II SA/Wr 1342/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-04-15
Skład orzekający: Anna Moskała, Krystyna Anna Stec, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, działając jako organ odwoławczy, może pozostawić sprawę bez rozpoznania z powodu niestawiennictwa strony, czy też powinien merytorycznie rozpoznać sprawę zgodnie z art. 138 K.p.a. i zasadą dwuinstancyjności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, orzekając w sprawie stopnia niepełnosprawności, nie może pozostawić sprawy bez rozpoznania z powodu niestawiennictwa strony. Zgodnie z art. 138 K.p.a. i zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy musi merytorycznie rozpatrzyć sprawę, stosując odpowiednio przepisy K.p.a. do postanowień procesowych, nawet jeśli przepisy szczególne nie regulują tej kwestii wprost.Stan faktyczny
Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności pozostawił sprawę bez rozpoznania, ponieważ skarżący nie stawił się na posiedzeniu Zespołu i nie usprawiedliwił swojej nieobecności w sposób uznany za wystarczający. Skarżący argumentował, że nie otrzymał zawiadomienia od swojej matki, która odebrała przesyłkę. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, uznając doręczenie za prawidłowe. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt 3 II SA/Wr 1342/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Asesor WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Iwona Procajło po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia sprawy bez rozpoznania I uchyla zaskarżone postanowienie; II zasądza od Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
sygn. akt 3 II SA/Wr 1342/2001
2
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, działając w oparciu o przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60) pozostawił sprawę bez rozpoznania.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podano, że zawiadomienie o posiedzeniu Zespołu w dniu 23 kwietnia 2001 r., na którym miało być rozpatrywane odwołanie strony zainteresowanej od orzeczenia wydanego w I instancji przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania w W. zostało wysłane na podany w aktach adres i zostało podjęte przez matkę zainteresowanego, co potwierdzone jest jej podpisem. Strona nie stawiła się na posiedzeniu Zespołu, nie usprawiedliwiła też swojej nieobecności. W dniu 2 maja 200Ir. złożyła usprawiedliwienie nieobecności, jako powód podając fakt, że zawiadomienie o terminie podjęła matka osoba w bardzo podeszłym wieku, cierpiąca na zaniki pamięci, która nie poinformowała go o przesyłce. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, że przywołane w piśmie z dnia 2 maja okoliczności nie mogą stanowić podstawy usprawiedliwienia nieobecność i wyznaczenia drugiego terminu posiedzenia komisji. Strona wszczynając postępowanie musi być świadoma, że winna sobie zapewnić możliwość doręczania pism procesowych. Skoro postępowanie odwoławcze toczyło się na wniosek zainteresowanego winien on dokonać należytej staranności i uczestniczyć w nim na wezwanie organu II instancji.
Skargę na to rozstrzygnięcie wniósł W. W., podnosząc, że nie mógł stawić się na termin posiedzenia, gdyż 85-letnia matka nie przekazała mu zawiadomienia o terminie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że w zawiadomieniu o terminie pouczono skarżącego o zdarzeniach, które mogą być podstawą usprawiedliwienia nieobecności na posiedzeniu. Wskazał również, iż doręczenie o terminie posiedzenia było prawidłowe, a jeżeli matka skarżącego z uwagi na wiek nie może odbierać przesyłek, skarżący winien udzielić pełnomocnictwa od odbioru przesyłek innej osobie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje
sygn. akt 3 II SA/Wr 1342/2001
3
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem badając zaskarżony akt sąd bada jego zgodność z prawem. Jest on zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż to wywodził skarżący.
Oceniając dopuszczalność skargi Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie podlega kognicji Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzekanie w przedmiotowej sprawie podlega bowiem przepisom ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 773 ze zm.). Jest to postępowanie dwuinstancyjne, w którym w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły, a w drugiej - wojewódzkie zespoły ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności.
W myśl natomiast art. 6 ust. 5 tej ustawy od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Art. 66 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych przepisami tej ustawy odsyła do stosowania kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz kodeksu pracy. Przepisy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, wydanego w dniu 12 stycznia 200Ir. przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii (Dz.U. Nr 7, poz. 60), w odróżnieniu od przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia w tym przedmiocie, nie zawierają odpowiednika § 18 rozporządzenia z dnia 21 stycznia 1999 r., który stanowił, że "do postępowania przed powiatowymi zespołami i wojewódzkimi zespołami w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Nie znaczy to jednak, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w tych sprawach.
Wystarczający jest bowiem zapis ustawowy zamieszczony w art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Skoro przepisy ustawy i rozporządzenia regulują wyczerpująco sprawy wydawania orzeczeń merytorycznych o stopniu niepełnosprawności, nie zawierają zaś unormowań, które odnosiłyby się do wydawania w toku postępowania przed zespołami postanowień o charakterze procesowym, to zastosowanie do tych postanowień - jak wywiedziono wyżej -mają przepisy K.p.a.
sygn. akt 3 II SA/Wr 1342/2001
4
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy powiatowe zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności działają jako pierwsza instancja, zaś wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności -jako druga instancja.
Kwestię zakresu działania organów drugiej instancji reguluje przepis art. 138 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ drugiej instancji, orzekając merytorycznie, wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może również uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Z powyższego uregulowania wynika, że poza wskazanymi w tym przepisie rozstrzygnięciami żadne inne jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy kierując się treścią § 8 rozporządzenia z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii uznał, że niestawiennictwo osoby zainteresowanej na posiedzenie składu orzekającego upoważnia go do pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Uwadze tego organu umknęła jednak regulacja zawarta w § 14 tego rozporządzenia, który stanowi, iż tryb postępowania przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności przed powiatowym zespołem stosuje się odpowiednio do postępowania przed wojewódzkim zespołem. Odpowiednie zastosowanie przepisów o postępowaniu przed powiatowym zespołem oznacza w tym wypadku tyle, że organ odwoławczy musi merytorycznie rozpatrzyć sprawę i niezależnie od tego czy zainteresowany stawi się na posiedzenie zespołu czy też nie, nie może pozostawić odwołania bez rozpoznania, gdyż stoi to w sprzeczności z zakresem jego kompetencji uregulowanym art. 138 K.p.a. Inne rozumienie zapisu § 14 cytowanego rozporządzenia przez organ odwoławczy prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 K.p.a. Należy też podkreślić, że organ odwoławczy orzeka zawsze w formie decyzji.
Zauważyć też należy, iż orzeczenia w sprawie może wydawać jedynie komisja powołana do rozpatrzenia danej sprawy, a nie -jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Sekretarz tego Zespołu.
Z tych względów w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem prawa podlegało uchyleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło