II SA/Wr 168/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-08-31
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych, pobór wód infiltracyjnych i piętrzenie wody na rzece może zostać wydana, gdy wniosek obejmuje również kwestie wprowadzania wód opadowych i roztopowych, a postępowanie w tym zakresie zostało wyłączone do odrębnego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji może wydać decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wód powierzchniowych, pobór wód infiltracyjnych i piętrzenie wody, nawet jeśli wniosek pierwotnie obejmował również kwestie wprowadzania wód opadowych i roztopowych, pod warunkiem, że te ostatnie zostały wyłączone do odrębnego postępowania i wnioskodawca wyraził na to zgodę. Sąd podkreślił, że organ jest związany zakresem wniosku strony, ale może podzielić materiał dowodowy i orzekać w oddzielnych postępowaniach, o ile nie zmodyfikuje treści żądania wbrew woli wnioskodawcy. Ponadto, sąd stwierdził, że pozwolenie wodnoprawne zostało wydane prawidłowo, z uwzględnieniem wszystkich wymogów prawnych, w tym sporządzenia operatu wodnoprawnego i określenia warunków korzystania z wód, a także że nie było podstaw do odmowy jego wydania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu W. o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych, pobór wód infiltracyjnych i piętrzenie wody na rzece O. dla A. S.A. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, prowadzenie dwóch odrębnych postępowań w ramach jednej gospodarki wodno-ściekowej, niepełne zebranie materiału dowodowego oraz brak uzasadnienia decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych, pobór wód infiltracyjnych, piętrzenie wody w rzece oddala skargę w całości.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Powiatu W. działając na podstawie art. 147 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz.1232 ze zm.), art. 31 ust. 1 i ust. 4 pkt 8, 37 pkt 1 i 4,122 ust. 1 pkt 1,123 ust. 2,125, 127 ust. 1 i 2, 128 ust. 1 pkt 1, la, 9a i ust. 2 pkt 4, 131 ust. 1, 2 i 2a, i 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr z 2015 r., poz. 469), oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o wydaniu A. S.A., , w celu zapewnienia wody dla mieszkańców W. i miejscowości w gminach ościennych, pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, tj.:
1. pobór wód powierzchniowych z rzeki O. ujęciem brzegowym [...], zlokalizowanym w km 12+100, na starorzeczu O. - działka nr 673 obręb S., gm. S. (współrzędne geograficzne: [...]) na potrzeby Zakładu Produkcji Wody [...] oraz zasilania sztucznej infiltracji zapewniającej pobór wód z ujęć wód infiltracyjnych przez Zakład Produkcji Wody [...], w określonych ilościach;
2. pobór wód powierzchniowych z rzeki O. rowami otwartymi: R1, R2, R3, R4 i R5 z określeniem ich położenia w km i współrzędnych geograficznych, na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 1/6, AM-1, obręb [...] (rów: R1, R3, R4, R5 na lewym brzegu rzeki O., rów R2 na prawym brzegu rzeki O.) na potrzeby zasilania stawów infiltracyjnych I, V i VI grupy oraz części II grupy studni w określonych ilościach;
3. pobór wód infiltracyjnych za pomocą dziewięciu grup studni infiltracyjnych, których lokalizację określono poprzez podanie współrzędnych geograficznych pierwszej i ostatniej studni z grupy, dla potrzeb Zakładu Produkcji Wody [...] w ilościach tłoczonych przez: pompownię [...] zbierającą wodę z lewarów studni grupy I-IX w określonych ilościach i pompownię [...], zbierającą wodę z lewarów studni grup IV, V i VII w określonych ilościach (z podaniem ilości łącznej z obu pompowni);
4. piętrzenie wody na rzece O. dla potrzeb poboru wody na celu pitne: jazem klapowym w km 8+900 rzeki O. – działka nr 91, obręb [...], gm. S. (z podaniem współrzędnych geograficznych) do rzędnej 118,50 m n.p.m. i jazem nr 4 w km 4+980 rzeki O. – działka nr 1/6 AM-1, obręb [...] m. W. (z podaniem współrzędnych geograficznych) do rzędnej 117,80 m n.p.m.
W pkt. II osnowy decyzji Starosta Powiatu W. ustalił termin, od którego dopuszczalne jest korzystanie z wód w zakresie określonym w pkt. I decyzji na dzień 1 stycznia 2016 r., natomiast w pkt III oznaczył czas, na jaki wydane zostaje pozwolenie wodnoprawne – 20 lat od dnia, od którego dopuszczalne jest korzystanie z wód tj. do dnia 31 grudnia 2036 r. pod następującymi warunkami:
1. prowadzenia prawidłowej eksploatacji urządzeń będących własnością A., niezbędnych do korzystania z wód, a w szczególności utrzymywanie we właściwym stanie technicznym wszystkich elementów jazu klapowego oraz jazu nr 4, gwarantujących sprawność i bezpieczną eksploatację budowli wraz z umocnieniami skarp po ich dolnej i górnej stronie wody, urządzeń do poboru wody oraz usuwania zatorów po stronie górnej jazu klapowego i jazu nr 4;
2. utrzymywania na jazie nr 4 i jazie klapowym znaków dozwolonego piętrzenia w postaci bolca stalowego osadzonego trwale w korpusie budowli piętrzącej oraz łaty wodowskazowej;
3. prowadzenia pomiaru poziomów wody rzeki O. na wysokości jazu nr 4 i jazu klapowego za pomocą sond pomiarowych i bieżące generowanie informacji o stanach ww. wody na stronie internetowej zakładu;
4. prowadzenia pomiaru ilości wody pobieranej z rzeki O. ujęciem brzegowym [...] na podstawie pomiarów ilości wody przesyłanej z pompowni [...]:
- do Zakładu Produkcji Wody [...] - pomiar na przepływomierzach elektromagnetycznych zamontowanych na rurociągu tłocznych Ø 800 mm przy każdej z pomp,
- na stawy infiltracyjne za pomocą przepływomierzy elektromagnetycznych zamontowanych na rurociągu tłocznym Ø 600 mm przy każdej z pomp;
5. prowadzenia pomiaru ilości wody pobieranej z rzeki O. rowami otwartymi na podstawie określania w lipcu każdego roku przesączalności stawów infiltracyjnych zasilanych rowami otwartymi;
6. prowadzenia pomiaru ilości wody pobieranej systemem ujęć infiltracyjnych za pomocą przepływomierzy elektromagnetycznych zamontowanych na terenie pompowni [...] na rurociągach każdej z pomp oraz pompowni [...] - zamontowanych w komorach pomiarowych na rurociągu Ø 1000 mm i Ø 800 mm;
7. prowadzenia na bieżąco rejestru i kontroli ilości pobieranych wód z rzeki O. ujęciem brzegowym [...] i rowami otwartymi oraz rejestru ilości wody pobieranej systemem ujęć infiltracyjnych;
8. prowadzenia z częstotliwością 1 raz na miesiąc pomiaru poziomu wód w sieci monitoringu składającej się z piezometrów w 9 profilach zlokalizowanych w rejonie studni infiltracyjnych i zmieszczenia informacji o ww. poziomach wód w piezometrach na stronie internetowej zakładu;
9. prowadzenia badań jakości wody rzeki O. pobieranej na dopływie do odstojnika przy ujęciu brzegowym w zakresie: temperatura, mętność, barwa, pH, tlen rozpuszczony, amoniak, absorbancja UV-254 z częstotliwością 1 x dziennie, OWO, Fe i Mn z częstotliwością 1 x tydzień oraz BZT5 i azotany z częstotliwością 1 x miesiąc;
10. ewidencjonowania wyników ww. pomiarów ilości pobieranej wody i badań jakości wody rzeki O. pobieranej na dopływie do odstojnika przy ujęciu brzegowym [...] oraz przechowywania ich przez 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą;
11. w terminie 3 miesięcy od daty obowiązywania decyzji zawiadomić tut. organ tym o jak realizowany jest obowiązek wskazany w punkach 3 i 8 w zakresie zamieszczania na stronie internetowej zakładu informacji dot. poziomów piętrzenia wody i poziomów wody w piezometrach;
12. przepuszczanie przez jaz nr 4 przepływu nienaruszalnego Qn=0,8 m3/s;
13. utrzymywania rzeki O. w zakresie uzgodnionym z administratorem cieku w drodze pisemnego porozumienia zawartego przed 1 stycznia 2016 r.,
14. przeprowadzenia w terminie do końca czerwca 2016 r. gruntownej konserwacji rowów R-1, R- 2a, R-2 do R-6 zlokalizowanych na terenie wsi [...], ze szczególnym uwzględnieniem właściwego wyprofilowania dna rowów R-1, R-2a, R-3 do R6, umożliwiającego odprowadzenie wód w kierunku rowu R-2 oraz powiadomienia tut. organu o zakończeniu ww. prac;
15. prowadzenia bieżącej konserwacji i utrzymania rowów melioracyjnych R-1, R-2a i R-3 do R-6 na terenie wsi [...];
16. informowania o każdorazowej konserwacji ww. rowów tut. organu;
17. zapewnienia bezpiecznego przepływu wód wezbraniowych i powodziowych oraz podporządkowania się dyspozycjom służb przeciwpowodziowych zgodnie z zatwierdzonymi w ust. IV decyzji instrukcjami gospodarowania wodą;
18. zaspokojenia pretensji odszkodowawczych związanych z udzielonym pozwoleniem.
Ponadto w pkt. IV decyzji zatwierdzone zostały: "Instrukcja gospodarowania wodą na piętrzenie wód za pomocą jazu nr 4 na rzece O." oraz "Instrukcja gospodarowania wodą na piętrzenie wód za pomocą jazu klapowego w km 8+900 rzeki O." opracowane w marcu 2015 roku.
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone na wniosek A., reprezentowanego przez pełnomocnika skierowany w dniu 24 lutego 2015 r. do Starosty Powiatu W., w którym Spółka zwróciła się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb ujęć wody pitnej miasta W. w zakresie:
1. poboru wód powierzchniowych z rzeki O. ujęciem brzegowym [...],
2. poboru wód powierzchniowych z rzeki O. rowami otwartymi,
3. poboru wód z rzeki O. systemem ujęć infiltracyjnych,
4. piętrzenia wód rzeki O. jazem zasuwowym w km 4+980 i jazem klapowym w km 8+900,
5. wprowadzanie do ziemi wód opadowych i roztopowych oraz ścieków przemysłowych, powstających na terenie Zakładu produkcji Wody [...].
Organ wyjaśnił jednocześnie, że pozwolenie wodnoprawane w zakresie punktu 5 stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego oraz, że obecnie zakład realizuje szczególne korzystanie z wód na potrzeby produkcji wody pitnej na podstawie decyzji Wojewody D. z [...] r. z terminem obowiązywania do 31 grudnia 2015 r. i zaopatruje w wodę pitną miasto W. i miejscowości gmin ościennych.
Podał też, że do wniosku załączono zgodnie z art. 131 ust. 2 ustawy Prawo wodne "Operat wodnoprawny" opracowany w lutym 2015 r. przez [...] Sp. z o.o., i opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechniczym. Operat wodnoprawny został sporządzony zgodnie z art. 132 Prawa wodnego i stanowi podstawę techniczną wydania niniejszej decyzji.
Następnie Starosta Powiatu W. opisał w uzasadnieniu w sposób szczegółowy przebieg postępowania w tym przede wszystkim czynności podejmowane przez podmioty, którym przyznano legitymację procesową strony prowadzonego postępowania i które korzystały z uprawnień gwarantowanych przepisem art. 10 § 1 kpa.
W dalszej części uzasadnienia organ orzekający – odnosząc się do istoty podjętej decyzji wyjaśnił, że jej podstawę techniczną stanowią wskazane wcześniej dokumenty tj. operat wodnoprawny i instrukcje gospodarowania wodą.
Zgodnie z treścią przedłożonego "Operatu wodnoprawnego" wody rzeki O. poprzez śluzę wpustową dolną w km 10+900 wprowadzane są do osadnika przed ujęciem brzegowym (wydzielonego śluzami górną i dolną koryta O.), z którego pobierane są ujęciem brzegowym w celu zasilania ujęć infiltracyjnych oraz dla potrzeb uzdatniania Zakładu Produkcji Wody [...]. Poziom wody na ujęciu utrzymywany jest przez jaz klapowy w km 8+900 rzeki O. o dozwolonej rzędnej piętrzenia 118,50 m n.p.m. Pozostała woda przepływa korytem rzeki O. w rejon [...]. Na odcinku od km 5+010 do km 6+370 woda rzeki O. pobierana jest otwartymi rowami R1, R2, R3, R4 i R5 na potrzeby zasilania stawów infiltracyjnych I, V i VI grupy studni oraz części II grupy studni. Poziom wody w O. w rejonie [...] utrzymywany jest przez jaz nr 4 w km 4+980 rzeki o dozwolonej rzędnej piętrzenia 117,80 m n.p.m. Poniżej jazu nr 4 w [...] znajdują się dwa piętrzące wodę w korycie O. jazy rozdzielcze stałe: jaz A w km 4+700 i jaz B w km 4+680, które nie są administrowane przez A.. Ich działanie wpływa na zasilanie stawów dla studni grup I i V oraz umożliwia łatwiejszą regulację poziomu wody przez jaz nr 4.
Wody pobrane ujęciem brzegowym [...] w części kierowane są do Zakładu Produkcji Wody [...] a w części pompowane są na tereny wodonośne tj. woda pompowana jest do sieci rowów oraz kanałów nawadniających i rozprowadzających ją do stawów infiltracyjnych. Poddanie wody pobranej z rzeki O. procesowi infiltracji ma na celu poprawę jej właściwości fizyko-chemicznych. Następnie woda poddana infiltracji pobierana jest z całego obszaru terenów wodonośnych przez studnie poborowe. Studnie te włączone są do układu rurociągów lewarowych, które dostarczają ją do trzech pompowni: [...] (przesyłającej wody do pompowni [...]), [...] i [...]. Pompownie przetłaczają ujętą wodę do Zakładu Produkcji Wody [...] (podkreślenia wymaga fakt, że zakład rozpoczął pracę w 1871 r. i już wtedy na zakład trafiała woda wstępnie oczyszczona na terenach wodonośnych).
Istniejące jazy (jaz klapowy oraz jaz nr 4) mają zasadnicze znaczenie dla [...] terenów wodonośnych. Pełnią zadania regulacyjne, tj. jaz klapowy utrzymując piętrzenie wody w korycie rzeki O. na poziomie zapewniającym odpowiednią ilość wody w osadniku wstępnym i umożliwia jej pobór ujęciem brzegowym [...], a jaz zasuwowy Nr 4 utrzymując piętrzenie wody w korycie rzeki O. zapewnia zasilanie stawów infiltracyjnych w jego rejonie i utrzymanie odpowiedniego wydatku studni grup: I, IV, V, VI i VII.
W ocenie organu orzekającego – dokonanej po przeanalizowaniu materiału uzyskanego w postępowaniu wodnoprawnym nie ma przeszkód do wydania przedmiotowego pozwolenia na warunkach określonych w niniejszej decyzji. Szczegółowe warunki pozwolenia określono zgodnie z przepisami prawnymi, mając na względzie właściwe wykonanie, utrzymanie i eksploatację urządzeń oraz zapewnienie należytej ochrony wód przed zanieczyszczeniem i zabezpieczenie słusznych interesów stron.
Wnioskowane pobory wód rzeki O. i wód infiltracyjnych pozostaną na niezmienionym poziomie w stosunku do warunków określonych w obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. pozwoleniu wodnoprawnym wydanym decyzją z dnia 5 lipca 2001 r. przez Wojewodę Dolnośląskiego. Zgodnie z przedłożonym "Operatem wodnoprawnym" maksymalny pobór wód z rzeki O. ujęciem [...] będzie niższy niż zasoby dyspozycyjne wód O. oraz zachowany zostanie przepływ nienaruszalny w rzece O.. Pobór wód powierzchniowych z rzeki O. na potrzeby [...] wodociągów realizowany jest istniejącymi urządzeniami wodnymi i nie stanowi zagrożenia dla zasobów wód rzeki O. ani nie wiąże się z dodatkową ingerencją w koryto rzeki.
Organ zwrócił przy tym uwagę, że wnioskodawca prowadzi regularnie badania jakości wód rzeki O., które jak podano w "Operacie wodnoprawnym" wskazują, że pod względem wskaźników fizykochemicznych wody pobrane z rzeki O. utrzymują się na poziomie wód dobrej jakości (klasa II), a o klasyfikacji decydują zawartości substancji biogennych, wskaźniki zasolenia, wapń i twardość ogólna. Wyniki monitoringu wód powierzchniowych prowadzonego przez [...] (ocena za 2013 r.,) wody rzeki O. również zaliczają się do II klasy elementów fizykochemicznych (grupa 3.1 - 3.5). Jak podano w "Operacie wodnoprawnym" urządzenia techniczne ujęcia infiltracyjnego posadowione są na pierwszej warstwie wodonośnej, co powoduje, że - w związku wprowadzeniem wód rzeki O. pobranych ujęciem [...] do systemu infiltracyjnego - nie występują zagrożenia dla jakości wód podziemnych.
Wskazał ponadto, że zgodnie z treścią "Operatu wodnoprawnego" [...] tereny wodonośne położone są wzdłuż doliny rzeki O. w obszarze naturalnie charakteryzującym się wysokim poziomem wód gruntowych i jednocześnie realizowana na ww. terenie gospodarka wodna (piętrzenie wód jazami, napełnianie stawów infiltracyjnych i rowów zasilających stawy) powoduje utrzymywanie wysokiego poziomu wód gruntowych, przy czym należy zaznaczyć, że jest to stan ustabilizowany od ponad wieku (ZPW [...] rozpoczął działalność w 1871 r.). Generalny kierunek spływu wód podziemnych na całym terenie [...] terenów wodonośnych znajduje się na linii N-E, ku rzece O., stanowiącej naturalną bazę drenażu wód podziemnych w tym rejonie. Za wyjątkiem [...] obszar [...] terenów wodonośnych zagospodarowany jest głównie jako łąki - użytki zielone tolerujące wysoki pozom wód gruntowych, miejscami występują zakrzewienia i nieduże obszary leśne. Przy takim zagospodarowaniu terenu wysoki poziom wód gruntowych nie stanowi utrudnienia. Jak podano w przedłożonym "Operacie..." zwierciadło wód podziemnych na terenie [...] przed włączeniem go do [...] terenów wodonośnych kształtowało się na poziomie 117 - 118 m n.p.m. Prowadzony w 2002 r. na potrzeby "Ekspertyzy określającej oddziaływanie systemu poboru i piętrzenia wody terenów wodonośnych W. na interesy ludności i gospodarki" sporządzonej przez: [...]z 2002 r., monitoring wód podziemnych wykazał, że zwierciadło wody podziemnej na terenie [...] znajduje się na poziomie zbliżonym a nawet niższym tj. 116 -117,5 m n.p.m.
W zakończeniu uzasadnienia Starosta Powiatu W. wyjaśnił, że w powołanej w "Operacie wodnoprawnym" "Ekspertyzie określającej oddziaływanie systemu poboru i piętrzenia wody terenów wodonośnych W. na interesy ludności i gospodarki" wykazano, że jakkolwiek piętrzenie wody w O. powoduje utrudnienia w grawitacyjnym odprowadzaniu wód z cieków i rowów przebiegających po terenie gminy S., czego następstwem jest szybkie zarastanie i zamulanie ujściowych odcinków cieków, to jednak istniejąca na terenie [...] sieć rowów i cieków zapewnia utrzymanie wód gruntowych na poziomie zbliżonym do optymalnego dla pól ornych i ustabilizowanym od ponad wieku. Warunkiem jest prawidłowa konserwacja istniejącej sieci melioracyjnej i przestrzeganie zatwierdzonych pozwoleniem wodnoprawnym dopuszczalnych piętrzeń na jazie nr 4 (do rzędnej 117,80 m n.p.m.) i jazie klapowym (do rzędnej 118,50 m n.p.m.), a rozbudowa sieci melioracyjnej na terenach wodonośnych jest zbędna, co organ uznał za słuszne i nałożył na zakład obowiązek konserwacji rowów zgodnie z ust. III pkt 14 - 15 i informowania organu o przeprowadzeniu każdorazowej konserwacji.
Ponadto organ zaznaczył, że korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych z rzeki O. ujęciem brzegowym [...] i rowami otwartymi oraz piętrzenie wód na jazie nr 4 w km 4+980 i jazie klapowym w km 8+900 określone w sentencji niniejszej decyzji nie różni się od określonego w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym przez Wojewodę Dolnośląskiego decyzją z 5 lipca 2001r., natomiast pobór wód infiltracyjnych określony jest na poziomie wydajności istniejących studni infiltracyjnych, a zatem nie wiąże się ze zmianą istniejących stosunków wodnych ani nie będzie niekorzystnie wpływać na jakość wód powierzchniowych i podziemnych.
Wskazał również, że obszar oddziaływania wnioskowanego korzystania z wód znajduje się w obrębie obszarów Natura 2000: [...]. Prawie ponad 150 letnie, ekstensywne użytkowanie terenu pozwoliło na rozwój i utrzymanie w dobrej kondycji wielu cennych siedlisk przyrodniczych. W obszarze tym występuje wiele gatunków roślin chronionych i rzadkich. Dzięki różnorodności siedlisk oraz ograniczonemu dostępowi [...] tereny wodonośne stanowią miejsca lęgowe wielu gatunków ptaków wodno-błotnych. Zaprzestanie użytkowania terenów wodonośnych mogłoby wiązać się z degradacją unikalnych siedlisk i biotopów, a kontynuowanie korzystania z wód w zakresie niezmienionym w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego udzielonego wnioskodawcy decyzją z [...] r. przez Wojewodę D., nie naruszy poziomu równowagi biologicznej na ww. obszarach Natura 2000.
Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez S. S., R. Z. oraz Gminę S..
W odwołaniach wniesionych przez S. S. oraz R. Z. zarzucono, że decyzja nie określa poziomu (wysokości) piętrzenia wody w stawach infiltracyjnych oraz jego wpływu na stosunki wodne na obszarze [...] oraz że organ pierwszej instancji nie uzasadnił wydania pozwoleń wodnoprawnych na okres 20 lat, tj. na maksymalny okres, na jaki mogą zostać wydane. Zdaniem Odwołujących pozwolenia wodnoprawne będące przedmiotem zaskarżonej decyzji powinny być rozpatrywane łącznie z pozwoleniem na przerzut wody z [...] do O.. Odwołujący podnieśli też zarzut braku należytej kontroli spełniania przez beneficjenta pozwoleń nałożonych na niego obowiązków oraz zarzut nienałożenia obowiązku profilowania i utrzymywania kilku wymienionych rowów. Wyrazili ponadto obawy przed oddziaływaniem zmian poziomów wód gruntowych.
Natomiast Gmina S., reprezentowana przez Burmistrza wskazała w odwołaniach na potrzebę wydania w jednej decyzji pozwoleń wodnoprawnych na pobór wody oraz pozwoleń na wprowadzanie do rowu R-2 wód opadowych, roztopowych i popłucznych, zwiększenie częstotliwości pomiaru poziomu wody, zamontowanie kamer umożliwiających kontrolę stanu wody on-line na stronie internetowej, obawy o oddziaływanie wahań zwierciadła wody podziemnej oraz nienałożenie na Wnioskodawcę obowiązku konserwacji rowu R-2.
W toku postępowania odwoławczego uzyskano – w trybie art. 136 kpa – dodatkowe wyjaśnienia od Starosty Powiatu W. oraz pełnomocnika wnioskodawcy – A. S.A., a ponadto do materiału dowodowego włączono – na wniosek S. S. – zdjęcia i filmy przedstawiające rowy R1 i R2. Uzyskano też oświadczenia wnioskodawcy dotyczące kwestii wygaśnięcia dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych oraz tego, czy wniosek dotyczył pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych czy podziemnych.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając orzeczenie organ odwoławczy przedstawił czynności procesowe podejmowane w toku postępowania instancyjnego prowadzonego w tej sprawie, w tym w trybie art. 136 kpa, zwrócił uwagę na wyłączne prawo strony do formułowania treści podania (wniosku) i do precyzowania swojego żądania, a następnie odwołał się do wykorzystywanej w sprawie ekspertyzy, podzielając przedstawione w niej wnioski i uwagi oraz do oceny Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2015 r., znajdującej się w aktach sprawy. W tym kontekście organ odwoławczy przedstawił też przesłanki właściwości Starosty Powiatu W.. Jednocześnie zwrócił uwagę na szczególną staranność tego organu w prowadzeniu postępowania pierwszoinstancyjnego.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy – odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniach – wyjaśnił m.in., że organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnego sprecyzowania treści żądania, gdyż mogłoby to prowadzić do zmiany żądania wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. Wyłącznie strona wnioskująca o wszczęcie postępowania określa przedmiot tego żądania (vide wyrok NSA sygn. akt IV SA 1632/96 LEX nr 47890), a jego sprecyzowanie nie należy do sfery ocennej organu administracji. To samo dotyczy wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. we Wrocławiu, wydanych decyzją Wojewody Dolnośląskiego z 5 lipca 2001 r., oraz okresu wydania pozwolenia. Zdaniem organu odwoławczego niezgodność zakresu podania z sentencją decyzji (przyznanymi Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji S.A. we Wrocławiu uprawnieniami), wskazana przez organ drugiej instancji w pismach z 8 października 2015 r. skierowanych do Wnioskodawcy oraz organu pierwszej instancji, wobec zgodnego oświadczenia ww. podmiotów (pomimo braku adnotacji pisemnej w aktach postępowania, co może zostać potraktowanie jako niewielkie uchybienie proceduralne, nie mające jednak wpływu na rozstrzygnięcie), należy uznać za wyjaśnioną. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podanie w zakresie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do ziemi wód opadowych, roztopowych i ścieków przemysłowych powstających na terenie Zakładu Produkcji Wody [...] zostało wyłączone do osobnego postępowania.
Odnosząc się do kwestii stwierdzenia wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych organ odwoławczy zgodził się z argumentami prawnymi przedstawionymi przez Wnioskodawcę oraz Starostę Powiatu W., popartymi stanowiskiem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (pismo z 24 listopada 2015 r., przesłane przez wnioskodawcę wraz z pismem z 1 grudnia 2015 r.). Ponadto stwierdził, że organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie miał prawo wydać pozwolenia wodnoprawne przed upływem terminu obowiązywania dotychczasowych pozwoleń, ustalając jednocześnie w punkcie II decyzji termin, od którego dopuszczalne jest korzystanie z wód, na dzień 1 stycznia 2016 r., tj. dzień po upływie terminu obowiązywania dotychczasowych pozwoleń.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zostało zgromadzonych i poddanych analizie wiele specjalistycznych opracowań, sporządzonych przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje i wiedzę zawodową. Wobec tego zarzut braku sporządzenia kolejnej ekspertyzy przez niezależnego eksperta należy uznać za bezzasadny.
Za pozbawiony podstaw prawnych organ odwoławczy uznał zarzut S. S. i R. Z., iż decyzja nie określa poziomu (wysokości) piętrzenia wody w stawach infiltracyjnych. Woda w stawie jest wodą w urządzeniu wodnym, a nie śródlądową wodą powierzchniową w rozumieniu art. 5 ust. 3 Prawa wodnego a na piętrzenie wody w stawach nie wydaje się pozwoleń wodnoprawnych.
Organ orzekający wyjaśnił także, że wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniach, organ pierwszej instancji w wielu podpunktach punktu III decyzji precyzyjnie i w sposób wystarczający zobowiązał wnioskodawcę do prowadzenia i ewidencjonowania szeregu pomiarów i badań. W jego ocenie nakładanie na wnioskodawcę kolejnych, dodatkowych obowiązków w tym zakresie naruszałoby ewidentnie zasadę równowagi interesów stron określoną w art. 7 kpa i byłoby pod względem merytorycznym nieuzasadnione.
Organ drugiej instancji stwierdził też – po analizie operatu wodnoprawnego i zebranych w toku postępowania dokumentów, w tym zdjęć, że wnioskodawca został zobowiązany do utrzymywania i konserwacji w należytym stanie odcinków rowów R-1 i R-2, z których będzie korzystał (a także rowów R-2a, R-3 do R-6 - punkty III. 14 i III. 15 decyzji). Nie ma jednak podstaw ani powodów, aby nakładać na wnioskodawcę obowiązek utrzymywania i konserwacji rowów na innych odcinkach, które nie będą użytkowane dla potrzeb poboru wody.
Rozważając podnoszone obawy o szkodliwe oddziaływanie wahań zwierciadła wody podziemnej i związanego z tym wniosku o uzależnienie zasilania stawów infiltracyjnych w ilości proporcjonalnej do ilości pobieranych wód infiltracyjnych, proporcjonalnie do szybkości infiltracji, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu wyjaśnił, że układ hydrogeologiczny, jaki wytworzył się na terenie ujęcia infiltracyjnego charakteryzuje się - jak każdy układ hydrogeologiczny - dużą bezwładnością, tzn. dużym opóźnieniem reakcji układu na warunki zewnętrzne, w tym zasilanie. Poza tym z uwagi na sposób ujmowania wody (studnie połączone lewarowo, a nie pojedyncze, samodzielnie pracujące studnie-ujęcia) nie ma realnych możliwości technicznych włączenia w poszczególnych miejscach, oddzielnie, pomp głębinowych, co miałoby skutkować nagłymi wahaniami zwierciadła wody podziemnej. W rezultacie obawy w tym zakresie można uznać za nieuzasadnione.
W zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że ustawa – Prawo wodne precyzyjnie określa, kiedy można odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego. Na podstawie art. 126 pkt 1 Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1÷2 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 (wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów). Uregulowanie to statuuje zatem obowiązek wydania pozwolenia o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane w ustawie, a odmowa może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy, który z kolei odsyła do art. 125 ustawy (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. II OSK 749/05). Tylko stwierdzenie naruszenia konkretnego przepisu bądź dokumentu planistycznego upoważnia organ do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. W przedmiotowej sprawie przypadków takich nie stwierdzono, wobec czego odmowa wydania pozwoleń wodnoprawnych nie miałaby podstaw prawnych.
Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował S. S. skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi działający imieniem skarżącego pełnomocnik – zaskarżając decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w całości zarzucił: naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezasadne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez nieuzasadnione niezastosowanie, gdy w sprawie zaistniały zdarzenia i nieprawidłowości popełniane w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, które winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i w tym zakresie umorzeniem postępowania w sprawie tj. w zw. z art. 19 kpa i art. 140 ust. 2a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2015 poz. 469 z późn. zm.), albowiem decyzja nie została wydana przez właściwy rzeczowo organ pierwszej instancji, a ponadto – pośrednio poprzez art. 138 kpa naruszenie prawa procesowego a w tym:
1. art. 61 § 1, 62 i 63 k.p.a. poprzez prowadzenie dwóch postępowań: 1) w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych, poboru wód infiltracyjnych, piętrzenia wód rzeki O. jazem zasuwowym w km 4-980 i jazem klapowym w km 8+900 oraz 2) w zakresie wprowadzenia wód opadowych, roztopowych i popłucznych do rzeki O.:
a. z materiału zebranego w sprawie nie wynika kiedy i w jakiej formie wnioskodawca dokonał zmiany wniosku obejmującego żądanie wyrażenia zgody na piętrzenie i pobór wody oraz wprowadzenia ścieków na dwa wnioski;
b. przedmiotem postępowania był jeden proces w zakresie gospodarki wodnościekowej polegający na poborze wód powierzchniowych z rzeki O. oraz odprowadzaniu niewykorzystanych wód w formie popłuczyn; stanowiący szczególne korzystanie z wód zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt i pw;
2. art. 7, 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez:
a. nieobjęcia materiałem dowodowym całej gospodarki wodnościekowej wnioskodawcy w zakresie szczególnego korzystania z wód na obszarze objętym decyzją w tym także gospodarki ściekowej a w szczególności:
I. zaniechanie wezwania wnioskodawcy do doprowadzenia operatu wodnoprawnego do stanu zgodnego z wymaganiami zawartymi w art. 132 pw;
II. nieustalenie przez organ I instancji co się dzieje z niezużytą wodą;
III. nieustalenie wpływu spiętrzania wody na poziom wód gruntowych;
IV. nieustalenie czy i w jakim stopniu istniejące rowy melioracyjne pełnią funkcję odprowadzającą wodę po zmianie stosunków wodnych zaskarżoną decyzją;
3. art. 107 § 1 k.p.a. albowiem organ drugiej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącego;
4. art. 122 ust. 1 pkt 1 pw oraz art. 128 ust. 1 ustawy – Prawo wodne, albowiem
a. pozwolenie wodnoprawne nie obejmuje swoim zakresem całej gospodarki wodnościekowej wnioskodawcy w zakresie szczególnego korzystania z wód na obszarze objętym decyzją, tylko a tym samym narusza interesy ludności na tym obszarze;
b. nałożone na wnioskodawcę obowiązki nie chronią interesów ludności.
Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa – o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c wskazanej powyżej ustawy procesowej – o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 powoływanej powyżej ustawy – uchylenie poprzedzającej ją decyzji organ pierwszej instancji i zasądzenie od organu drugiej instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi zawarta została argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów powyżej opisanych.
Pełnomocnik S. S. wyjaśnił w uzasadnieniu m.in., że przedmiotowy teren stanowi teren zamknięty w rozumieniu art. 140 ust. 2a ustawy – Prawo wodne, co powoduje, że Starosta Powiatu W. nie posiada kompetencji do rozstrzygania w sprawie jako organ pierwszej instancji, a w konsekwencji Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. jako organ drugiej instancji, zatem w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Pełnomocnik wskazał także w uzasadnieniu skargi, że w aktach sprawy brak jest dowodu na złożenie wniosku w formie przewidzianej w art. 63 § 1 kpa zmieniającego pierwotny wniosek z dnia 24 lutego 2015 r. na dwa wnioski.
Pełnomocnik skarżącego podał, że pozwolenie wodnoprawne jest elementem gospodarki wodno-ściekowej. Pozwolenie na szczególne korzystanie z wód (art. 122 ust. 1 pkt 1 pw) najczęściej obejmuje pozwolenie na pobór wód powierzchniowych lub podziemnych zgodnie z art. 36 ust. 3 pkt 2 pw oraz pozwolenie na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi art. 37 pkt 2 pw.1
Wobec powyższego przedmiotem niniejszego postępowania jest szczególny sposób korzystania z wód przez wnioskodawcę na obszarze objętym wnioskiem, zatem cała gospodarka wodnościekowa wnioskodawcy na obszarze objętym decyzją winna być zgodnie z art. 62 k.p.a. przedmiotem jednego postępowania.
Zróżnicowanie przez ustawodawcę okresów na jaki jest wydawane pozwolenie wodnoprawne ze względu na szczególny sposób korzystania (art. 127 ust. 1, 2, 3 pw) nie uzasadnia wydania dwóch decyzji.
Jednolity proces objęty gospodarką wodnościekową polega na uzyskaniu wody poprzez proces piętrzenia i poboru wód powierzchniowych na rzece O. celem ich zebrania w podziemnym zbiorniku wodnym a następnie pobór tych wód studniami infiltracyjnymi na potrzeby ZPW [...] oraz odprowadzenie niewykorzystanej wody w formie popłuczyn do rowu R2, który doprowadza wodę do pompowni za pośrednictwem której ścieki są przepompowywane do strefy bezpośredniej.
W ocenie pełnomocnika przedmiotem prawidłowo prowadzonego postępowania powinna być cała gospodarka wodnościekowa na obszarze objętym pozwoleniem, czyli pobór wody i wprowadzenie ścieków, a zagadnienie odprowadzania wody powinno być przedmiotem operatu wodnoprawnego, którego braki nie zostały uzupełnione.
Organ drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy i w jakiej części istniejące rowy melioracyjne służą do rozprowadzania wody, której poziom uległ podniesieniu w wyniku spiętrzania, poboru i odprowadzania ścieków a tym samym nie dokonał ustaleń czy zakres obowiązków w zakresie utrzymywania i konserwacji istniejących rowów został nałożony prawidłowo.
Ponadto – zdaniem pełnomocnika organ odwoławczy nie ustosunkował albo w sposób lakoniczny ustosunkował się do następujących zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego.
Na zarzut skarżącego, iż decyzja nie określa poziomu (wysokości) piętrzenia wody oraz jego wpływu na stosunki wodne na obszarze [...], organ drugiej instancji nie wyjaśnił dlaczego w jego ocenie nie występuje związek pomiędzy zjawiskiem piętrzenia wody co było przedmiotem zaskarżonego pozwolenia wodnoprawnego a poziomem wód gruntowych, na co zwracał uwagę skarżący.
Organ drugiej instancji nie wyjaśnił w oparciu o zebrany materiał dowodowy, dlaczego uznał iż istniejące rowy melioracyjne w zakresie wskazanym przez skarżącego nie służą odprowadzaniu wody, której podwyższony poziom jest wynikiem ukształtowania stosunków wodnych określonym zaskarżonym pozwoleniem i dlaczego pominął wniosek dowodowy w zakresie ustalenia czy rowy R-1, R-2, R-2a i R-6 są utrzymywane przez wnioskodawcę.
Nie wskazał też w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakimi kierował się udzielając pozwolenia na okres 20 lat.
Pełnomocnik skarżącego podał dodatkowo, że skarżący wnosił o nałożenie obowiązków niezbędnych do ochrony interesów podmiotów na które oddziałuje zmiana stosunków wodnych objętych pozwoleniem wodnoprawnym i których wykonanie umożliwiłoby uzyskanie informacji o poziomie wody i jej jakości także podmiotom na które wpływa zmiana stosunków wodnych.
W zakończeniu uzasadnienia pełnomocnik zwrócił uwagę, że skarżący wskazał, iż istniejące rowy melioracyjne połączone z rowami utrzymywanymi przez wnioskodawcę służą przede wszystkim rozprowadzaniu wód spiętrzonych zaskarżoną decyzją jak i decyzją o odprowadzaniu ścieków po terenie [...] a zaniedbania w tym zakresie powodują, iż zbierająca się woda przesącza się na pola innych podmiotów niż wnioskodawca, wobec czego obowiązek ich utrzymywania winien ciążyć na wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowym w dniu 22 marca 2006 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przyjęte przy orzekaniu, nie znajdując podstaw dla zweryfikowania wydanej w sprawie decyzji.
W uzasadnieniu wniosku przedstawiona została argumentacja odnosząca się do poszczególnych zarzutów, uznanych przez organ odwoławczy w całości za nie zasługujące na uwzględnienie.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego doręczone zostało Sądowi pismo procesowe uczestnika postępowania – A. z dnia 6 maja 2016 r. oznaczone jako "Odpowiedź na skargę", w którym pełnomocnik Spółki podjęła polemikę z zarzutami skargi, uznając je za niezasadne. W piśmie zamieszczona została obszerna kontrargumentacja, stosownie do zarzutów skargi, w której wykorzystano również poglądy judykatury i doktryny.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 31 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że podtrzymuje skargę i wnioski w niej zawarte, natomiast pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi odwołując się do twierdzeń i stanowiska przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę.
Pełnomocnik uczestnika postępowania – A. wniosła o oddalenie skargi w całości i oświadczyła – w odpowiedzi na pytanie Sądu, że zakres zaskarżonego pozwolenia wodnoprawnego nie wykazuje znaczących różnic w stosunku do pozwolenia z lipca 2001 r., a poziom piętrzenia wód w obu pozwoleniach jest taki sam, co wynika z operatu wodnoprawnego.
Skarżący oświadczył, że pozwolenie wodnoprawne z 2001 r. zezwalało na przerzut wody, a tego w zaskarżonej decyzji nie zamieszczono, zatem ta decyzja zmieni stosunki wodne w terenie. Skarżący podał też, że jest członkiem rady sołeckiej i działa w interesie szerszym niż własny.
Pełnomocnik organu oświadczył, że zaskarżona decyzja nie musiała zawierać pozwolenia na przerzut wody i w tym zakresie nie narusza prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem dokonywanej w tej sprawie przez Sąd oceny była decyzja orzekająca o wydaniu A. S.A. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych, pobór wód infiltracyjnych, piętrzenie wody na rzece O. w km 8+900 i 4+980 oraz zatwierdzającej instrukcje gospodarowania wodą.
Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy – Prawo wodne. Należy ona do sfery materialnego prawa administracyjnego, co podporządkowuje czynności procesowe podejmowane w sprawie której przedmiot regulowany jest tą ustawą, przepisom kodeksu postępowania administracyjnego.
Powinnością Sądu było zatem najpierw zbadanie prawidłowości formalnej zaskarżonego orzeczenia poprzez dokonanie oceny, czy w toku postępowania instancyjnego zakończonego wydaniem objętego skargą aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w sposób obligujący Sąd do wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego.
W uznaniu Sądu wszystkie kolejno po sobie następujące czynności postępowania podejmowane były przez organy właściwe instancyjnie w sposób zgodny z prawem, z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wszystkich reguł postępowania wyjaśniającego i z zastosowaniem się do wymagań określonych dla innych czynności występujących w toku postępowania np. czynności materialno-technicznych.
Z akt sprawy wynika, że od zainicjowania czynności procesowych w sprawie wnioskiem Spółki z dnia 24 lutego 2015 r. postępowanie w sprawie prowadzone było przez organ pierwszej instancji ze szczególną starannością. Dotyczy to zwłaszcza czynności związanych z udziałem innych niż wnioskodawca stron postępowania i zapewnieniem im możliwości korzystania z uprawnień procesowych, przyznanych przez ustawodawcę.
Materiał sprawy został zebrany w sposób wyczerpujący i właściwie rozpatrzony, także na etapie postępowania odwoławczego, w którym podejmowane były czynności w trybie art. 136 kpa, a uzasadnienia obu decyzji instancyjnych – wbrew zarzutom skargi – czynią zadość wszystkim wymaganiom określonym w przepisie art. 107 § 3 kpa, zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego.
W ocenie Sądu – podzielającego argumentację organu odwoławczego przedstawioną w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – nie został naruszony przepis art. 19 kpa (w związku z art. 140 ustawy – Prawo wodne), a decyzje wydane zostały przez organy działające w postępowaniu jurysdykcyjnym zgodnie z przyznaną im kompetencją.
Zdaniem Sądu nie stanowi również naruszenia prawa odniesienie się formalnie do żądań zawartych we wniosku A. S.A. z dnia 24 lutego 2015 r. poprzez przeprowadzenie dwóch postępowań – przy jednoczesnej akceptacji wnioskodawcy.
Zarówno bowiem legalność szczególnego korzystania z wód w formie poboru wód powierzchniowych czy infiltracyjnych oraz legalność wprowadzania ścieków, wód opadowych i roztopowych do ziemi lub do wód uzależniona została przez ustawodawcę od uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
W uznaniu Sądu sposób zredagowania wniosku (w sensie merytorycznym a nie stylistycznym) jest wiążący dla organu, będącego adresatem zawartych w nim żądań w tym znaczeniu, że organ ograniczony jest w swoich działaniach jego zakresem. Strona – co zasadnie akcentowano w skardze – jest dysponentem żądania (w przypadku wszczęcia postępowania na zasadzie dyspozycyjności, a nie z urzędu) i określa, a w razie wątpliwości precyzuje jego istotę i zakres. Natomiast sposób przeprowadzenia oceny, co do zasadności żądania i możliwości pozytywnego dla wnioskodawcy orzeczenia może – zdaniem Sądu – zostać przyjęty przez organ, który jest odpowiedzialny za prawidłowe przeprowadzenie postępowania w sprawie administracyjnej o określonym przedmiocie.
Oznacza to, że jeżeli skierowane do organu właściwego podanie – wniosek jest w znaczeniu materialno i formalnoprawnym podzielny w tym sensie, że zawiera żądanie przyznania uprawnień, z których każde może być przedmiotem odrębnego postępowania w którym orzeka się o tym uprawnieniu na podstawie różnych przepisów prawa, to organ może uznać – kierując się legalnymi kryteriami – za właściwe załatwienie wniosku o cechach powyżej opisanych w oddzielnych postępowaniach. Istotne jest, aby organ orzekając odrębnymi decyzjami, orzekł o całości żądania (podzielnego) i aby nie zmodyfikował jego treści i zakresu w sposób niezgodny z intencją i wolą wnioskodawcy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza również przepisów prawa materialnego.
Orzeczone tą decyzją pozwolenie wodnoprawne wydane zostało – stosownie do wymogów określonych w art. 131 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a ustawy – Prawo wodne – na wniosek uprawnionego podmiotu, do którego załączono – zgodnie z nakazem ustawodawcy – operat wodnoprawny, opis prowadzenia zamierzonej działalności w języku nietechnicznym oraz instrukcje gospodarowania wodą.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości przedłożonego w sprawie operatu wodnoprawnego, ani w jego części opisowej ani części graficznej. Odnosząc to opracowanie do treści art. 132 ust. 1 - 4 powoływanej ustawy Sąd uznał, że organy orzekające w postępowaniu instancyjnym były uprawnione do przyjęcia go – jako prawidłowego – za podstawę techniczną udzielanego pozwolenia wodnoprawnego.
Analizując poszczególne klauzule zaskarżonej decyzji – przy uwzględnieniu przedmiotu postępowania – należy – zdaniem Sądu stwierdzić, że zawiera ona wszystkie – odpowiednie – elementy określone w przepisie art. 128 ustawy – Prawo wodne, w tym cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki.
Szczególnie rozbudowana została ta część pozwolenia wodnoprawnego, w której organ orzekł o warunkach korzystania z udzielonego pozwolenia. W sposób precyzyjny określone zostały obowiązki Spółki w zakresie eksploatacji urządzeń umożliwiających realizację pozwolenia, dokonywania pomiarów poziomu wód, prowadzenia badań jakości wody i innych czynności, konieczne dla zagwarantowania ochrony dobrego stanu wód, bezpieczeństwa ich zasobów oraz zabezpieczenia dóbr szczególnie chronionych, w tym środowiska, zdrowia ludzi oraz zabezpieczenia interesów osób trzecich.
Zaskarżona decyzja nie narusza również dyspozycji art. 127 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo wodne, przy uwzględnieniu której organy właściwe instancyjnie orzekły – w warunkach uznania – o wydaniu przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na okres 20 lat. Sąd nie dopatrzył się w tym postanowieniu znamion nielegalnego działania organów orzekających w sprawie.
W okolicznościach faktycznych i prawnych istniejących w rozpoznawanej sprawie, Sąd bezwzględnie akceptuje ocenę organów przyjętą przy orzekaniu, zgodnie z którą brak było – w kontekście art. 126 ustawy – Prawo wodne – podstaw do odmowy wydania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego.
Stwierdzając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło