II SA/Wr 143/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-05-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki zbiornika wodnego jest zgodne z prawem, jeśli skarżący kwestionują samo istnienie obowiązku rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości ostatecznej decyzji administracyjnej podlegającej wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej. W postępowaniu egzekucyjnym sąd bada jedynie dopuszczalność egzekucji, a nie zasadność obowiązku. Skoro decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna, a obowiązek nie został w całości wykonany, organ egzekucyjny miał prawo nałożyć grzywnę w celu przymuszenia.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani decyzją organów nadzoru budowlanego do rozbiórki zbiornika wodnego wybudowanego bez pozwolenia. Po bezskutecznym upływie terminu na wykonanie obowiązku, organ egzekucyjny nałożył na skarżących grzywnę w celu przymuszenia. Skarżący zaskarżyli postanowienie o nałożeniu grzywny, kwestionując samo istnienie obowiązku rozbiórki i twierdząc, że wykonali już część prac. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na postanowienie egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Iwona Borecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 maja 2010r. sprawy ze skargi K.J.– D.i A. D. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) i art. 104 kpa nakazał skarżącym K.J. – D. i A. D. – właścicielom działki nr [...] AM [...] w Z. gm. Z. – rozbiórkę zbiornika wodnego usytuowanego na ich działce, jako wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji, przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia, opisał przedmiotowy zbiornik wodny podając w szczególności jego powierzchnię (ok. 400 m²), głębokość (nie mniejsza niż 1 m) oraz wskazując, że do przedmiotowego zbiornika doprowadzona jest za pomocą rurociągów i rowu odkrytego woda z rowu stanowiącego działkę nr[...], na której dokonuje się piętrzenia przy użyciu betonowej zastawki piętrzącej. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy tę decyzję. Postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt II SA/Wr 76/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na powyższą decyzję. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. dokonując w dniu [...] r. kontroli ustalił, że zobowiązani nie wykonali w całości obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] r. nr[...]. W protokole oględzin i kontroli z tego dnia podano, że: "1) Zobowiązani wykonali rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą usytuowanego w narożniku wschodnio-południowym działki nr [...] w Z., objętego nakazem rozbiórki tj. decyzją nr[...]. 2) Dokonano zasypania miejsca poboru wody, woda w zbiorniku wodnym obniżyła się o około 35 cm. Stwierdzono jedynie, że przystąpiono do rozbiórki przedmiotowego zbiornika wody objętego decyzją nr [...] poprzez wykonanie ww. robót. W chwili dokonywania czynności kontrolnych nie stwierdzono aby przy samym zbiorniku wodnym były prowadzone prace polegające na jego rozbiórce. Wykonano materiał zdjęciowy". W protokole oględzin i kontroli z dnia [...]r. podano, że od kontroli z dnia [...] r. stan zaawansowania robót rozbiórkowych nie zmienił się, "tj. dokonano zasypania miejsca poboru wody. Woda w zbiorniku wody utrzymuje się na poziomie 30 cm licząc od dna zbiornika". W toku kontroli z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. ponownie ustalił, że zobowiązani nie wykonali w całości obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...]r. nr[...]. W protokole z dnia [...]r. podano, iż od kontroli z dnia [...]r. stan faktyczny nie zmienił się i nie stwierdzono prowadzenia robót rozbiórkowych. "Inwestor nie przystąpił do rozbiórki zbiornika wody, wykonał tylko te roboty rozbiórkowe które zostały opisane w poprzednich protokołach kontroli. Ponadto stwierdzono że poziom lustra wody w zbiorniku od ostatniej kontroli podniósł się o około 15 cm i wypełnia całe dno czaszy zbiornika". Po wystawieniu tytułów wykonawczych nr [...](dot. A. D.) i [...] (dot. K.J.-D.) z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 119, art. 122 § 4 i art. 121 § 2 w związku z art. 121 § 5 oraz art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. – w omawianym postanowieniu podano t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) nałożył solidarnie na skarżących K. J.-D. i A. D. grzywny w celu przymuszenia w kwocie 4900 zł i wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] i nr [...] z dnia [...] r. podając, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie 90 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia orzeczone będzie wykonanie zastępcze. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że w przypadku, gdy strony zobowiązane nie zrealizowały ciążącego na nich obowiązku, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do podjęcia działań egzekucyjnych. Powołując się na art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że grzywna w celu przymuszenia nie należy do środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, ale przymuszających, to znaczy takich, które poprzez ich nałożenie winny zdopingować zobowiązanego do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazując, że podstawą prawną obowiązku nałożonego na skarżących jest ostateczna decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz mając na względzie literalną treść art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i podkreślając, że dotyczy on przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, Powiatowy Inspektor wywiódł, iż w sprawie tej zastosowanie ma art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uzasadniając wysokość orzeczonej grzywny organ I instancji podniósł, że grzywna w celu przymuszenia dla obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego zgodnie z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest jednorazowa. Organ miał przy tym na uwadze charakter oraz wielkość zrealizowanej inwestycji w warunkach "czystej samowoli budowlanej", a także fakt, iż zobowiązani wykonali nieznaczną część nałożonego na nich obowiązku. Organ I instancji nadmienił przy tym, że w przypadku naliczenia grzywny na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynosiłaby ona 200.000 zł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że nie miał prawnych możliwości ustalenia sytuacji materialnej zobowiązanych, bowiem art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest wystarczającą (samoistną) podstawą prawną do uzyskania informacji o stanie majątkowym zobowiązanych. Podkreślając, że nie ma sensu prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec wykonanej części obowiązku oraz że w niniejszej sprawie egzekucja prowadzona jest w oparciu o tytuł egzekucyjne nr [...] i nr [...] wobec części pozostałej do wykonania i jest to nowe postępowanie egzekucyjne, organ I instancji stwierdził, że obowiązek rozbiórki przedmiotowego zbiornika nie został wykonany. Samo bowiem rozebranie części kanału zasilającego przedmiotowy zbiornik wodny, zdjęcie umocnień brzegowych oraz obniżenie lustra wody nie jest wykonaniem obowiązku rozbiórki. Organ zaznaczył, że obowiązek objęty decyzją polega na rozbiórce obiektu, a nie na przywróceniu stanu poprzedniego. Ponadto postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym w stosunku do przeprowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem prawomocnej decyzji, z której wynika nakaz administracyjny. Dlatego też kwestionowanie zasadności decyzji rozbiórkowej na obecnym etapie postępowania jest prawnie indyferentne, zgodnie bowiem z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył ponadto, że zgodnie art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub części. W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu K. J.-D. i A. D. zarzucili temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...]r. do organu wpłynął wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr[...]. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. zawiesił postępowanie zażaleniowe w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Decyzją z dnia[...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr[...], a decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy swoją decyzję. Wyrokiem z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 999/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na to rozstrzygniecie, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 34/09 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. podjął zawieszone postępowanie. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 34/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 999/08. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. do przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia aktualnego stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie. W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. przeprowadził kontrolę i ustalił, że stan obiektu nie zmienił się od ostatniej kontroli z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]r. nr[...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania stwierdził, że okoliczność niewykonania przez zobowiązanych w całości obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr[...], utrzymanej w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr[...] , obligowała organ egzekucyjny do przymusowego wyegzekwowania obowiązku i w pełni uzasadnia nałożenie na skarżących grzywny w celu przymuszenia. Organ II instancji podkreślił, że czynności, które zobowiązani podjęli przed doręczeniem im upomnienia przedegzekucyjnego oraz tytułów wykonawczych, obejmujące w ostatnim etapie usunięcie ze skarp brzegowych płyt betonowych i ich ułożenie na dnie zbiornika oraz wypompowanie wody ze zbiornika, nie doprowadziło do całkowitego wykonania egzekwowanego obowiązku polegającego na rozbiórce przedmiotowego zbiornika wodnego. W ocenie organu odwoławczego, obowiązek wynikający z wyżej wskazanej decyzji nie budzi żadnych wątpliwości. Wojewódzki Inspektor podał, że zbiornik został wybudowany w 1999 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w 2003 r. wyposażono go w 2 rurociągi i rów doprowadzający wodę oraz zastawkę, co – w opinii organu – pozwala jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie przedmiotowego obowiązku oprócz rozbiórki wyżej wymienionych urządzeń towarzyszących oznacza również zasypanie zbiornika wodnego. Odnosząc się do argumentacji zażalenia organ II instancji wywiódł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie zastosował art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wymierzając grzywnę dokonał jej miarkowania nie nakładając jej w maksymalnej wysokości, działając w sposób racjonalny i proporcjonalny. W odniesieniu do pozostałych argumentów podnoszonych w zażaleniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w znacznej mierze dotyczą one poprawności wyżej wymienionych decyzji organów nadzoru budowlanego, czyli wykraczają poza zakres postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie K. J.-D. i A. D. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zaskarżyli w całości postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia "[...]r.", utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 4.900 zł i wezwaniu do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] i nr [...] z dnia [...] r. – "wobec decyzji DWINB we W. nr [...] z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję PINB nr [...] z [...]r., nakazującą, jak to wynika z treści decyzji, rozbiórkę wybudowanego zbiornika wodnego usytuowanego na w.w. działce, a wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". K. J.-D.i A.D. zarzucili: A/ wydanie "zarówno decyzji, jak postanowień w toku postępowania administracyjnego bez podstawy prawnej przez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym przepisu art. 52 i powołanych w jego treści przepisów art. 48, 49 b, 50 a i 51, a w szczególności przepisów art. 2 i 3 oraz art. 28 ustawy Prawo budowlane (...) w odniesieniu do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nr [...]z dnia [...]r. (...) oraz decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...]r. (...), a które to przepisy stanowią podstawę prawną obowiązku określonego w w.w. tytule wykonawczym Nr [...] i Nr [...] oraz podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, w tym wezwania do wykonania tego obowiązku, mimo iż obowiązek w całości został wykonany, a zatem obowiązek nie istnieje, czyli wydania zaskarżonego postanowienia w odniesieniu do stanu faktycznego oczywiście odmiennego od stanu rzeczywiście istniejącego", w części dotyczącej ustaleń poprzez: 1) "nie ustalenie, na czym polega w tym konkretnym przypadku samowola budowlana", 2) "chybione ustalenie, że miała miejsce budowa zbiornika wodnego (wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, albowiem miało miejsce jedynie doprowadzenie wody za pomocą rurociągu i zastawki i elementy te zostały usunięte już na etapie upomnienia przedegzekucyjnego nr [...] z dnia [...] r., co potwierdza pisemne zgłoszenie skarżących z dnia [...]r.)", 3) "nieprawidłowe ustalenie celu, albowiem doprowadzenie wody miało na celu zachowanie podniesienie poziomu wody dla zachowania fauny i flory, a nie w celu rekreacyjnym, jak to ustaliła strona przeciwna", 4) przyjęcie oznaczenia z legendy "W" – wody, zamiast "Ws", tj. przyjęcia wyraźnego oznaczenia przedmiotowego zbiornika wodnego – oczka wodnego", 5) "chybione przywołanie niekwestionowanego, co do istnienia przepisu § 3 pkt 2, Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego w części dotyczącej obowiązywania m.in. na przedmiotowej działce zakazu lokalizacji jakiejkolwiek zabudowy kubaturowej, albowiem nie miała miejsca jakakolwiek zabudowa kubaturowa i takiej okoliczności nie ustalono", 6) "chybione ustalenie, że Skarżący byli zobowiązani do powiadomienia Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków – Wydziału Zabytków Archeologicznych we W. o terminie rozpoczęcia i zakończenia rzekomych prac ziemnych z siedmiodniowym wyprzedzeniem (...), albowiem skoro nie miały miejsca prace ... także nie było obowiązku powiadamiania Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków", 7) błędne rozumienie definicji "zbiornik wodny", 8) pominięcie istotnego materiału dowodowego na okoliczność istnienia "naturalnego oczka wodnego" w dniu zakupu działki i w dniu wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] r., 9) pominięcie istnienia wielu naturalnych oczek wodnych i około 6 stawów rybnych, celem ustalenia rzeczywistej przyczyny powstania przedmiotowego naturalnego oczka wodnego na pofałdowanym terenie, 10) ustalenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że "stan obiektu nie zmienił się od czasu ostatniej kontroli, która miała miejsce w dniu [...]r." zamiast ustalenia aktualnego stanu faktycznego, w szczególności co do istniejącego nadal obowiązku "w części niewykonanej" i określenie go w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia "w sposób zupełnie niezrozumiały", w części dotyczącej twierdzeń poprzez: 1) chybione stwierdzenie, że miały miejsce roboty budowlane, bez wskazania, na czym miałyby polegać, 2) "błędne założenie przyjęte jedynie na potrzeby postępowania, po to by stwierdzić, że "zbiornika wodnego, objętego nin. postępowaniem, nie można zaliczyć do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych" – oraz po to, by stwierdzić, że "...nie jest on stawem ziemnym, lecz służy celom rekreacyjnym", 3) błędne ustalenie, że zbiornik jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, 4) błędne przyjęcie, że miała miejsce budowa zbiornika wodnego, "co miało bezpośredni wpływ na wydawane nieuzasadnione decyzje i postanowienia", wymienione szczegółowo w skardze, w tym decyzje [...] i[...] , tytuły wykonawcze, postanowienie [...] o oddaleniu zarzutów na tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...], postanowienia nr [...] i nr[...] , decyzje GINB z dnia [...] r. i z dnia [...] r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 999/08 oraz zaskarżone postanowienie, 5) "pozbawione rzeczywistej podstawy faktycznej, a zatem rażące nieprawidłowe zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego", B/ rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 6 i 7 kpa "w odniesieniu do wydanych w toku postępowania administracyjnego w.w. decyzji i postanowień (...), albowiem wydane one zostały bez podstawy prawnej, a także w razie ich wykonania wywołałyby czyn zagrożony karą i zawierają wręcz wadę, powodującą jej nieważność z mocy prawa", w części dotyczącej ustaleń poprzez: 1) "a priori przyjęcie (bez potwierdzenia faktu), że zbiornik wodny został wybudowany w roku 1999 bez wymaganego pozwolenia na budowę i to mimo ustalenia, że urządzenia doprowadzające wodę, tj. rów i zastawka, zostały zlikwidowane, a czynności nie wymagają pozwolenia na budowę", zatem tytuły wykonawcze zostały wydane bez podstawy prawnej i faktycznej, 2) ustalenie wbrew zgromadzonemu materiałowi, że w 2003 r. zbiornik został wyposażony w dwa rurociągi i rów oraz zastawkę, podczas gdy działania te miały miejsce w roku 1999 i przywrócenie stanu pierwotnego miało miejsce na etapie upomnienia przedegzekucyjnego, 3) chybione ustalenie, że "...twierdzenie, jakoby przedmiotowy obiekt jest oczkiem wodnym jest niezasadne, gdyż ... oczkiem wodnym, jest zbiornik wodny powstały w sposób naturalny" mimo, iż z załącznika do uchwały Rady Gminy Z. NR [...] z dnia [...] r. wprost wynika oznaczenie – wody stojące, 4) "a priori przyjęcie, że na przedmiotowej działce znajduje się "sporna inwestycja", bez potwierdzenia, czy i jakie prace świadczą o inwestycji, podczas gdy prace takie nie miały miejsca", 5) z żadnej z decyzji nie wynika, z jakiego tytułu mieliby domagać się skarżący uzyskania pozwolenia na budowę ani też na czym miałaby polegać samowola budowlana, w części dotyczącej twierdzeń poprzez: 1) błędne uznanie, iż decyzja została wydana na właściwej podstawie materialno-prawnej, tj. przepisie art. 48 § 1 Prawa budowlanego, była wykonalna i nie zawierała wady powodującej nieważność z mocy prawa i nie była obarczona naruszeniem prawa, 2) pominięcie i zaniechanie zbadania przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2, 6 i 7 kpa oraz pominięcie nakazów wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy Prawo wodne, C/ rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, albowiem wszystkie decyzje i postanowienia zostały wydane z naruszeniem zasad ogólnych wynikających z art. 6, art. 77 i art. 80 kpa. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o "stwierdzenie nieważności wszystkich wyżej wymienionych decyzji i postanowień, w tym zaskarżonego postanowienia, w całości, ewentualnie ich uchylenie w całości oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości" i o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty kwestionujące prawidłowość orzeczonego nakazu rozbiórki zbiornika wodnego. Podano w szczególności, iż "miało miejsce jedynie doprowadzenie wody za pomocą rurociągu i zastawki i elementy te zostały już usunięte". Zarzucono "nieprawidłowe ustalenie celu, albowiem doprowadzenie wody miało na celu zachowanie podniesienie poziomu wody dla zachowania flory i fauny, a nie w celu rekreacyjnym"; "przyjęcie oznaczenia z legendy "W" – wody, zamiast "Ws", tj. przyjęcia wyraźnego oznaczenia przedmiotowego zbiornika wodnego – oczka wodnego usytuowanego na przedmiotowej działce (...), w załączniku do Uchwały Rady Gminy Z. NR [...] z dnia [...] r. – którym to załącznikiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, dysponował od dnia [...] r., a zatem także w dniu [...] r., przy wydawaniu decyzji". W skardze zawarto ponadto wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka i przeprowadzenie dowodu z akt spraw administracyjnych zakończonych wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr[...], D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz akt sprawy zakończonej orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 76/05. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ocena zgodności z prawem postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] zapadłego w kwestii nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, a więc podjętego w postępowaniu egzekucyjnym. Nie jest natomiast przedmiotem tej sprawy kontrola decyzji podlegającej wykonaniu w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepis art. 119 tej ustawy stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). W myśl art. 121 § 1 wyżej wymienionej ustawy, grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Zgodnie z § 2 tego artykułu, z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Stosownie do § 3 art. 121, grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł. Po myśli § 4 omawianego artykułu, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Zgodnie z § 5 art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Przepis art. 125 cytowanej ustawy stanowi, iż w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). W myśl art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Podkreślić trzeba, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która stając się decyzją ostateczną i nie będąc dobrowolnie wykonana podlega przymusowemu wykonaniu. Skoro zatem w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości dokonywania oceny prawidłowości ostatecznej decyzji podlegającej wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej, wszelkie argumenty skarżących kwestionujące zasadność nałożonego na nich ostateczną decyzją obowiązku nie mogły zostać uwzględnione zarówno w postępowaniu przed organami obu instancji, jak i w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt prawomocności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr[...], utrzymanej w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr[...]. Nie budzi też wątpliwości to, że skarżący nie wykonali obowiązku wynikającego ze wskazanej wyżej decyzji, a zatem organ egzekucyjny wobec nieskuteczności upomnienia miał prawo – zgodnie z unormowaniami zawartymi w przepisach rozdziału 2 działu III ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – nałożyć na skarżących grzywnę w celu przymuszenia. Z treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nr [...] wynika bowiem jednoznacznie, że nakazana rozbiórka dotyczy całego zbiornika wodnego szczegółowo opisanego w uzasadnieniu tej decyzji, tak więc dokonanie rozbiórki urządzeń towarzyszących temu zbiornikowi nie jest całkowitym wykonaniem powyższej ostatecznej i wykonalnej decyzji administracyjnej. Przedstawione w skardze zarzuty odnoszą się w istocie do decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego zbiornika wodnego. Jak już wyżej zaznaczano, w niniejszym postępowaniu zarówno organy administracyjne, jak i sąd administracyjny, nie są uprawnieni do oceniania, czy orzeczony nakaz rozbiórki zbiornika wodnego został wydany prawidłowo oraz czy przedmiotowy zbiornik wodny stanowi "naturalne oczko wodne". W rozpatrywanej sprawie istotne jest to, że decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego zbiornika wodnego jest ostateczna i podlega wykonaniu, nie wzruszono jej w trybie nadzwyczajnym, zostały wystawione tytuły wykonawcze (nr [...] i [...]) oraz że obowiązek wynikający z ostatecznej i wykonalnej decyzji nie został w całości wykonany. Mając zatem na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające jej postanowienie organu I instancji, zostały podjęte zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podnoszone zaś w skardze zarzuty, jak już wyżej zaznaczano, w istocie nie odnoszą się do tych rozstrzygnięć, lecz do prawidłowości orzeczonego nakazu rozbiórki, a więc pozostają poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie. W odniesieniu do wniosków dowodowych zawartych w skardze stwierdzić należy, że przed sądami administracyjnymi nie jest dopuszczalne przesłuchiwanie świadków, a treść akt spraw administracyjnych zakończonych wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]r. nr [...], D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz akt sprawy zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 76/05 nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż – jak już wyżej wielokrotnie podkreślono – przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ocena zgodności z prawem orzeczenia nakazującego rozbiórkę przedmiotowego zbiornika wodnego. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło