II SA/Wr 174/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek, po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółka jawna w J. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. spółki jawnej w J. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 4 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego p o s t a n a w i a : oddalić wniosek Skarżąca spółka jawna w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zakwestionowała decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 4 lutego 2009 r. nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powiatu grodzkiego w J. G. nr [...] z dnia 22 października 2008 r. zobowiązującą skarżącą do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego odtworzenie rozebranych na poziomie parteru sklepień krzyżowych w budynku przy ul. P. [...] w J. G. w części dotyczącej terminu wykonania tego obowiązku , wyznaczając nowy termin do dnia 30 kwietnia 2009 r., a w pozostałym zakresie utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W skardze, obok zarzutów kwestionujących ww. orzeczenie pełnomocnik skarżącej zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody i powstania trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącej. Zdaniem wnioskodawcy wykonanie decyzji oznacza w rzeczywistości podjęcie kosztownych czynności związanych ze zleceniem i wykonaniem nowego projektu budowlanego i to w sytuacji, w której obowiązek ich wykonania z uwagi na postępowanie sądowadministracyjne nie jest pewny. Strona podniosła nadto, że wykonanie decyzji wymagałoby od skarżącej czynności związanych z organizacją i prowadzeniem budowy, w tym zatrudnieniem wykonawców, co znów wiąże się z bardzo wysokimi wydatkami finansowymi. Powyższe, zwłaszcza w okresie kryzysu finansowego i trudności z uzyskiwaniem finansowania inwestycji, a nadto spadku popytu na nieruchomości, może zagrażać jej trudnymi do odwrócenia skutkami i znaczną szkodą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi organ który wydał decyzję lub postanowienie może wstrzymać z urzędu lub na wniosek wykonanie zaskarżonego aktu w całości lub części (§ 3), jednakże po przekazaniu skargi przez organ sądowi, właściwym do udzielenia ochrony tymczasowej jest sąd. Stosownie do treści art. 61 § 3 przywołanej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktów, o których mowa w art. 61 § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodać należy, że odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przepisu art. 61 § 3 u.p.p.s.a wynika, że wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć aktu, którego wykonanie ma być wstrzymane i powinien kwalifikować się do wykonania. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa zaś na stronie skarżącej. Przesłanki uprawniające Sąd do udzielenia stronie ochrony tymczasowej, to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Są to pojęcia nieostre, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, że przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 u.p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę (uszczerbek majątkowy lub niemajątkowy), która nie będzie mogła być wynagrodzona (usunięta) przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: post. NSA z 20 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego, może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). W ocenie Sądu, brak podstaw do uznania, że powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, w swoim wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Przepis art. 61 § 3 u.p.p.s.a. nie nakłada co prawda na stronę obowiązku udowodnienia przesłanek w nim określonych, jednak ich uprawdopodobnienie nie może opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Sąd musi w tym względzie dysponować jakimś materiałem dowodowym pozwalającym mu zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń. Warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności (zdarzeń) uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń, świadczących o istnieniu poważnych zagrożeń, które uzasadniać mogą udzielenie ochrony tymczasowej (por. B. Dauter w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Zakamycze 2005, s. 168). Argumentacja strony musi być odpowiednia - tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. (tak NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06 nie publik). Twierdzenia zawarte we wniosku powinny być zaś poparte dokumentami źródłowymi. Sąd ocenia natomiast, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za udzieleniem ochrony tymczasowej. W rozpoznawanej sprawie, wniosek został uzasadniony w sposób ogólny przez wskazanie, że strona skarżąca wykonując zaskarżoną decyzję będzie musiała podjąć czasochłonne i kosztowne czynności związane ze zleceniem nowego projektu budowlanego, przy niepewnym wyniku postępowania przed sądem. Podniesiono też, że wykonanie decyzji polegać będzie na konieczności podjęcia czynności związanych z prowadzeniem budowy, co wiąże się dużymi wydatkami finansowymi. Przedstawiona argumentacja nie jest jednak zdaniem Sądu wystarczająca do wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. Skarżąca nie wskazała wysokości kosztów jakie miałby być poniesione na wykonanie projektu zamiennego, nie wiadomo więc jak koszty te wpływałaby na jej sytuację finansową, która również w ogóle nie została przedstawiona. Zauważyć też należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji sprowadza się jedynie do przedstawienia projektu zamiennego a nie – jak sugeruje to skarżący do podjęcia robót budowlanych, tj. prowadzenia budowy i zatrudniania wykonawców. Kwestia wznowienia robót budowlanych będzie bowiem przedmiotem oceny organów nadzoru na dalszym etapie postępowania legalizacyjnego. Z tego względu argumentacja ta nie może być obecnie uwzględniona. W rezultacie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i dlatego też wniosek w tym zakresie nie został uwzględniony. Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.