II SA/Wr 149/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Andrzej Cisek Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. i A.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania w sprawie stanu technicznego zbiornika jednokomorowego przy ul. [...] w M. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. i A.J. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżona decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. i A.J., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...]r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego zbiornika jednokomorowego /szamba/ zlokalizowanego na posesji nr 8 przy ul. [...] w M., będącej własnością P.J.. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 września 2008r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego szamba, stwierdzając, że na w/w posesji został pogłębiony rów melioracyjny przechodzący obok tegoż obiektu. W rowie widoczne były nieczystości wypływające prawdopodobnie z szamba. W trakcie przeprowadzania dowodu Państwo J. załączyli do akt spawy kopię dokumentów sporządzonych przez Gminę M., w tym m.in. protokół z dnia 24 lipca 2008r. z wizji lokalnej posesji nr 8 przy ul. [...] w M.. Wynika z niego, że z powodu niewywożenia przedmiotowego szamba zbiornik ten przecieka i wyciek ten przedostaje się przez grunt do murów budynku na posesji nr 10. Wyciek szamba wydobywa się na zewnątrz na teren przyległy i tworzy rozlewisko wokół, co wskazuje, że właściciel posesji nie dokonywał jego systematycznego opróżniania. Komisja przeprowadzająca wizję nakazała w trybie natychmiastowym całkowite opróżnienie szamba, wyczyszczenie oraz odkażenie wapnem. Z przedstawionego protokołu z kolejnej wizji lokalnej z dnia 25 września 2008r. wynika jednak, że nie zostało to w całości wykonane. W związku z powyższym w dniu 2 października 2008r. PINB w K.G. postanowieniem Nr [...] nakazał właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] – P.J., sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego zbiornika, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania - w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W dniu 14 listopada 2008r. P.J. przedłożył ekspertyzę, sporządzoną przez mgr inż. Z.U., z której wynika, że przedmiotowy zbiornik jednokomorowy na nieczystości płynne o wymiarach 2,20x1,85 i głębokości około 1,40m został wykonany z betonu monolitycznego /zarówno ściany zewnętrzne jak i dno/, posiada przykrywę żelbetonową z zamykanym otworem do usuwania nieczystości. W zbiorniku w ostatnim czasie wykonano nową hydroizolację, zaś ścinany i dno zbiornika nie posiadają spękań i zarysowań. We wnioskach końcowych ekspertyzy stwierdzono, że stan techniczny szamba jest dobry, lokalizacja jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a dla prawidłowego funkcjonowania zbiornika konieczne jest wykonanie odpowietrzenia z ruty PCV fi 110mm i wyprowadzenie go co najmniej 0,5m ponad poziom terenu. W dniu 20 listopada 2008r. P.J. złożył oświadczenie, że wykonał odpowietrznik, dołączając zdjęcia potwierdzające tą okoliczność. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, K. i A.u. złożyli wniosek o przeprowadzenie przez PINB kontroopinii biegłego w stosunku do przedłożonej ekspertyzy technicznej przedmiotowego szamba. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.G., decyzją z dnia [...]r., Nr [...], umorzył postępowanie administracyjnego w sprawie stanu technicznego zbiornika jednokomorowego zlokalizowanego na posesji nr 8 przy ul. [...] w M.. Od tej decyzji odwołanie wnieśli K. i A.J., domagając się jej uchylenia, zarzucając organowi I instancji brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie objętym ekspertyzą dołączoną do akt sprawy przez P.J.. DWINB stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a przytoczone w nim argumenty nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, materiale dowodowym oraz ustaleniach poczynionych w toku postępowania. Analiza akt wskazuje natomiast, że decyzja organu I instancji wydana została z poszanowaniem zarówno zasad procedury administracyjnej jak i prawa materialnego, zaś stan faktyczny sprawy odpowiada zastosowanej dyspozycji przepisu art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. Przedmiot niniejszego postępowania – podkreślił organ odwoławczy - stanowi stan techniczny zbiornika jednokomorowego zlokalizowanego na posesji nr 8 przy ul. [...] w M., będącej własnością P.J.. W toku tego postępowania organ I instancji, korzystając z kompetencji przyznanej w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...]r. nakazał P.J. sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego i nieszczelności zbiornika, ze wskazaniem prac niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Uprawnienie powyższe jest w ocenie organu odwoławczego uwarunkowane również faktem, że zgodnie z art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego zbiornik na nieczystości płynne jest budowlą, która w myśl art. 3 pkt 1 zaliczana jest do kategorii obiektów budowlanych, co przesądza o możliwości zastosowania art. 81c ust.2. W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy stwierdził, że z przedstawionej ekspertyzy technicznej jedyną nieprawidłowością jaka występuje w przedmiotowym zbiorniku /szambie/ jest brak odpowietrzenia. Nieprawidłowość powyższa została usunięta, co potwierdził P.J. pismem z dnia 20 listopada 2008r., do którego dołączył dokumentację zdjęciową obrazującą fakt wykonania zalecenia wynikającego z ekspertyzy. Wobec tego organ I instancji słusznie zastosował art. 105 § 1 k.p.a., bowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w świetle obowiązującego prawa organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę. Odnosząc się natomiast do argumentów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że są one bezzasadne. Przede wszystkim brak jest podstaw do podważenia wykonanej ekspertyzy, bowiem sporządzona została przez osobę uprawnioną zgodnie z dyspozycją art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie ocen lub ekspertyzy albo dokonanie dodatkowych ocen na koszt osoby zobowiązanej, jedynie wówczas gdy osoba ta na podstawie art. 81c ust. 2 nie wypełni powyższego obowiązku, bądź też gdy przedstawione przez nią ekspertyzy niedostatecznie wyjaśnią sprawę będącą ich przedmiotem /art. 81c ust. 4/. W przedmiotowej sprawie przedstawiona ekspertyza wykazała, że stan techniczny szamba jest prawidłowy. W tym też kontekście, odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przez organ wniosku o zlecenie przeprowadzenia nowej niezależnej ekspertyzy, WINB wskazał, że jakkolwiek stronie przysługuje w myśl art. 78 § 1 k.p.a. prawo zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, tym niemniej jednak organ może nie uwzględnić żądania strony, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Zdaniem organu odwoławczego złożona w niniejsze sprawie ekspertyza wyjaśnia w sposób niebudzący wątpliwości kwestie będące przedmiotem postępowania, a nadto ekspertyza została sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia, która za prawidłowość dokonanych ustaleń jak i stwierdzeń w niej zawartych ponosi odpowiedzialność zawodową. Poza tym organ nadzoru nie posiada uprawnień do badania poprawności twierdzeń wyartykułowanych w opracowaniu sporządzonym przez uprawnioną osobę. Gdyby jednakże strona przeciwna przedstawiła kontrekspertyzę, z zapisów której wynikałoby odmienne od przedłożonej w toku postępowania ustalenia co do przedmiotu postępowania, okoliczność powyższa mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Nadto organ odwoławczy zaznaczył, że jakkolwiek organ nadzoru może zarządzić na żądanie strony przeprowadzenia dodatkowego dowodu, jeżeli uzna przez przedłożone opracowanie nie wyjaśnia sprawy w należyty sposób, nie odnosi się np. do meritum sprawy, tym niemniej procedura zlecenia sporządzania dodatkowej ekspertyzy uregulowana została w przepisach art. 262 § 1 i § 2 k.p.a., zakładając m.in. konieczność pobrana od strony wnoszącej o przeprowadzenie dowodu stosownej zaliczki na poczet jego wykonania, a następnie rozliczenia całkowitych kosztów dokonania opracowania na podstawie art. 264 k.p.a.. Niemniej jednak na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do poddania w wątpliwość opracowania przedłożonego przez P.J.. Organ nadzoru budowlanego stwierdzając na podstawie zebranych dowodów, że stan techniczny szamba jest prawidłowy i nie istnieją podstawy do nałożenia na właściciela obowiązków wynikających z ustawy – Prawo budowlane winny jest umorzyć postępowanie. Kwestie natomiast niesystematycznego opróżniania szamba i w konsekwencji powstających podtopień i rozlewisk oraz nieprzyjemnego zapachu nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego, bowiem jak wynika m.in. z art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Dz. U. Nr 132, poz. 622/ to gminy prowadzą ewidencję zbiorników bezodpływowych w celu kontroli częstotliwości ich opróżniania. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. i A.J., zarzucając jej naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 7, art. 10 § 1, art. 15, art. 78 § 1, art. 105 § 1 oraz art. 262 § 1 i § w związku z art. 264 k.p.a., oraz prawa materialnego a to art. 81c ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono ponadto, że organ II instancji nie przeprowadził i nie zgromadził wszechstronnie materiału dowodowego w zakresie stanu technicznego spornego szamba, poprzestając jedynie na zebranym materiale dowodowym i opinii organu I instancji. Zarzucono także, że ekspertyza została wykonana bez udziału skarżących. W związku z tym wystąpili do organu I instancji o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego powołanego z urzędu w trybie art. 84 k.p.a. w celu umożliwienia skarżącym brania czynnego udziału w przeprowadzaniu tego dowodu. Organ odmówił Ich wnioskowi, tym samym naruszył zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Zdaniem skarżących ekspertyza wykonywana na zlecenie P.J. nie była poprzedzona wywiezieniem szamba, zaś czynność ta jest niezbędna do wydania opinii co do szczelności szamba. Nie dokonano żadnego wykopu, który mógłby potwierdzić, że szambo posiada wycieki i nieszczelności. Ze zdjęć załączonych do ekspertyzy nie wynika, aby w szambie była wykonana jakaś hydroizolacja. Taka opinia – zdaniem skarżących - jest sprzeczna z istniejącym stanem faktycznym. W aktach sprawy znajduje się nadto oświadczenie z dnia 1 grudnia 2008r. syna poprzedniego właściciela nieruchomości, Z.B., z którego wynika, że szambo od 1975r. nie było opróżniane, posiadało zaś rurę przelewową, którą ścieki były skierowane do pobliskiego rowu melioracyjnego. Kolejnym dowodem potwierdzającym nieszczelność szamba jest zdaniem skarżących pismo z dnia 25 lipca 208r., w którym kierownik W. Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji stwierdza, że w dniu 25 lipca 2008r. usunięto awarię wody na posesji P.J., zaś wyciek wody był z przyłącza wodociągowego, które było skorodowane w miejscu zbiornika z nieczystościami płynnymi. Zdaniem skarżących brak przeprowadzenia wnioskowanej ekspertyzy stanowi podstawę postawienia zarzutu niedochowania przez organ I instancji należytej staranności w postępowaniu wyjaśniającym. Organ ten oparł się jedynie na prywatnej opinii zleconej przez zainteresowany podmiot, natomiast sam nie przeprowadził postępowania w zakresie oceny stanu technicznego szamba i nie zlecił ekspertyzy przez Stację Sanitarno-Epidemiologiczną. Budynek skarżących, który sąsiaduje z nieruchomością, na której znajduje się szambo, jest podmakany przez nieczystości z nieszczelnego szamba. Również fetor w piwnicy budynku jest spowodowany pobliskim szambem. Fakt ten został potwierdzony zarówno przez organ I instancji podczas oględzin, jak i przez urząd gminy. Kolejnym zarzutem skargi jest to, że organ II instancji powołując się na ekspertyzę, która zawiera stan na listopad 2008r., nie przeprowadził aktualnych oględzin zbiornika, jak również nie uwzględnił przedstawionych innych dowodów w sprawie. Skarżący zarzucili również, że organ wskazał w uzasadnieniu na koniczność pobrania od strony wnoszącej o przeprowadzenie dowodu zaliczki, jednakże zostali oni możliwości jej zapłacenia pozbawieni. Do skargi została dołączona opinia autorstwa mgr inż. P.C. członka D. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...]r. Nr [...] - została podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. Badając pod kątem zasadności zastosowanie tego przepisu przez organ orzekający, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje, że zaskarżona decyzja podlega usunięciu z obrotu prawnego. Otóż z akt administracyjnych niewątpliwie wynika, że organ I instancji w niniejszej sprawie wszczął postępowanie zawiadomieniem z dnia 27 sierpnia 2008r. w sprawie stanu technicznego zbiornika jednokomorowego /szamba/, zlokalizowanego na posesji nr 8 przy ul. [...] w M., której właścicielem jest P.J.. W wyniku przeprowadzonych oględzin, postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, organ I instancji nałożył na P.J. obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego i nieszczelności przedmiotowego obiektu. Podkreślić przy tym należy, że stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego /zob. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006r., sygn. akt II OSK 1407/05, LEX nr 321507/. Niesporne jest także w sprawie, że decyzją z dnia 5 grudnia 2008r., Nr PIN 7356/15/61/5/08, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.G. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego zbiornika jednokomorowego /szamba/, zlokalizowanego na posesji nr 8 przy ul. [...] w M., będącej własnością P.J.. Zważyć w tym miejscu należy, że kwestie z zakresu stanu technicznego obiektów budowlanych zostały uregulowane w rozdziale 6 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". I tak w myśl przepisu art. 61 Prawa budowlanego – zamieszczonym w powyższym rozdziale 6, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 art.5, 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Konsekwencją stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego - zbiornika na ścieki bytowe – jest podjęcie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania opisanej wyżej decyzji – w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Z cyt. wyżej przepisów wynika zatem, że naruszenie obowiązków wynikających z art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego skutkuje m.in. sankcją w postaci nakazu – określoną w art. 66 Prawa budowlanego. Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że ów nakaz, powinien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na którym zgodnie z art. 61 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej /por. wyrok NSA z 21 listopada 2008r., sygn. akt IIOSK 1442/07/. W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że P.J. jest właścicielem nieruchomości i znajdującego się na nim spornego obiektu – szamba przy ul. [...] 8 w M.. Natomiast skarżący A. i K.J. są - jak sami podnoszą, właścicielami sąsiadującej nieruchomości przy ul. [...] 10 w M.. Zauważyć przy tym należy, że wprawdzie pismem z dnia 21 sierpnia 2008r. skarżący zwrócili się do PINB o interwencję w sprawie stanu technicznego opisanego wyżej obiektu – szamba, zlokalizowanego na posesji nr 8 przy ul. [...], jednakże okoliczność ta nie uczyniła skarżących stroną niniejszego postępowania. Słusznie zatem organ I instancji prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przedmiotowego obiektu, jako stronę tego postępowania traktował jedynie P.J.. Stąd też - jak wynika z akt sprawy - zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania, postanowienie z dnia [...]r., Nr [...] oraz decyzja z dnia [...]r., Nr [...] zostały doręczone jako stronie postępowania jedynie P.J., natomiast skarżący otrzymali je tylko do wiadomości. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Sądu zaprezentowany w wyroku z dnia 28 marca 2006r. /sygn. akt II SA/Wr 697/04/, a tym samym w pełni podziela stanowisko organu I instancji, że w obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie są stronami w postępowaniu z rozdziału 6 Prawa budowlanego. Odwołać się przy tym także należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie również przyjmuje się, że stroną postępowania w trybie art. 66 ustawy - Prawo budowlane jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego /por. wyrok NSA z 4 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 999/06 – LEX nr 366267/. Skoro tak, to w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, istotne znaczenie miało ustalenie przez organ odwoławczy, czy skarżący K. i A.J. mają w nim przymiot strony w rozumieniu cyt. wyżej art.28 k.p.a., czyli rozstrzygnięcie kwestii dopuszczalności wniesienia przez w/w odwołania od opisanej wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia [...]r., Nr [...]. Podkreślić należy, że odwołanie jest instytucją procesową tworzącą możliwości jedynie uprawnionym podmiotom zaskarżenia decyzji administracyjnej. Prawu temu odpowiada obowiązek kontroli dopuszczalności wniesionego odwołania, a która to kontrola jest pierwszą czynnością w postępowaniu wstępnym, jaką obowiązany jest podjąć organ po otrzymaniu odwołania. Zgodnie zaś z art.127 & 1 k.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma strona, czyli podmiot, który spełnia przesłanki określone w art.28 k.p.a. Dopuszczalność odwołania uzależniona jest zatem od wystąpienia aspektu przedmiotowego i podmiotowego. I tak dopuszczalność odwołania ze względów podmiotowych ma miejsce wówczas, gdy odwołanie wniosła strona /art.127 & 1 k.p.a./. Gdy zaś odwołanie wnosi osoba powołująca się na swój interes prawny lub obowiązek prawny /art.28 k.p.a./, organ obowiązany jest rozpoznać w postępowaniu wyjaśniającym, czy zgłoszone żądanie znajduje oparcie w przepisach prawa. Decydującym zatem kryterium uznania określonego podmiotu za stronę jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego. Jednakże stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli musi być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej. Niewątpliwe jest, że odwołanie wniesione przez osobę, która uważa, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku prawnego, wszczyna postępowanie odwoławcze, konsekwencją czego jest rozpoznanie przez organ drugiej instancji tegoż odwołania. Jeżeli jednak w wyniku rozpoznania odwołania organ ten stwierdzi, że osoba ta nie ma w przedmiotowej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 & 1 pkt.3 k.p.a. /por. B.Adamiak i J.Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 2. wyd. C.H.BECK W-wa 1998, str. 648/. Podobnie przyjęto w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r., sygn.akt OPS 16/98 /ONSA 1999, z.4, poz.119/, która brzmi następująco: " Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art.28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 & 1 pkt.3 k.p.a. Innymi słowy, brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną. W niniejszej sprawie normą prawną stanowiącą podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego skarżących, na mocy której K. i A.J. mogliby legitymować się przymiotem strony w toczącym się postępowaniu w sprawie stanu technicznego przedmiotowego obiektu jest przepis art. 61 Prawa budowlanego. Zgodnie jednak z tym przepisem /jak wyżej wskazano/ stronami postępowania w tego rodzaju sprawach jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. W ocenie Sądu w przepisie art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego, określono krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego. Są nimi właściciel oraz zarządca nieruchomości. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego powinien zawsze brać udział właściciel nieruchomości legitymujący się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Na tle art. 66 Prawa budowlanego wyrażano również pogląd, że w sytuacji, gdy osoba trzecia składa zawiadomienie informujące o złym stanie technicznym budynku, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu, bowiem postępowanie takie wszczyna się z urzędu /powołany wyżej wyrok NSA z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 999/06, publ. LEX nr 366267/. W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że skoro odwołanie od opisanej wyżej decyzji organu I instancji z dnia [...]r., Nr [..] - wniesione zostało przez K. i A.J., to organ odwoławczy winien był przede wszystkim przeprowadzić kontrolę dopuszczalności wniesionego odwołania. Organ odwoławczy zaniechając w tym względzie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i nie przedstawiając żadnej argumentacji w tym względzie, wydając zaskarżoną decyzję naruszył nie tylko przepis art.138 § 1 pkt.1 k.p.a., lecz także przepis art.107 § 3 k.p.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu w niniejszym postępowaniu wykazała, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.