przez sady powszechne. Właścicielem budynku mieszkalnego, czterokondygnacyjnego w W. [...] jest Gmina K. W..
Opisane we wniosku roboty budowlane polegające na przegrodzeniu korytarza ścianą działową o grubości 12 cm, według oświadczenia właściciela i zarządcy, wykonane zostały po stosownym zgłoszeniu właściwemu organowi.
W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, że właściciel budynku swym działaniem nie naruszył przepisów Prawa budowlanego, a najemca lokalu mieszkalnego w tym budynku, jeżeli uważa, że naruszono warunki umowy najmu może , co wielokrotnie organ wyjaśniał wnioskodawcy w pismach, dochodzić swoich praw na drodze cywilnej.
T. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, ale D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., uzasadniając to tym , iż odwołujący nie jest stroną postępowania w rozumieniu
Sygn. akt II SA/Wr 1247/2001 3
art. 28 k.p.a., ponieważ posiada on tylko interes faktyczny, który nie tworzy legitymacji procesowej strony, nie zaś interes prawny niezbędny do uznania wnioskodawcy za stronę postępowania administracyjnego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu na powyższą decyzję T. P. podnosi i przytacza te same okoliczności sprawy, które wskazywał zarówno w zgłoszeniu wniosku jak i w odwołaniu.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest uzasadniona, choć z przyczyn zupełnie innych niż podnosi skarżący.
Zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji , zostały wydane w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego. Organ I instancji analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie doszedł do przekonania , że niniejsza sprawa ma charakter cywilnoprawny, w związku z czym postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. Z tego więc powodu , na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - umorzył postępowanie. Organ I instancji podniósł również, że T. P. jest tylko najemcą lokalu mieszkalnego z zasobów gminy i nie przysługują mu prawa właścicielskie.
Umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest rozstrzygnięciem procesowym i decyzja wydana na tej podstawie kończy sprawę w danej instancji w inny sposób ( art. 104 § 2 k.p.a. in fine k.p.a.). Tak wydana decyzja jest formalnie taką sama decyzją jak decyzja rozstrzygająca sprawę co do jej istoty. Skarżący ma zatem przymiot strony z wszelkimi tego konsekwencjami , a w szczególności z prawem wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie. Skoro tak, to organ drugiej instancji nie mógł wydać decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umarzającej postępowanie odwoławcze.
Wniesienie podania obliguje organ drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy ( od nowa ) i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego ( co do istoty ) albo utrzymującego w mocy decyzję pierwszej instancji- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., albo uchylającego decyzję pierwszej instancji (jeżeli nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji) na zasadach określonych w art. 138 § 1 pkt 2 lub § 2 k.p.a.
Postępowanie odwoławcze może być umorzone ( art. 138 § 3 k.p.a ), gdy strona cofnie odwołanie lub odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem I instancji i nie jest stroną w
Sygn. akt II SA/Wr 1247/2001 4
rozumieniu art. 28 k.p.a. Natomiast organ odwoławczy nie może wydać decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., jeżeli odwołanie wniósł podmiot, na którego wniosek zostało wszczęte postępowanie, nawet jeżeli organ odwoławczy wskazuje na brak przymiotu strony wnoszącej odwołanie. Nie można bowiem zakończyć postępowania w pierwszej instancji i w drugiej instancji, umarzając jedno i drugie postępowanie. W tym miejscu należy wskazać, że istnieje różnica pomiędzy legitymacją materialną strony do wniesienia odwołania ( art. 28 k.p.a.), a legitymacją formalnoprawną( procesową ), jaka przysługuje osobie , do której była adresowana decyzja pierwszej instancji, nawet wtedy, gdyby nie była ona stroną w znaczeniu materialnoprawnym.
W ocenie Sądu, skoro zaskarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w pkt I sentencji.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 tej
ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło