II SA/Wr 137/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-06-09
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję ustalającą warunki zabudowy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że planowana inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., wydając decyzję kasacyjną bez wykazania, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego było konieczne i niemożliwe do przeprowadzenia przez organ odwoławczy. Ocena prawna organu odwoławczego, że inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej, była przedwczesna i nieuzasadniona. Sąd uznał, że skarżący, posiadający 70-hektarowe gospodarstwo rolne, nie jest inwestorem udającym rolnika, a jego zamiar rozbudowy chlewni mieści się w ramach zabudowy zagrodowej.Stan faktyczny
Burmistrz G. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i rozbudowie chlewni w gospodarstwie rolnym skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że inwestycja przekracza definicję zabudowy zagrodowej i może mieć negatywny wpływ na środowisko. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę prawną dotyczącą charakteru inwestycji. Sąsiedzi skarżyli się na uciążliwość istniejącej i planowanej chlewni.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że decyzja nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania od Kolegium na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Alicja Palus, Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 29 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Burmistrza G. ustalającej warunki zabudowy dla terenu położonego we W. D. działki nr [...] i [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza zwrot kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego w kwocie 995 zł. (dziewięćset dziewięćdziesiąt pięć złotych).
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Burmistrz G. na podstawie art. 60 ust. 1 w związku z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalił na rzecz skarżącego warunki zabudowy dla terenu położonego w W. D. działki nr [...] i [...], dla inwestycji polegającej na budowie na terenie istniejącej zabudowy zagrodowej, na działce nr [...] chlewni o obsadzie [...] DJP z płytą gnojową, zbiornikiem na wody gnojowe i gnojówkę, utwardzeniem terenu i wykonaniem kanalizacji deszczowej oraz na działce nr [...], na rozbudowie istniejącego budynku inwentarskiego i przebudowie nawierzchni pod istniejącą wiatą z przeznaczeniem na kojec, zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarsko – magazynowy z chlewnią porodową na parterze ([...]DJP) i budynku magazynowo-zbożowego na budynek chlewni porodowej ([...]DJP) i kolejnego budynku gospodarczego na budynek inwentarsko-magazynowy z chlewnią macior luźnych i niskoprośnych ([...] DJP) oraz przebudowie kanalizacji deszczowej. W decyzji określono łączną wielkość hodowli w obiektach istniejących i projektowanych na [...] DJP. Ustalono, że nastąpi zabudowa w gospodarstwie rolnym hodowlanym (ustalenie rodzaju zabudowy). W zakresie ustaleń dot. funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu wskazano, że projektowane obiekty i urządzenia stanowią uzupełnienie zabudowy zagrodowej hodowlanej, natomiast w północno-zachodniej części działek przebiega gazociąg wymagający ustalenia strefy ochronnej. W zakresie ustaleń dot. warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego ustalono nieprzekraczalną linię zabudowy dla budynku chlewni, a dla pozostałych obiektów nakazano przyjąć odległości z rozporządzeń w sprawie warunków technicznych dla budynków (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) i budowli rolniczych (Dz. U. z 1997r. Nr 132, poz. 877), ponadto nakazano ustalić strefę kontrolowaną zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych dla sieci gazowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055). Nie ustalono nieprzekraczalnego wskaźnika powierzchni zabudowy, natomiast zalecono przeznaczenie wolnych przestrzeni na tereny zieleni, w szczególności pasy terenu od strony sąsiednich nieruchomości. Ustalono szerokość elewacji frontowej budynku odpowiednio do obiektów na działkach sąsiednich oraz wysokość jej górnej krawędzi. Ustalono geometrię dachu. W zakresie ustaleń dot. ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu opisano treść Raportu oddziaływania na środowisko projektowanej inwestycji i zawarte w nim wnioski, wskazujące na brak zagrożenia dla środowiska, konieczność ścisłego przestrzegania przyjętej technologii i zachowania czystości, konieczność rozwiązania odprowadzania wód opadowych, konieczność eliminowania uciążliwości związanych z hałasem, konieczność utrzymywania norm zootechnicznych i reżimu gospodarowania odpadami w celu eliminacji emisji zanieczyszczeń i przykrych zapachów do atmosfery, konieczność stosowania zasad przechowywania nawozów naturalnych, konieczność wprowadzenia zieleni izolacyjnej. Wskazano na warunki z art. 74 i 75 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). W zakresie ochrony przyrody i krajobrazu (ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880) wskazano, że inwestycja położona jest na obszarze chronionego krajobrazu ustanowionego rozporządzeniem Wojewody L. nr [...] z dnia [...]r., która m.in. zakazuje lokalizowania ferm hodowli powyżej [...] DJP. Zalecono ścisłe przestrzeganie rygorów technologicznych. Kolejno zaznaczono, że obszar inwestycji nie podlega ochronie na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568). Kolejno zawarto ustalenia dotyczące obsługi w zakresie komunikacji, infrastruktury technicznej w szczególności w zakresie odprowadzania ścieków i gospodarki odpadami (decyzja Starosty G. z dnia [...]r. ważna do [...]r.) oraz wód opadowych (do szczelnego zbiornika lub w innej formie odprowadzenia po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego, z zakazem ich kierowania na tereny sąsiednie). Kolejno wskazano na uzgodnienia, ze Starostą G. w odniesieniu do ochrony gruntów rolnych i leśnych z informacją o konieczności uzyskania zezwolenia z art. 11 ustawy z dnia 3.02.1995r. (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.), z Marszałkiem Województwa D. w odniesieniu do melioracji wodnych, z Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody w odniesieniu do strefy chronionego krajobrazu, z Okręgowym Urzędem Górniczym w odniesieniu do terenów górniczych z warunkiem zachowania odległości 15 m od skrajnych gazociągów, ze Starostą G. w zakresie ochrony środowiska z zastrzeżeniem opracowania na etapie projektu budowlanego Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym z zastrzeżeniem uwzględnienia Raportu i dokonania uzgodnienia projektu budowlanego pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Nakazano uwzględnić założenia programu mającego na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych do obszaru zlewni Rowu Polskiego. W zakresie ustaleń dot. ochrony interesów osób trzecich wskazano, że realizacja inwestycji nie spowoduje ich naruszenia. W końcu wyznaczono linie rozgraniczające teren inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że wniosek inwestora zawierał wszystkie elementy określone w art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Plan miejscowy dla tego terenu utracił ważność z dniem [...]r. (art. 67 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Nie stwierdzono występowania na tym terenie zadań rządowych lub samorządowych. Wyniki analizy urbanistyczno-architektonicznej wskazują na możliwość spełnienia warunków wynikających z art. 61 ust. 1 ustawy. Teren zabudowy zagrodowej nie wymaga spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 4 ustawy. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o pow. 70 ha i przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie jest wymagane spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 – uzyskanie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego na cele nierolnicze. Mieszkańcy wsi W. D. nie wyrazili zgody na ustalenie warunków zabudowy. Na rozprawie administracyjnej (art. 32 ust. 1 pkt 3 POŚ) przedstawiono im zamierzenie inwestycyjne oraz treść Raportu i uzgodnień. Mieszkańcy wskazywali na aktualny stan zagospodarowania i użytkowania gospodarstwa. Wyjaśniono im, że inwestycja zmierza do ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko, przez ograniczenie oddziaływania obiektu do granic nieruchomości inwestora. Mieszkańcy nie przedstawili argumentów podważających ustalenia Raportu i wskazujących na naruszenie ich interesów prawnych. W wyniku rozprawy nie stwierdzono więc przeszkód do uwzględnienia wniosku. Nastąpiło to w oparciu o analizę wniosku i wizję w terenie, a ponadto o analizę urbanistyczno-architektoniczną a także dokumentację geodezyjno-kartograficzną, rejestr terenów objętych ochroną konserwatorską i dokumentację zasięgu terenu górniczego, po rozważeniu wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych.
W odwołaniu od tej decyzji K. C. zarzuciła, że już istniejąca forma trzody chlewnej oraz decyzja, naruszają przysługujące jej prawo własności sąsiedniej nieruchomości, zagrażają jej zdrowiu, degradują środowisko naturalne, pozbawiają ją możliwości prowadzenia agroturystyki oraz dysponowania nieruchomością przez sprzedaż lub dzierżawę, bowiem nikt nie kupi domu z takim sąsiedztwem, ponadto uniemożliwiają korzystanie ze studni, zanieczyszczonej gnojowicą. W uzasadnieniu podała, że nigdy nie wyraziła zgody na wybudowanie fermy tak blisko domu i wzdłuż granicy działki. Istniejące chlewnie mają nieszczelne posadzki i gnojowica przesiąka do gruntu i wód gruntowych, czasami występuje na powierzchni sądu odwołującej się i zanieczyszcza jej studnię. Wprawdzie doprowadzona została woda miejska, ale zatruwanie gnojowicą wód i tak narusza jej dobra. Wentylatory wyciągają smród z chlewni w kierunku jej posesji. Także wyrzutniki gnoju usytuowane są w kierunku jej działki. W okresie wiosenno-letnim pojawiają się muchy, ostatnio pojawiły się szczury, możliwe jest, chociaż obecnie nie występuje, nadmierne natężenie hałasu, istniejące obiekty są ohydne. Organ przez dwa lata dręczył odwołującą się bezpodstawnym dochodzeniem, zaś w sprawie chlewni nie wszczął dochodzenia. Zrealizowanie decyzji pogorszy omówioną sytuację, nie zaś polepszy, jak pisze się w decyzji. W nowych obiektach przewiduje się obsadę jedynie [...] DJP, czyli obsada w starych, które są nieszczelne, będzie [...] DJP. Wykonanie pasa zieleni izolacyjnej będzie niemożliwe, gdyż drzewa wysychają z powodu gnojownicy. Wzrośnie natężenie smrodu. W czasach niemieckich był to teren wypoczynkowy dla mieszkańców Góry, zaś założenie fermy zniszczyło urokliwą wioskę położoną u wrót do krainy przepięknych lasów. Nie jest prawdą, że mieszkańcy wsi nie przedstawili żadnych argumentów przeciwko uwzględnieniu wniosku. Nie wiadomo jakich "argumentów" użył inwestor.
W odwołaniu złożonym przez A. i G. M., także właścicieli sąsiedniej nieruchomości, sprzeciwiali się oni budowie i rozbudowie chlewni w środku wioski. Mają oni dosyć już istniejącej chlewni. Nie kierują się złośliwością, lecz po prostu chcą żyć jak ludzie.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po przedstawieniu treści art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ zacytował przepis § 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, określający zabudowę zagrodową jako budynki mieszkalne, gospodarcze i inwentarskie w rodzimych (powinno być: rodzinnych) gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Dalej organ podał, że "tymczasem, jak wynika z danych zawartych we wniosku inwestora, planowane zamierzenie – w ocenie składu orzekającego Kolegium – w znaczącym stopniu, zakresem planowanej budowy i rozbudowy, przekracza inwestycję możliwą do realizacji w ramach zabudowy zagrodowej. Skala projektowanej rozbudowy budynków chlewni, jak i ilość prosiąt w łącznej obsadzie w obiektach istniejących i projektowanych wynosząca [...] DJP – wskazują jednoznacznie na prowadzenie gospodarstwa hodowlanego na skalę przemysłową". Tutaj organ odwoławczy zacytował tezę wyroku NSA z ONSA 1996/3/117, że lokalizacja przemysłowego zakładu przetwórstwa rolnego na gruntach rolnych wymagać powinna wyłączenie ich z produkcji rolnej. Dalej organ dodał jeszcze, że "Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż organ I instancji nie przeprowadził dostatecznej analizy materiału sprawy w zakresie możliwości lokalizacji na wskazanym terenie inwestycji, która – zdaniem Kolegium – nie mieści się w ramach ujętej w przepisach definicji "zabudowy zagrodowej" szczególnie, że inwestycja ta została zaliczona do zamierzeń mogących pogorszyć stan środowiska. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, celem przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w znacznym zakresie".
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił, że właściciele gruntów sąsiednich nie są stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, oraz że organ bezpodstawnie nie uznał projektowanej budowy za zabudowę zagrodową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Zarzuty skarżącego były bezzasadne, bowiem zgodnie z art. 28 k.p.a. stronami byli właściciele nieruchomości sąsiednich, zaś wobec braku definicji zabudowy zagrodowej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzasadnione było odniesienie się do definicji zawartej w rozporządzeniu wykonawczym do prawa budowlanego.
W uzupełnieniu skargi skarżący zarzucił naruszenie art. 6 ust. 2 oraz art. 64 § 1 w zw. z art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przy odmowie zaliczenia inwestycji do zabudowy zagrodowej, gdy przedsięwzięcie polega na rozbudowie gospodarstwa rolnego inwestora. Na tle art. 553 k.c. i wyroku Sądu Najwyższego (OSP 2001/2/27) skarżący twierdził, że po rozbudowie jego gospodarstwo rolne nie będzie prowadzone na skalę przemysłową.
Uczestniczka postępowania w piśmie procesowym wniosła o odroczenie rozprawy do czasu załatwienia sprawy samowoli budowlanej przy budowie dotychczasowej chlewni przez skarżącego, prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego, a ponadto o przeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej. Twierdziła, że obiekt skarżącego nie jest zabudową zagrodową, tylko potężną chlewnią przemysłową wybudowaną bez zezwolenia i nieprawidłowo użytkowana od [...]r. Planowane przedsięwzięcie jest próbą legalizacji tej samowoli. Budynek inwentarski został wybudowany niezgodnie z lokalizacją, w strefie ochronnej rury gazowej i na gruncie nie wyłączonym spod działalności rolniczej. Dopiero obecnie zostało ujawnione, że skarżący miał pozwolenie na budowę budynków magazynowo-garażowych, nie zaś chlewni. Sprawa nie została ponownie rozpatrzona pomimo treści zaskarżonej decyzji. Skarżący nadal samowolnie rozbudowuje chlewnię. Postępowanie w tej sprawie prowadzi organ nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według powszechnie przyjętego poglądu prawnego, skoro przepis art. 138 § 2 k.p.a. upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ ten powinien wykazać, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Zazwyczaj zresztą organ odwoławczy wydaje decyzję w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału, po dokonaniu jego prawidłowej, czyli niekiedy odmiennej oceny (art. 80 k.p.a.), bez potrzeby uzupełniania tego materiału w konkretnych sprawach (patrz komentarz do k.p.a., M. Jaśkowska, A. Wróbel wyd. II s. 785-787, 810-813, G. Łaszczyca (Cz. Martysz, A. Matan) s. 237, 252-253, R. Kędziora s. 350-351, 361-363, B. Adamiak (J. Borkowski) 6. wyd. s. 588-589, 599-601). W nin. sprawie organ odwoławczy wyraził ocenę prawną, że zamierzenie inwestora nie doprowadzi do zrealizowania zabudowy zagrodowej i dlatego zachodzą prawne przeszkody do wydania decyzji o warunkach zabudowy wynikające z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie organ ten nakazał dokonanie takiej oceny przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzja taka naruszała art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro wydanie decyzji z art. 138 § 2 k.p.a. było niedopuszczalne, gdyż materiał sprawy nie wymagał żadnego uzupełnienia, a jedynie prawidłowej oceny, a ponadto z uwagi na sprzeczne z art.1 38 § 2 k.p.a. zawarcie w uzasadnieniu decyzji oceny prawnej i wskazania odnośnie sposobu rozstrzygnięcia sprawy po ponownym rozpatrzeniu (co naruszało ponadto zasadę dwuinstancyjności postępowania – art. 15 k.p.a.). Nie były uzasadnione wyrażone przez organ odwoławczy oceny materialnoprawne. Pojęcie budownictwa zagrodowego występuje w ustawodawstwie od dawna (patrz art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami lub art. 29 ust. 1, art. 62 ust. 2 czy art. 64 ust. 2 Prawa budowlanego i liczne przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), ale spotykane w przepisach jego określenia nadają mu znaczenie potoczne, w którym zagroda tradycyjnie oznacza zespół budynków chłopskich, czyli stanowiących składnik gospodarstwa rolnego i wykorzystywanych przez rolnika do zamieszkiwania i trzymania inwentarza. Nie ustanawiając żadnych kryteriów ilościowych lub jakościowych dla uściślenia pojęcia gospodarstwa rolnego i jego składników, ustawodawca pozostawił dokonywanie ocen z tego zakresu organom orzekającym w sprawach, w których pojęcia te mają znaczenie prawne. W szczególności zdarzało się, że właściciele niewielkich obszarów użytków rolnych zgłaszali zamiar budowy tzw. siedliska lub obiektu użytkowego, mających pozornie stanowić składnik gospodarstwa rolnego i dlatego nie podlegających ograniczeniom inwestowania (patrz uchwała NSA OPK 40/97 w ONSA 1998/4/111). Organy i sąd administracyjny trafnie przeciwdziałały takim sprzecznym z ustawą próbom nadużywania możności inwestowania w budownictwo, na terenach do tego nie przeznaczonych bez spełniania szczególnych warunków prawnych, których inwestorzy nie zamierzali dochować. Zawodne byłoby natomiast ustanowienie reguły, że z zabudową zagrodową mamy do czynienia wówczas, gdy zamierzona budowa budynków gospodarczych lub inwestorskich będzie w jakimś arbitralnie określonym stopniu związana z produkcją rolną przy wykorzystaniu płodów danego gospodarstwa rolnego, zaś przy przekroczeniu tego zasięgu takiej użyteczności, będzie już stanowiła zabudowę przemysłową. Ustawa nie wymaga dokonywania tutaj ocen lub współdziałania z organami czy specjalistami w zakresu produkcji rolnej. Nikt nie zgłasza postulatu samowystarczalności gospodarstw rolnych lub chociażby bezpośredniego wykorzystania do produkcji rolnej płodów danego gospodarstwa rolnego, jako warunku uznawania go za takie gospodarstwo. Możliwe są oczywiście przypadki graniczne, wymagające ostrożnych i precyzyjnych ocen, w których konkretny inwestor tylko udaje rolnika, aby wybudować obiekty nie związane w żaden sposób z jego indywidualną aktywnością z zakresu rolnictwa, czyli uprawą ziemi i pozyskiwaniem płodów rolnych, a które może legalnie wybudować tylko pod warunkiem przedstawienia ich jako składniki prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego. Skarżący, który zmierza jedynie do rozbudowy chlewni, będącej już składnikiem jego [...]-hektarowego gospodarstwa rolnego, nie należy do kręgu takich inwestorów. W sprawie należało raczej zwrócić uwagę na znaczenie zasady swobody zagospodarowania terenu przez właściciela nieruchomości oraz zasadę ochrony interesów osób trzecich, o ile są to interesy prawne, czyli wywodzone z konkretnej normy prawa materialnego (art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Niesłusznie jednak skarżący wywodził, jakoby właściciele sąsiednich nieruchomości nie byli stronami w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdyż pomimo obowiązywania nowej ustawy, nie utraciły aktualności poglądy prawne wyrażone w tym zakresie poprzednio (uchwały NSA w ONSA 1995/4/154 i 2001/4/146), zaś wobec braku szczególnych unormowań nadal dla oceny statusu strony należy stosować art. 28 k.p.a. W dalszym ciągu pozostają też w mocy tezy prawne sądu administracyjnego, postulujące przychylną dla inwestora ocenę ich wniosków, co nadal potwierdza brzmienie art. 52 ust. 3 oraz art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 nowej ustawy, gdzie zakazuje się nakładania na inwestorów warunków pozaprawnych i dozwala na odmowę ustalenia warunków zabudowy jedynie w oparciu o wyraźny, ustawowy zakaz danego rodzaju zamierzonej zabudowy.
Jak wynika z akt sprawy, zamierzenie inwestycyjne skarżącego było zgodne z przepisami odrębnymi, bowiem w szczególności organ uzyskał pozytywne uzgodnienia decyzji od wszystkich wymaganych ustawami organów (k. 57 i nast. akt administracyjnych). W toku postępowania podkreślono, że w ramach projektowanej zabudowy nastąpi znaczne ograniczenie uciążliwości chlewni dla otoczenia. Decyzja ustalająca warunki zabudowy zawierała w tym zakresie szereg wskazań dla inwestora, wiążących w następnym etapie inwestowania (art. 55 ustawy), co w oczywisty sposób było korzystne dla osób trzecich. Na tym dalszym etapie inwestowania, czyli w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydawania pozwolenia na budowę, zostanie przeprowadzona ponowna i tym razem konkretna kontrola zamierzeń inwestora z punktu widzenia ochrony środowiska i wymagań prawa budowlanego. Obecnie zaś decyzja rozstrzygała jedynie, czy planowania inwestycja co do zasady nadaje się do zrealizowania na danym terenie. Zarzuty osób trzecich odnośnie stopnia uciążliwości chlewni dla otoczenia, albo nie znajdowały potwierdzenia w toku kontroli (k. 111 akt administracyjnych), albo pozostawały poza ochroną z zakresu prawa administracyjnego (s. 73 i nast. tych akt). Było w końcu istotne, że teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy), co wynikało wprost z zawartych w aktach sprawy danych o rodzaju użytków rolnych, w nawiązaniu do art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także z uwagi na powołane orzecznictwo sądu administracyjnego. Wskazano już, że sam sposób korzystania z dotychczasowej zabudowy oraz wymagania dotyczące przyszłej zabudowy, ale z zakresu prawa budowlanego, nie mogły mieć żadnego znaczenia w nin. sprawie. Z uwagi na ciągłe zmiany stanu prawnego, a także z braku potrzeby ograniczania samodzielności orzeczniczej organu odwoławczego w nin. sprawie, zbędne byłoby dalsze rozbudowywanie ocen prawnych. W zakresie wskazań co do dalszego postępowania należy odnieść się do problemu natury procesowej, przedstawionego w piśmie procesowym uczestniczki postępowania. Nie było celowe chociażby rozważanie wpływu postępowania organu nadzoru budowlanego na postępowanie sądowe (art. 125 § 1 pkt 1 p.s.a.), z uwagi na początkowe stadium tego postępowania i zbędność prowadzenia przez sąd postępowania dowodowego jedynie w celu zbadania, czy istnieje przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego. Nowe okoliczności, zgłoszone dopiero w toku postępowania sądowego i niczym nie udokumentowane, nie mogły tamować kontroli sądowej legalności aktu według stanu faktycznego i prawnego z daty jego podejmowania.
Natomiast organ odwoławczy będzie miał podstawy do zbadania wpływu postępowania organu nadzoru budowlanego na postępowanie administracyjne w nin. sprawie i powinien omawianą kwestię rozważyć. Dalsze twierdzenia i wnioski uczestniczki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych przydatnych w sprawie administracyjnej (art. 106 § 3 p.s.a.).
Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 i c, art. 152 i art. 200 p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło