II SA/Wr 138/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis – spr. Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Malwina Jaworska po rozpoznaniu Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2009r. sprawy ze skargi M. P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 12 stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji oddala skargę Decyzją z dnia 19 września 2008 r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. zatwierdził inwentaryzację budowlaną powykonawczą przebudowy balkonu prowadzonej przez J. i K. G.i nakładającą na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W podstawie prawnej organ pierwszej instancji przywołał art. 51 ust. 4 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 56, poz. 1118 z późn. zm.). Na uzasadnienie organ wskazał, że w dniu 22 kwietnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził oględziny nieruchomości położonej przy ul. E. 17A w B., w trakcie których stwierdził, że państwo G. dokonali samowolnej przebudowy balkonu. W konsekwencji dokonanych ustaleń postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r. wstrzymał prowadzone roboty budowlane wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przedmiotowego balkonu. Postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy, który w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż wstrzymywanie robót budowlanych było bezzasadne z uwagi na fakt ich ukończenia. Następnie PINB w Z. działając wmyśl przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zobowiązał uczestników postępowania, decyzją z dnia 21 lipca 2008 r. do przedłożenia określonych dokumentów, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przebudowanego balkonu (rozstrzygnięcie to w dalszym toku postępowania zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją DWINB nr [...] z dnia 12.12.2008r., podjętą w konsekwencji przeprowadzonego postępowania nadzwyczajnego tj. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia 21 lipca 2008 r.). W dniu 19 sierpnia 2008 r. inwestorzy złożyli szkic inwentaryzacyjny wykonanych prac autorstwa inż. R. A., w następstwie czego organ pierwszej instancji decyzją nr [...], z dnia 19 września 2008 r., zatwierdził inwentaryzację budowlaną powykonawczą przebudowy balkonu prowadzonej przez J. i K. G. i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W ustawowo określonym terminie decyzja organu pierwszej instancji, została zaskarżona przez M. P.-K., która złożyła odwołanie. Decyzją nr [...], z dnia 12 stycznia 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpoznaniu odwołania złożonego przez M. P.-K. od opisanej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie skarżone rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe, z uwagi na fakt dokonania przez organ pierwszej instancji błędnej subsumcji stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego i skutkuje koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Wskazać bowiem należy, iż analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje na konieczność umorzenia postępowania w sprawie wykonanej przez inwestorów przebudowy balkonu i w żaden sposób nie uzasadnia rozstrzygnięcia w postaci zatwierdzenia inwentaryzacji budowlanej powykonawczej przebudowy balkonu i nałożenia na inwestorów obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Organ zauważa, że z akt sprawy, w tym przede wszystkim ze szkicu inwentaryzacyjnego autorstwa inż. R. A., w którym zawarto ocenę techniczną wykonanych robót wynika, że roboty wykonano prawidłowo pod względem technicznym i bezpieczeństwa użytkowania. Organ stwierdza że celem postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy art. 51 Prawa budowlanego, nie jest karanie inwestora za wykonywanie robót budowlanych w sposób określony przez art. 50 przytoczonej ustawy, lecz doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z przepisami prawa, przede wszystkim przepisami techniczno-budowlanymi. Zatem, jeżeli w toku postępowania zostanie ustalone w świetle dowodów zebranych w sprawie, w tym w szczególności ekspertyzy technicznej, iż roboty budowlane nie naruszają przepisów techniczno budowlanych organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do stosowania przepisów art. 51 Prawa budowlanego. W tak kształtującym się stanie faktycznym organ nadzoru nie ma podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w sprawie. Tym samym dalsze prowadzenie postępowania przez organy nadzoru budowlanego staje się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Tezę powyższą potwierdza wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 493/04 LEX nr 169372, zgodnie z którym " Gdyby organ nadzoru budowlanego w następstwie oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora uznał, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien po prostu umorzyć swoje postępowanie albowiem przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane nie daje mu materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji." Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu organ wskazuje, że kwestie dotyczące naruszenia prawa własności, czy też sporów wynikających z zarządzania nieruchomości wspólną, są prawnie obojętne w toczącym się postępowaniu, a wszelkich roszczeń wynikających z tego typu konfliktów strona pokrzywdzona może dochodzić nie przed organem nadzoru budowlanego, ale przed sądem powszechnym. Skargę na ostateczną decyzję w sprawie złożyła M. P. – K. złożyła skargę do sądu administracyjnego, w której podniosła, że w grudniu 2000 r. kupiła mieszkanie wraz z częścią ułamkową budynku, stając się członkiem małej wspólnoty mieszkaniowej. Skarżąca twierdzi, że inwestorzy w 2002 r. przebudowali balkon na taras, bez zgody skarżącej. Skarżąca wnosi o uchylenie kwestionowanej decyzji i nakazanie rozbiórki przebudowanej części balkonu. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Z kolei K. i J. G. w swoim piśmie procesowym wskazali, ze schody do balkonu były wybudowane wraz z budową budynku mieszkalnego, poszerzenie balkonu nastąpiło jeszcze w 1993 r., co ustaliła ponad wszelką wątpliwość Komisja Urzędu Miasta i Gminy B. i Starostwa Powiatowego w Z.; za zgodą współwłaścicieli i współlokatorów posesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie może zostać uwzględniona. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwane dalej upsa – Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na orzeczenia wydane na podstawie norm prawa procesowego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Przedmiotem badania legalności jest w sprawie niniejszej decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie w sprawie. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była przebudowa balkonu przez małżonków J. i K. G. W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wydał w sprawie postanowienie z dnia 24 kwietnia 2008 r. (k. 11 akt administracyjnych), przywołując w podstawie prawnej art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych i nakazujące dostarczenie przez inwestora szeregu dokumentów celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, które w trybie instancyjnym zostało uchylone w całości i sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpoznania organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia 21 lipca 2008 r. (k. 23) w myśl przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, którą także nałożył na inwestora szereg podobnych obowiązków, przy czym ta decyzja została również wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ drugiej instancji (k. 36), z tym, że w trybie nadzwyczajnym. W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji podniósł, że obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, ekspertyz czy ocen może być nałożony w drodze postanowienia, wydanego w trybie art. 81c Prawa budowlanego. Dopiero po zebraniu w trybie wskazanego przepisu organ winien podjąć stosowną decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 wskazanej ustawy. W tym miejscu należy dodać, że w myśl przywołanego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Marginalnie można dodać, że z dokumentów zebranych w toku postępowania administracyjnego wynika także, że na zlecenie inwestorów uprawniony rzeczoznawca opracował "szkic inwentaryzacyjny rozbudowy balkonu". W końcowej ocenie stanu technicznego elementów konstrukcji balkonu stwierdził, że "użyte do wykonania materiały budowlane są odporne na wpływy atmosferyczne i nie stanowią zagrożenia pożarowego. Obiekt jest wykonany w sposób zabezpieczający bezpieczeństwo ludzi i mienia, ochronę środowiska i niezbędne warunki zdrowotne. Układ funkcjonalny jest prawidłowy a forma architektoniczna zharmonizowana z otoczeniem. Obiekt nie narusza interesu osób trzecich". (vide k. 27 i n akt adm.). Nadto zarówno w tej ekspertyzie, jak i w pismach organów wskazano, że rozbudowa balkonu nastąpiła za zgodą ówczesnego właściciela i jednocześnie zarządcy -KWB T. w B. w 1993 r. (vide np. k. 3, 4 akt administracyjnych). W aktach znajduje się także wyciąg z planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Bogatynia zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy i Miasta Bogatynia nr XLVIII/347/2002. Reasumując, prawidłowo orzekające w sprawie organy uznały za zbędne prowadzenie w sprawie postępowania dowodowego w trybie art. 81c Prawa budowlanego. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do wydania decyzji merytorycznej. Z tych też względów należało uznać za uprawnione orzeczenie organu odwoławczego uchylające decyzję merytoryczną organu pierwszej instancji i umarzającą postępowanie przed organem pierwszej instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Na koniec godzi się zauważyć, że prawidłowo także organy nadzoru budowlanego uznały, że kwestie własnościowe nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego, czego winna być skarżąca w pełni świadoma, bowiem akta sądowe wskazują, że strona prowadziła już sprawy przed sądem powszechnym. Ze wskazanych względów należało orzec jak na wstępie.