II SA/Wr 1367/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. odmówił E. S. przyznania zasiłku celowego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu [...] r. wnioskodawca zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na rehabilitację i zakup opału ( węgla ), podając że jego dochód po odliczeniu alimentów płaconych na rzecz dzieci w wysokości [...] zł wynosi [...]zł. Organ I instancji przyjął jednak, że dochód wnioskodawcy wynosi [...]zł i przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnej, ponieważ z pisma Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia [...]r. wynika, iż wierzyciel G. S. od [...]r. korzysta ze świadczeń Funduszu Alimentacyjnego, a wpłaty dokonywane przez wnioskodawcę komornikowi przeznaczone są na spłatę zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym. Zakwestionowano fakt separacji z żoną, ponieważ separacja nie została orzeczona przez sąd, natomiast wnioskodawca utrzymuje z żoną stałe kontakty. Według organu I instancji wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, ponieważ matka regularnie ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, podaje że gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób ( ostatni wniosek z dnia [...]r. ). W odwołaniu od decyzji strona zarzuciła, że z żoną nie mieszka od dwunastu lat, a komornik sądowy prowadzi egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego – ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w K. w dniu [...]r. Natomiast matka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a Kierownik Ośrodka odmówił wezwania matki w charakterze świadka, pomimo wniosku strony. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ organ I instancji negując fakt prowadzenia przez wnioskodawcę odrębnego gospodarstwa domowego nie ustalił faktycznego dochodu rodziny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. decyzją z dnia [...]r. nr [...]ponownie odmówił E. S. przyznania zasiłku celowego, ponieważ dochód wnioskodawcy, prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe, w wysokości [...]zł przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnej. Jak podano w uzasadnieniu decyzji, wierzyciel G. S. od [...]r. korzysta ze świadczeń Funduszu Alimentacyjnego, a wpłaty dokonywane przez wnioskodawcę komornikowi przeznaczone są na spłatę zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym. Przyjmując, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, organ pomocy powołał się na oświadczenie matki wnioskodawcy W. S. odnośnie prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że przedstawił wiarygodne dokumenty potwierdzające fakt płacenia alimentów na rzecz dzieci, w związku czym nie prawidłowo ustalono wysokość jego dochodu. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na nie dokonanie aktualizacji wywiadu środowiskowego. Ponadto organ odwoławczy uznał za uzasadniony zarzut nie uwzględnienia przez organ I instancji płaconych przez E. S. alimentów na rzecz dzieci, co wynika z treści pism komornika sądowego. Zgodnie z zaleceniem organu odwoławczego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien zbadać zasadność żądania przyznania pomocy na rehabilitację zwłaszcza, że przedłożone zaświadczenie lekarskie jest nieczytelne, jak też zbadać zasadność żądania pomocy na opał o tej porze roku. W skardze na decyzję skarżący wniósł o przyznanie zasiłku celowego. Skarżący wyjaśnił, że lekarz zalecił rehabilitację w celu poprawy jego zdrowia, a tego typu zabiegi wykonywane są w P. Z. odpłatnie. Skarżący oświadczył również, że o swoich chorobach nie będzie informować pracowników Ośrodka, ponieważ nie posiadają odpowiednich kwalifikacji, a informacje te stanowią tajemnicę lekarską, podlegają ochronie i nie mogą dostać się w niepowołane ręce. Dostarczone zaświadczenie winno stanowić dla pracownika Ośrodka wystarczający dokument. Skarżący zarzucił również, że Ośrodek dostarcza opał także o tej porze roku, a wszystkie bieżące dane o sytuacji zawodowej zamieszczane w IV części kwestionariusza wywiadu środowiskowego są w posiadaniu pracowników Ośrodka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia wystąpienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydana na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylająca w całości decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. odmawiającą przyznania skarżącemu zasiłku celowego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarga na decyzję jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo wprawdzie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części, a to nie mieści się w jego kompetencji. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu ( Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 7. wydanie, str. 606 – 607 ). Z akt administracyjnych nie wynikają jednak okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, uzasadniające zastosowanie trybu określonego w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stwierdzono, że "istotnym argumentem przemawiającym za uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości był stwierdzony brak proceduralny polegający na nie przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego." Organ odwoławczy stwierdził również, że nie wypełniono części IV kwestionariusza wywiadu, co stanowi o braku podstaw do wydania decyzji w sprawie pomocy społecznej. Odnośnie powyższego argumentu należy jednak wskazać, że aktualizacja wywiadu środowiskowego została przeprowadzona przez pracownika socjalnego w dniu [...]r. ( tj. 10 dni przed wydaniem decyzji przez organ I instancji ), natomiast oryginał kwestionariusza wywiadu znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w tym samym składzie także w dniu [...]r. decyzję o nr [...] ( sygn. akt 4 II SA/Wr 1434/03 ). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano również, jakie ewentualne uchybienia popełnione przy przeprowadzaniu w dniu [...]r. wywiadu przemawiałyby za nieuwzględnieniem danych wynikających z tego wywiadu przy rozpatrywaniu sprawy przyznania skarżącemu zasiłku celowego. W związku z powyższym nie znajduje należytego uzasadnienia argument przemawiający według organu odwoławczego za uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w postaci braku aktualnego wywiadu środowiskowego. Wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji Kolegium stwierdziło również, że organ ten powinien zbadać zasadność żądania pomocy w postaci świadczeń rehabilitacyjnych "zwłaszcza, że przedłożone zaświadczenie lekarskie z tymi wskazaniami jest zupełnie nieczytelne i jego treści trzeba się domyślać". Jednakże nie dołączenie do akt sprawy powyższego zaświadczenia lekarskiego uniemożliwia weryfikację prawidłowości tego argumentu, stanowiącego według Kolegium przesłankę do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pomocy społecznej. Należy nadmienić, że w aktach sprawy brak jest również wniosku skarżącego z dnia [...]r. wszczynającego postępowanie w sprawie wraz załącznikami, w tym zaświadczenia o wysokości pobieranego zasiłku dla bezrobotnych oraz wysokości wpłacanych komornikowi sądowemu kwot tytułem spłaty alimentów, potwierdzających wysokość dochodu wnioskodawcy. W ocenie Sądu nie zostało należycie umotywowane zalecenie organu odwoławczego odnośnie zbadania "zasadności domagania się w tej porze roku pomocy na opał", skoro celowe wydaje się również zgromadzenie węgla przed rozpoczęciem sezonu grzewczego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Natomiast odnośnie wniosku skarżącego z dnia [...]r. o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] r., należy wyjaśnić, że w związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 141 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd sporządza uzasadnienie wyroku z urzędu. Odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu doręcza się każdej stronie ( art. 142 § 1 cytowanej ustawy ). Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany zgodnie z art. 200 cytowanej ustawy zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie nie zostały poniesione przez skarżącego jakiekolwiek koszty, gdyż korzystał on ze zwolnienia od wpisu sądowego, a powstania innych kosztów procesowych skarżący nie wykazał. Dlatego Sąd pominął orzeczenie w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zaskarżona decyzja nie posiadała cechy wykonalności. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.