II SA/Wr 143/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.K. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie przekraczającym 50 zł wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, ma [...] lata i aktualnie pozostaje bez pracy, oczekuje na przyznanie emerytury a utrzymuje się z "bezumownego odszkodowania" w wysokości [...] zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił "nieukończony pawilon handlowy" o powierzchni [...] m2. Dodał, że żona posiada majątek odrębny z pierwszego małżeństwa. Ma zadłużenie w wysokości [...] zł z tytułu budowy pawilonu handlowo – usługowego. Nie posiada oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Pismem referendarz sądowy pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów i wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej skarżącego i jego żony. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia 9 lipca 2014 r. oświadczył, że "jego żona nie wyraża zgody na podanie dochód uzyskiwanych ze świadczenia emerytalnego, majątku osobistego i innych danych, gdyż stanowi to jej majątek odrębny z pierwszego małżeństwa" i jednocześnie nadesłał oświadczenie żony w tym zakresie. Dodał, że nie ma zgody byłej żony na podanie danych dotyczących postępowania działowego i oczekuje na otrzymanie świadczenia emerytalnego. Dołączył wyciąg z konta bankowego. Ponownie wskazał, że jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 50 zł. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie przekraczającym 50 zł nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawca mimo wezwania z dnia 13 czerwca 2014 r. nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mają wpływ na ocenę czy spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył bowiem np. dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu z tzw. "odszkodowania" uzyskiwanego przez siebie i swoją żonę; nie przedłożył wyciągów z posiadanych przez siebie (lub osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe) rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące. Nadesłany przez skarżącego wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...], z którego wynika że stan konta wynosi [...] zł, nie spełnia tego wymogu. Ponadto nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych, aktualnych, miesięcznych wydatków. Nie przedstawił stanu majątkowego i finansowego swojej żony pomimo pouczenia, że nawet istnienie rozdzielności majątkowej nie zwalnia go z obowiązku przedstawienia sytuacji materialnej jego żony. Małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy wynikający z art. 27 kro bez względu na ustrój majątkowy. Obowiązku tego nie uchyla nadesłane oświadczenie żony, że nie wyraża zgody na podanie dochodów uzyskiwanych ze świadczenia emerytalnego, majątku osobistego i innych danych, gdyż stanowi to jej majątek odrębny z pierwszego małżeństwa. Nie wyjaśnił dlaczego aktualnie otrzymuje tylko [...] zł z tzw. "odszkodowania" gdyż we wcześniejszych wnioskach deklarował kwotę [...] zł. Nie przedłożył dokumentu świadczącego o tym, że czyni starania by znieść z byłą żoną współwłasność dość licznie posiadanych i wartościowych składników majątkowych. Wymogu tego nie uchyla oświadczenie skarżącego, że była żona nie wyraża zgody na podanie danych w zakresie toczącego się postępowania działowego. Nie wyjaśnił co stało się z dotychczas wykazywanymi przez niego składnikami majątkowymi: mieszkaniem o pow. [...] cm2 oraz działkami: o pow. [...] m2 i 1[...] m2. . Nie nadesłał dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia. Powyższe oznacza, że skarżący uchyla się od nadesłania powyższych dokumentów i wyjaśnień, pomimo że spoczywa na nim obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto wybiórcze wykonanie wezwania referendarza sądowego nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodać również należy, iż nawet umowa o rozdzielności majątkowej nie znosi obowiązku wynikającego z art. 27 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego nakazującego obojgu małżonkom przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny, według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych. W tej sytuacji każdy z małżonków ma obowiązek łożenia na utrzymanie współmałżonka, który utracił zdolność finansową, w tym nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych. Dla oceny wniosku istotne jest zatem przedstawienie sytuacji finansowej i majątkowej współmałżonka, czego skarżący- mimo pouczenia- nie uczynił. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.