II SA/Wr 1301/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 25 październik 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Świdnicy na uchwałę Rady Miejskiej Wałbrzycha z dnia 21 lutego 2003 r. nr VI/91/2003 w przedmiocie zmiany w akcie założycielskim Publicznego Gimnazjum nr 8 w Wałbrzychu oddala skargę Prokurator Okręgowy w Świdnicy działając na podstawie art. 5 ustawy z dnia 20.06.1985 r. o prokuraturze /Dz. U. z 2002 r. Nr 21 poz. 206 ze zm./ zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwałę Rady Miejskiej w Wałbrzychu z dnia 21 lutego 2003 r. nr VI/91/2003 w przedmiocie zmiany w akcie założycielskim Publicznego Gimnazjum nr 8 w Wałbrzychu zarzucając jej naruszenie art. 59 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty /Dz. U. z 1996 r. Nr 67 poz. 329 ze zm./ i wnosząc o stwierdzenie nieważności tej uchwały. W uzasadnieniu podał, że Rada Miejska Wałbrzycha w dniu 21 lutego 2003 r. podjęła uchwałę Nr VI/91/2003 w sprawie zmiany w akcie założycielskim Publicznego Gimnazjum Nr 8 przy ulicy Kłodzkiej 29 w Wałbrzychu przyjmując, że obwód szkolny określony w Akcie Założycielskim Publicznego Gimnazjum Nr 8 obowiązuje w roku szkolnym 2003/2004 dla klas drugich i trzecich, a w roku szkolnym 2004/2005 tylko dla klas trzecich . Jednocześnie Rada postanowiła wstrzymać nabór uczniów do klas pierwszych. Powyższa treść tego zapisu wyraźnie wskazuje, iż Gimnazjum Nr 8 ulega likwidacji choć Rada Wałbrzycha nie użyła tego określenia w tytule uchwały oraz nie przytoczyła w podstawie prawnej jej wydania przepisu dotyczącego likwidacji szkoły tj. art. 59 ust. l i 2 ustawy. Jednakże należy stwierdzić, że nie nazwa aktu ale treść decyduje o jego charakterze i dlatego też kwestionowaną uchwałę należy traktować jako akt w sprawie likwidacji szkoły. Wstrzymanie bowiem naboru uczniów jest równoznaczne z likwidacją szkoły przez stopniowe jej wygasanie. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi w całości w uzasadnieniu podając, że nie zgadza się ze stanowiskiem Prokuratora Okręgowego. Na swoje poparcie wskazała, że podejmując taką uchwałę nie korzystała z przepisów art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, gdyż nie dokonywała ona likwidacji szkoły, a jedynie zmian w akcie założycielskim ciągle funkcjonującej szkoły. Wykazała to w załączniku do niniejszej uchwały, poprzez postanowienie, że obwód szkolny określony w Akcie Założycielskim Publicznego Gimnazjum Nr 8 obowiązuje w roku szkolnym 2003/2004 dla klas drugich i trzecich, a w roku szkolnym 2004/2005 tylko dla klas trzecich. Wbrew twierdzeniom Prokuratora Okręgowego z uzasadnienia Jego skargi nie można wysnuć przypuszczenia, iż zamiarem była likwidacja szkoły - co sam potwierdza, iż w przedmiotowej uchwale nawet nie użyto takiego sformułowania, ani nie przywołano stosownej podstawy prawnej. Dlatego też nie można z postanowień niniejszej uchwały wysnuć wniosków, iż częściowe wstrzymanie naboru uczniów jednoznacznie oznacza likwidację szkoły. Podstawą do takiego postępowania organu był jedynie fakt niżu demograficznego i związanego z tym zmniejszonym naborem uczniów, w roku szkolnym 2003/2004 szczególnie do klas pierwszych. Ze względu na prowadzenie znaczącej liczby szkól oraz przeprowadzanych już wcześniej likwidacji organowi znane są wymogi obowiązujące przy tym postępowaniu i nie było takiego przypadku aby zostały one naruszone. Tak wiec żaden przepis prawa nie określa w tym zakresie szczególnego sposobu zawiadomienia rodziców, iż brak jest naboru do klas pierwszych w danej placówce oświatowej. Nie można więc tu przyjąć - co sugeruje Prokurator Okręgowy - iż w postępowaniu tym nastąpiło rażące naruszenie prawa. Potencjalni rodzice, których dzieci ewentualnie miałyby uczęszczać do tej placówki zostali zawiadomieni w terminie o braku naboru uczniów do klas pierwszych, a ich dzieciom zapewniono możliwość uczęszczania do innych placówek. W tym przypadku nie było możliwości zachowania procedur wynikających z art. 59 ust. l i 2 ustawy o systemie oświaty, gdyż procedury te odnoszą się tylko do określonej sytuacji faktycznej, tj. fizycznej likwidacji placówki. Tym samym więc nie można tu przyjąć, iż zachowanie Gminy stanowiło istotne naruszenie prawa, a z pewnością nie można przyjąć, że było ono rażące. Nie jest zatem naruszeniem przepisów prawa administracyjnego działanie podmiotu prawa publicznego (gminy) podjęte z należytą starannością, jako że uchybienie prawu administracyjnemu w wyżej wskazanych okolicznościach - według Gminy - nie nastąpiło. W istniejących warunkach ekonomicznych i powstałym niżu demograficznym trudno byłoby wymagać lepszego funkcjonowania w określonym stanie faktycznym dla wykonania zobowiązań nałożonych na Gminę przez ustawę o samorządzie gminnym oraz system oświaty Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591/ nie wprowadza innych kryteriów do oceny kontrolowanej przez sąd administracyjny uchwały rady gminy. Skarga nie jest zasadna. Prokurator powołując się na treść zaskarżonej uchwały mówiącej o wstrzymaniu naboru uczniów do klas pierwszych oraz zmianie obwodu szkolnego przez wskazanie, że określony w akcie założycielskim obowiązuje w roku szkolnym 2003/2004 dla klas drugich i trzecich, a w roku szkolnym 2004/2005 tylko dla klas trzecich zbyt daleko zinterpretował jej brzmienie. Twierdzenie bowiem, że ocena postanowień uchwały mimo braku nazwy uchwały jako "o likwidacji" prowadzi do wniosku, że kwestionowaną uchwałę należy uznać za akt w przedmiocie likwidacji szkoły jest nieuzasadnione. Skarżący wskazuje, że wstrzymanie naboru uczniów jest równoznaczne z likwidacją szkoły przez jej stopniowe wygasanie. Jednakże stopniowego ograniczenia działalności szkoły nie można utożsamiać z jej likwidacją. W efekcie prokurator błędnie przypisuje Radzie Miejskiej dokonanie całkiem innej czynności prawnej regulowanej przez inne przepisy niż wskazane w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały i dokonywanej w innym trybie, a następnie postawienie zarzutu niezachowania tego trybu. Niewątpliwie zamiarem Rady Miejskiej wyrażonym w sposób jasny w uchwale było dokonanie zmian w akcie założycielskim co do obwodu szkolnego stosownie do art. 58 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty /Dz. U. z 1996 r. Nr 67 poz. 329 ze zm./. Takie działanie było nie tylko dopuszczalne formalnie jako organowi prowadzącemu szkołę, lecz uzasadnione ze względów organizacyjnych i ekonomicznych, co logicznie umotywowano w odpowiedzi na skargę. O zasadności zaś takiego rozwiązania może decydować tylko jednostka samorządu terytorialnego korzystając z ustawowo zagwarantowanej samodzielności w wykonywaniu zadań publicznych. Interpretacja treści uchwały Rady Miejskiej doprowadziła prokuratora do nieuzasadnionego wniosku, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła de facto likwidacja szkoły. Uznanie zaś kwestionowanej uchwały za uchwałę o likwidacji skutkowało błędnym zarzutem niezachowania przez organ prowadzący trybu wymaganego w art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty przewidzianego dla likwidacji szkoły. Wskazane przez skarżącego przepisy regulują jednak inną problematykę od stanowiącej przedmiot uchwały Rady Miejskiej. Podjęte bowiem działania nie mogą być utożsamiane z likwidacją szkoły, o jakiej mowa w art. 59 ust. 1 ustawy, gdyż likwidacja jednostki organizacyjnej polega na całkowitym zaprzestaniu działalności tej jednostki (patrz pojęcie prawne likwidacji zawarte w Małej encyklopedii prawa 1990 r. s 259). Należy przy tym zwrócić uwagę na art. 64 ustawy, który stanowi, iż "podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły, których wymiar określają ramowe plany nauczania, są: 1) obowiązkowe zajęcia edukacyjne, 2) zajęcia edukacyjne fakultatywne, 3) zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze i specjalistyczne organizowane dla uczniów mających trudności w nauce oraz inne zajęcia wspomagające rozwój dzieci i młodzieży z zaburzeniami rozwojowymi, które mogą być prowadzone także z udziałem wolontariuszy, 4) nadobowiązkowe zajęcia pozalekcyjne, 5) w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe - praktyczna nauka zawodu". Stąd ograniczenie działalności dokonane uchwałą nie wyczerpuje niewątpliwie całego zakresu podstawowej działalności szkoły. Skoro podjęta uchwała nie obejmuje likwidacji szkoły w rozumieniu art. 59 ust 1 ustawy, a w konsekwencji nie jest uzależniona od warunków określonych w tym przepisie brak zatem podstaw do stwierdzenia jej nieważności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.