II SA/Wr 144/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II zażalenia L. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 144/20 w sprawie ze skargi L. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości gruntowej postanawia: I. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2020 r, sygn. akt II SA/Wr 144/20; II. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi; III. oddalić wniosek o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu zażaleniowym; Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 06.08.2020r., wydanym w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II SA/Wr 144/20, odrzucił skargę L. G. z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, skorzystała z prawa do zażalenia. Zażądała uchylenia postanowienia i wskazała, że pismem z [...].05.2020 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby rozpoznać sprawę na nowo. Stosując przywołaną wyżej regulację na gruncie rozpoznawanej sprawy uznać należało, że wniesione zażalenie jest oczywiście uzasadnione. W aktach o przyznanie prawa pomocy rzeczywiście znajduje się pismo skarżącej, którego treść wskazuje, iż jest to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Tym samym odrzucenie skargi, przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, było nieprawidłowe. W tych okoliczności, działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, wyjaśnić należy, że wprawdzie skarżąca nie wykazała dochowania ww. 7 dniowego terminu, jednakże, ponieważ zgodnie z orzecznictwem NSA odrzucenie ww. wniosku jest możliwe jedynie w sytuacji niewątpliwego uchybienia terminu, to przyjęto na korzyść skarżącej, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożyła z zachowaniem przewidzianego terminu. Przechodząc zatem do metrycznego rozpoznania wniosku należy podkreślić, że w jego uzasadnieniu skarżąca podała, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było spowodowane brakiem możliwości jej wysłania w miejscu zamieszkania oraz tym, że jest samotną matką, która wychowuje dwoje dzieci w wieku 4 i 3 lata. Wskazała przy tym na fakt zamieszkiwana w miejscowości liczącej 10 domów oraz konieczność dojścia 1 km do przystanku autobusowego aby dojechać do najbliższej miejscowości. Wskazała też, że nie ma z kim zostawić dzieci. Nie ma również własnego auta. Dlatego ciężko jest jej wyjechać z domu na co dodatkowo nakłada się okres pandemii i związany z tym brak komunikacji autobusowej. Ocena powyższych okoliczności faktycznych doprowadziła Sąd do przekonania, że żądanie przywrócenia terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W swoim wniosku skarżąca powołała okoliczności, które nie pozwoliły na uznanie za uprawdopodobnione, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu, co zresztą przyznała sama skarżąca, wskazując, że powołane okoliczności nie tłumaczą jej z zaistniałego opóźnienia. Wykazując daleko idące zrozumienie dla niewątpliwie trudnej sytuacji osobistej skarżącej, niestety nie można nie dostrzec tego, że z uzasadnienia wniosku nie wynika aby w przypadku skarżącej wystąpiła obiektywna i nadzwyczajna przeszkoda, która uniemożliwiała skarżącej wniesienie skargi w terminie. Za brak winy uważa się bowiem tylko sytuację, gdy skarżąca nie była w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 01.04.2014 r. sygn. akt II OZ 313/14). Żadna z powyższych sytuacji nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że 30-dniowy termin do wniesienia niniejszej skargi rozpoczął bieg w dniu [...].01.2020 r. i zakończył dnia [...].02.2020 r., a więc dotyczył on okresu jeszcze przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemiologicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, co nastąpiło dopiero w dniu 14.03.2020r. Dalej należy zauważyć, że skarżąca miała 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonego postanowienia na wniesienie skargi do sądu. O ile zatem zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, konieczność opieki nad małymi dzieci, czy też brak samochodu mogły w tym okresie uniemożliwić skarżącej osobiste złożenie skargi, o tyle trudno wyobrazić sobie aby skarżąca w nadaniu skargi na poczcie nie mogła liczyć na pomoc, a co za tym idzie wyręczenie się osobą trzecią. Skarżąca nie podała w tym względzie żadnych dodatkowych okoliczności, wskazujących na niemożność wyręczenia się przy dokonaniu czynności polegającej na wniesieniu skargi inną osobą. W ocenie Sądu, taką okolicznością nie jest też fakt zamieszkiwania we wsi liczącej tylko 10 domów. Z tej przyczyny, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 i 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o czym orzeczono jako w pkt II sentencji postanowienia. Na obecnym etapie postępowania Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie wyznaczonemu pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bowiem niniejsze orzeczenie nie jest rozstrzygnięciem kończącym sprawę. Sąd wyjaśnia, że rozpoznanie i rozstrzygnięcie wniosku o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy następuje po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. W tych okolicznościach orzeczono jak w pkt III sentencji.